Ebola: Τι πρεπει να γνωριζουμε

Καθώς ο ιός Ebola συνεχίζει την εξάπλωση του στην Δυτική Αφρική είναι πολύ σημαντικό οι απασχολούμενοι στον χώρο της υγείας να έχουν τις απαραίτητες γνώσεις γι’ αυτή την απειλητική επιδημία.

Παλαιότερα, οι εξάρσεις του Ebola στην Δυτική Αφρική ήταν άμεσα ελεγχόμενες. Αυτό που διακρίνει αυτή την έξαρση, που άρχισε τον Μάρτιο του2014, είναι η βαρύτητά της και η ευρεία περιοχή διασποράς, που γίνεται όλο και μεγαλύτερη με το ταξίδι ενός πάσχοντος με αεροπλάνο έτσι που η διασπορά της να θεωρείται «μόλις μια πτήση με αεροπλάνο».

Προσπάθειες περιορισμού της διασποράς έχουν αποτύχει. Πρόσθετη ανάγκη σε εκπαιδευμένους ιατρούς σε αγροτικές περιοχές με ταυτόχρονη μεγαλύτερη βοήθεια σε μοντέρνα υλικά θεωρείται απαραίτητη για τον περιορισμό της επιδημίας.

Κατανόηση του Ιού Ebola

Οι προηγούμενες εξάρσεις του Ebola ήταν θανατηφόρες σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90%. Η τωρινή επιδημία, κυρίως κατά μήκος της Γουινέας, Σιέρρα Λεόνε και Λιβερίας, είχε σαν συνέπεια 2729 θανάτους από τα 4953 επιβεβαιωμένα κρούσματα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε θνητότητα 53% μέχρι τώρα.

Ο ιός Ebola είναι μέλος της οικογένειας των ιών Filoviridae. Απομονώθηκε για πρώτη φορά το 1976, και σήμερα είναι γνωστοί 5 υπότυποι, από τους οποίους οι 4 είναι παθογόνοι για τους ανθρώπους. Ο υπότυπος Reston προσβάλλει μόνο τα θηλαστικά. Ο πλέον θανατηφόρος είναι ο υπότυπος του Ζαϊρ (Zaire ), με το φυσικό ρεζερβουάρ για τον ιό να πιστεύεται ότι είναι τα μολυσμένα από νυχτερίδες φρούτα.

Η διάρκεια επώασης του ιού Ebola για τους ανθρώπους είναι 2-21 ημέρες, με την πλειονότητα των ασθενών να εκδηλώνουν συμπτώματα σε 8-9 ημέρες. Από την στιγμή που κάποιος μολυνθεί μπορεί να εμφανίσει βαρύτατα συμπτώματα ακόμη και σε 1-2 ημέρες.

Συμπτώματα που προκαλεί λοίμωξη από Ebola

• Απότομη εμφάνιση πυρετού, συχνά πάνω από 39-40 βαθμούς Κελσίου

• Έντονη αδυναμία και πονοκέφαλο, και

• Έντονο έμετο και διάρροια (1-2 ημέρες μετά από την έναρξη των προαναφερθέντων συμπτωμάτων).

Βαρύτερα συμπτώματα όπως τα προκαλούμενα από διαταραχές πηκτικότητας συνεπεία πτώσης των αιμοπετταλίων, μπορούν να αναπτυχθούν σε 24-48 ώρες, με βαρειά ρινοραγία, αιμορραγία από την στοματική κοιλότητα με ταυτόχρονη εμφάνιση δερματικών αιμορραγικών βλαβών. Ακολουθεί η ανάπτυξη νεφρικής ανεπάρκειας που οδηγεί σε πολυσυστηματική ανεπάρκεια με ανάπτυξη διάχυτης ενδαγγειακής πήξης και όλα αυτά σε 3-5 ημέρες.

