Τα χρεη των κομματων και τα σπιτια του λαου: Δυο μετρα και δυο σταθμα;

Ακούγοντας πρόσφατα μια συζήτηση στην τηλεόραση, πληροφορήθηκα ότι τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα της χώρας, η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, φέρονται να εξυπηρετούν τα τεράστια τραπεζικά τους χρέη με εξαιρετικά χαμηλές ετήσιες καταβολές, της τάξης του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Δεν γνωρίζω αν αυτή η πληροφορία που άκουσα σε μια συζήτηση στην τηλεόραση αποτυπώνει τους πραγματικούς όρους κάποιας συγκεκριμένης δανειακής σύμβασης, γνωρίζω, όμως, ότι το ζήτημα είναι τόσο σοβαρό, ώστε απαιτεί επίσημη και δημόσια απάντηση.

Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία για το οικονομικό έτος 2025, οι συνολικές υποχρεώσεις των δύο κομμάτων ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό που προκαλεί εύλογα ερωτήματα στους φορολογούμενους, στους εργαζόμενους, στους συνταξιούχους και σε κάθε πολίτη που αγωνίζεται να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις.

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι η πληροφορία για την ετήσια καταβολή του ενός εκατομμυρίου ευρώ ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και αφορά το σύνολο των οφειλών. Με μια απλή διαίρεση, χωρίς να υπολογίζονται τόκοι και νέες επιβαρύνσεις, η αποπληρωμή χρέους 1,16 δισεκατομμυρίου ευρώ, που αναφέρεται ως χρέος, με ένα εκατομμύριο τον χρόνο θα απαιτούσε περισσότερα από 1.160 χρόνια! Αν αυτός είναι πράγματι ο διακανονισμός, τότε δεν μιλάμε για μια συνηθισμένη αποπληρωμή. Μιλάμε για μια ρύθμιση που εγείρει τεράστια ζητήματα ως προς τη βιωσιμότητα, τους όρους και την ισότητα απέναντι στους πιστωτές. Επαναλαμβάνω, όμως, ότι οι πραγματικοί όροι πρέπει να αποδειχθούν από τις ίδιες τις συμβάσεις και όχι να θεωρηθούν δεδομένοι από μια τηλεοπτική αναφορά.

Με τον απλό πολίτη τι γίνεται;

Εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Ο πολίτης που έχασε τη δουλειά του, ο επαγγελματίας που είδε το εισόδημά του να καταρρέει, η οικογένεια που δυσκολεύεται να πληρώσει τη δόση του στεγαστικού της δανείου ή αυτός που έχασε το σπίτι του, βρίσκεται συχνά αντιμέτωπος με εισπρακτικές εταιρείες, δικαστικές διαδικασίες, κατασχέσεις και τον κίνδυνο να χάσει το σπίτι του. Αν δεν το έχει χάσει βέβαια μέχρι στιγμής…

Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι όλες οι περιπτώσεις δανειοληπτών είναι ίδιες ή ότι κάθε δάνειο μπορεί να ρυθμίζεται με τους ίδιους όρους. Άλλο, όμως, είναι να εξετάζονται οι πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής κάθε οφειλέτη και άλλο να δημιουργείται η εντύπωση ότι υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με το ποιος χρωστάει.

Εάν ένα πολιτικό κόμμα μπορεί να ζητά μακροχρόνια ρύθμιση των οφειλών του, γιατί να μην έχει και ένα υπερχρεωμένο νοικοκυριό ουσιαστική δυνατότητα ρύθμισης, ανάλογη με το εισόδημα και τις πραγματικές οικονομικές του αντοχές; Γιατί ο πολίτης να μην μπορεί να διεκδικήσει μια βιώσιμη λύση που θα του επιτρέπει να αποπληρώνει το χρέος του χωρίς να στερείται τα στοιχειώδη μέσα διαβίωσης και χωρίς να απειλείται διαρκώς η κατοικία του; Το ζήτημα δεν είναι να χαριστούν τα χρέη σε κανέναν. Είναι να ισχύουν κανόνες διαφανείς, δίκαιοι και εφαρμόσιμοι για όλους.

Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι προαιρετική

Γι’ αυτό ζητώ από τις διοικήσεις των δύο κομμάτων, από τις τράπεζες που έχουν χορηγήσει τα δάνεια και από τους αρμόδιους θεσμικούς φορείς να δώσουν σαφείς απαντήσεις:

• Ποιο είναι σήμερα το ακριβές ύψος των οφειλών κάθε κόμματος προς κάθε πιστωτικό ίδρυμα;
• Ποιες ρυθμίσεις έχουν υπογραφεί και ποιο είναι το περιεχόμενό τους;
• Ποιο είναι το ετήσιο ποσό που καταβάλλεται για την αποπληρωμή του κεφαλαίου και ποιο για τους τόκους;
• Με ποια επιτόκια εξυπηρετούνται τα δάνεια και ποια είναι η διάρκεια των συμβάσεων;
• Υπάρχουν περίοδοι χάριτος, αναχρηματοδοτήσεις, πρόσθετες εξασφαλίσεις ή άλλοι ειδικοί όροι;
• Ποιο είναι το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα εξόφλησης και τι συμβαίνει όταν δεν τηρούνται οι συμφωνημένες υποχρεώσεις;

Δεν ζητώ να δημοσιοποιηθούν προσωπικά ή τραπεζικά δεδομένα που προστατεύονται από τον νόμο. Ζητώ να δοθούν στη δημοσιότητα τα ουσιώδη οικονομικά στοιχεία που επιτρέπουν στους πολίτες να ελέγξουν πώς αντιμετωπίζονται οι οφειλές πολιτικών οργανισμών που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση. Η Βουλή, η αρμόδια Επιτροπή Ελέγχου και οι εποπτικές αρχές οφείλουν να διασφαλίσουν ότι υπάρχει επαρκής ενημέρωση για τις υποχρεώσεις αυτές και για την πορεία αποπληρωμής τους.

«Εάν οι διακανονισμοί των κομμάτων είναι πράγματι βιώσιμοι, ας δημοσιοποιηθούν τα βασικά στοιχεία τους. Εάν οι πληροφορίες που ακούγονται είναι ανακριβείς ή ελλιπείς, ας διαψευστούν με συγκεκριμένα δεδομένα. Η σιωπή δεν βοηθά ούτε τις τράπεζες, ούτε τα κόμματα, ούτε την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Και, κυρίως, ας απαντήσει η Πολιτεία σε ένα ερώτημα που αφορά χιλιάδες οικογένειες: γιατί να μην μπορεί και ο πολίτης που αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει να διεκδικήσει μια πραγματικά βιώσιμη ρύθμιση, αντί να ζει με τον φόβο της απώλειας της κατοικίας του;»

Δεν υπάρχουν πολίτες δύο κατηγοριών

Οι τράπεζες είναι επιχειρήσεις που οφείλουν να προστατεύουν τις απαιτήσεις τους και να αξιολογούν τους κινδύνους τους. Δεν είναι, όμως, παράλογο οι πολίτες να απαιτούν να γνωρίζουν εάν οι όροι που εφαρμόζονται σε μεγάλους πολιτικούς οφειλέτες διαφέρουν ουσιωδώς από εκείνους που επιβάλλονται σε οικογένειες και μικρές επιχειρήσεις.

Εάν οι διακανονισμοί των κομμάτων είναι πράγματι βιώσιμοι, ας δημοσιοποιηθούν τα βασικά στοιχεία τους. Εάν οι πληροφορίες που ακούγονται είναι ανακριβείς ή ελλιπείς, ας διαψευστούν με συγκεκριμένα δεδομένα. Η σιωπή δεν βοηθά ούτε τις τράπεζες, ούτε τα κόμματα, ούτε την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Και, κυρίως, ας απαντήσει η Πολιτεία σε ένα ερώτημα που αφορά χιλιάδες οικογένειες: γιατί να μην μπορεί και ο πολίτης που αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει να διεκδικήσει μια πραγματικά βιώσιμη ρύθμιση, αντί να ζει με τον φόβο της απώλειας της κατοικίας του;

Τα χρέη πρέπει να αντιμετωπίζονται με κανόνες και όχι με προνόμια. Η διαφάνεια δεν είναι χάρη προς τον λαό. Είναι υποχρέωση απέναντί του. Ο πολίτης δεν ζητά να του χαρίσουν όσα οφείλει. Ζητά να μη βρίσκεται σε μειονεκτική θέση επειδή δεν διαθέτει πολιτική δύναμη. Ζητά δικαιοσύνη, ίσους κανόνες και το αυτονόητο δικαίωμα να γνωρίζει την αλήθεια. Και αυτήν την αλήθεια οφείλουν να τη δώσουν στη δημοσιότητα όσοι γνωρίζουν τους πραγματικούς όρους των δανείων.

*Ο Θεόδωρος Κ. Ορδουμποζάνης είναι νομικός και συγγραφέας, με πιο πρόσφατο βιβλίο του το μυθιστόρημα «Οι καστανιές της μνήμης» (εκδ. Επικοινωνία ΑΕ, Κομοτηνή 2026).

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.