Μισελ Φαις, «Το ντροπαλο βιβλιο», Εικονογραφηση: Ντανιελα Σταματιαδη, Εκδοσεις Πατακη

Ο Μισέλ Φάις, καταξιωμένος συγγραφέας και δάσκαλος δημιουργικής γραφής, πρώτα με το «Περίεργο μαξιλάρι», το 2023, και μετά με το «Ντροπαλό βιβλίο», το 2025 –και τα δύο από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε εικονογράφηση της πολυβραβευμένης Ντανιέλας Σταματιάδη–, εγκαινιάζει την είσοδό του στη λογοτεχνία για παιδιά. Και τα δύο κείμενα απευθύνονται σε ηλικίες τεσσάρων ετών και άνω.

Η πρωταγωνίστρια στο «Περίεργο μαξιλάρι» μιλάει σε πρώτο πρόσωπο αλλά με απεύθυνση προς όλους, μικρούς και μεγάλους, ρωτώντας πού πάνε τα όνειρα όταν ξυπνάμε. Ο Φάις, επιβραδύνοντας την εξέλιξη μέσα από τη συνεχή παιδική διερώτηση, δίνει μεταφυσικά την απάντηση με τον γνώριμο διαλεκτικό του τρόπο: όταν εμείς κοιμόμαστε, τα όνειρα ξυπνάνε κι όταν είμαστε ξύπνιοι, τα όνειρα… ονειρεύονται.

Στο «Ντροπαλό βιβλίο» πρωταγωνιστεί το συναίσθημα, που θα παρακινήσει τα παιδιά να διαβάσουν. Εδώ δεν έχουμε συγκεκριμένο ήρωα. Ο αφηγητής απευθύνεται σε όλους, αποκαλύπτοντας τη δυσκολία που έχουν οι άνθρωποι να μετατραπούν σε αναγνώστες. Τα βιβλία ζωντανεύουν, κρύβονται, κάνουν σκανταλιές, ντρέπονται. Η ντροπή, που συγγενεύει με τον φόβο, δεν τα αφήνει να εκτεθούν, να επικοινωνήσουν, εντέλει να υπάρξουν. Και το θαύμα συντελείται μέσω της αλληλεπίδρασης. Τα χέρια, η φωνή, τα μάτια, το συναίσθημα όσων τα αγγίξουν, θα τα μεταμορφώσουν. Η ιστορία τελειώνει με την προτροπή του αφηγητή προς τα παιδιά να ψάξουν παντού και να βρουν ντροπαλά βιβλία.

Ο αφηγητής απευθύνεται σε όλους, αποκαλύπτοντας τη δυσκολία που έχουν οι άνθρωποι να μετατραπούν σε αναγνώστες. Τα βιβλία ζωντανεύουν, κρύβονται, κάνουν σκανταλιές, ντρέπονται. Η ντροπή, που συγγενεύει με τον φόβο, δεν τα αφήνει να εκτεθούν, να επικοινωνήσουν, εντέλει να υπάρξουν. Και το θαύμα συντελείται μέσω της αλληλεπίδρασης. Τα χέρια, η φωνή, τα μάτια, το συναίσθημα όσων τα αγγίξουν, θα τα μεταμορφώσουν. Η ιστορία τελειώνει με την προτροπή του αφηγητή προς τα παιδιά να ψάξουν παντού και να βρουν ντροπαλά βιβλία

Συνδυάζοντας στοιχεία του λαϊκού παραμυθιού, όπως τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται, τον νόμο των τριών, τη μεταφυσική μαγική διάσταση, τον ανθρωπομορφισμό, την κυκλική αφήγηση, τη συμμετοχή της κοινότητας, ο συγγραφέας εισάγει το παιδί με παιγνιώδη τρόπο στα δύσκολα της ύπαρξης, θυμίζοντάς μας τη ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης και δίνοντας ψιχουλάκι ψιχουλάκι, με τρόπο κατανοητό, το ψυχικό βάθος.

Κερδίζει λοιπόν ο Φάις το στοίχημα της επιδραστικότητας; Θεωρώ πως ναι, αφού η οντολογία των συναισθημάτων περνά μέσα από τη χρήση των λιγοστών επιθέτων, των προσεκτικά επιλεγμένων σχημάτων λόγου, των αντικειμένων, των ανθρώπων.

Η παλέτα της Ντανιέλας Σταματιάδη ξεκινά από το λευκό και καταλήγει στο μαύρο. Οι μελωδίες είναι αργές και γρήγορες, τα όνειρα είναι καλά και κακά, τα βιβλία αόρατα, ντροπαλά και εντέλει απλά, τα λουλούδια φρέσκα, το συναίσθημα παράξενο, οι περιπέτειες πάντα νέες. Το μη ορατό γίνεται απτό, έχει σχήμα, σάρκα, χρώμα, υφή. Η ντροπή γίνεται βιβλίο που κρύβεται και κάποτε αποφασίζει να αλλάξει.

Δεν ξέρω αν ήμουν παιδί και διάβαζα το «Ντροπαλό βιβλίο»  τι θα έκανα. Ξέρω όμως ότι το ντροπαλό παιδί που είμαστε όλοι, μικροί μεγάλοι, σίγουρα ξεθαρρεύει, όταν το φυλλομετρήσει.

Διαβάστε το!**

*Η Αρετή Καράμπελα είναι φιλόλογος και συγγραφέας. Έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων «Μελανά όπως τα μούρα» από τις εκδόσεις Θράκα (2018), η οποία βρέθηκε στη βραχεία λίστα του περιοδικού Αναγνώστης. Επίσης, έχει εκδώσει το παιδικό βιβλίο «Μαμά που είσαι;» από τις εκδόσεις Κόκκινη Κλωστή Δεμένη (στη βραχεία λίστα κρατικών βραβείων).  Είναι μέλος της IBBY Ελλάδας. **Το παρόν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ενημερωτικό site για το βιβλίο  «Διάστιχο».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.