Οι ασθενείς με αυτή την κεραυνοβόλα πορεία συνήθως πεθαίνουν σε 8-9 ημέρες. Όσοι ζήσουν πέρα από δύο εβδομάδες έχουν καλύτερη πρόγνωση με καλύτερα ποσοστά επιβίωσης.

Δυσκολίες στην διάγνωση

Η μεγαλύτερη διαγνωστική δυσκολία είναι ότι τις πρώτες ημέρες της νόσου, τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά κάθε λοιμώδους νόσου π.χ. ελονοσία, πυρετός Lassa, τύφος, χολέρα ακόμη και μηνιγγίτιδα. Μόνο μετά από 3-5 ημέρες (ή ακόμη και αργότερα στην πορεία της νόσου) θα εμφανισθούν οι αιμορραγικές εκδηλώσεις που αποτελούν το πλέον χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου.

Ο Ebola, επειδή δεν μεταδίδεται με τον αέρα ή με εκπομπή σταγονιδίων, δεν είναι τόσο μεταδοτικός όπως η γρίππη ή η ιλαρά. Ασθενείς με ιλαρά ή γρίππη διασπείρουν τον ιό πριν οι ίδιοι εκδηλώσουν συμπτώματα σε αντίθεση με τους μολυνθέντες από Ebola, οι οποίοι γίνονται μολυσματικοί όταν εκδηλώσουν συμπτώματα. Ακόμη, η άμεση επαφή με εκκρίσεις όπως το σάλιο, είναι σημαντική για τη μετάδοση του ιού Ebola. Δεν μπορεί κάποιος να μολυνθεί με τον ιό εάν κάποιος βήξει ή φταρνισθεί δίπλα του και δεν μεταδίδεται με περιστασιακή επαφή. Μεταδίδεται μετά από επαφή με εκκρίσεις πάσχοντος όπως με έμετο, με διάρροια και κυρίως με το αίμα του. Επίσης μπορεί να μεταδοθεί μετά από επαφή με το σάλιο πάσχοντα με τον ιδρώτα και με τα δάκρυά του. Άλλοι τρόποι μετάδοσης περιλαμβάνουν επαφή με εκκρίσεις ανοιχτού δέρματος ή πληγής ή εάν το άτομο μεταφέρει εκκρίσεις πάσχοντος στα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μόνο οι συμπτωματικοί ασθενείς μεταδίδουν την νόσο και μεταφέρουν σε άλλους τον ιό με τις εκκρίσεις τους. Επομένως μεγάλη θα πρέπει να είναι η προσοχή ιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού αλλά και μελών της οικογένειας του πάσχοντος που έχουν στενή επαφή με τους πάσχοντες. Μια άλλη μέθοδος λοίμωξης εμπλέκει μέλη οικογενειών, οι οποίοι θάβουν τους νεκρούς συγγενείς τους ή τρώνε φρούτα που μολύνθηκαν από νυχτερίδες, αντιλόπες ή άλλα ζώα που έχουν μολυνθεί από τον ιό.

Μελέτες έδειξαν ότι οι μεγαλύτερες πυκνότητες του ιού παρατηρήθηκαν στον έμετο πάσχοντος, στο αίμα, στις διαρροϊκές κενώσεις, στο σάλιο, τον ιδρώτα, τα δάκρυα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την απολύμανση δημόσιων κοινόχρηστων χώρων που δυνητικά μπορεί να υποκρύπτουν τον ιό.

Θεραπεία

Αυτή την στιγμή μόνο υποστηρικτική αγωγή μπορούμε να προσφέρουμε στους πάσχοντες ( ενδοφλέβια υγρά, αίμα, αιμοπετάλια) αν και υπάρχουν ενδείξεις για επιτυχή προληπτικό εμβολιασμό.

* Ο ροδοπίτης, γεννημένος στο Αρσάκειο Σαπών, γιατρός Γεώργιος Κουκλάκης είναι Καθηγητής Ενδοσκοπήσεων Πεπτικού στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και εργάζεται στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.