Λευκη Σαραντινου: «Η αληθεια ειναι οτι στα εργα μου συνδυαζεται σχεδον παντα η Ιστορια μαζι με τη μυθοπλασια»

Η συμπολίττισσά μας ιστορικός, εκπαιδευτικός και συγγραφέας Λεύκη Σαραντινού, μετά το απολαυστικό ιστορικό μυθιστόρημα «Το ξίφος της Μάλτας» (2024), επιστρέφει στη μικρή πεζογραφική φόρμα με τη νέα της συλλογή διηγημάτων «Ψυχή από πέτρα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Από τα μακρινά ταξίδια του Κολόμβου μέχρι την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη, και από τις μεγάλες ιστορικές τομές μέχρι τις προσωπικές, αυτοβιογραφικές αφηγήσεις, η συγγραφέας αναζητά διαρκώς τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από τα γεγονότα. Δίνει φωνή στις σκέψεις και τα συναισθήματα που η επίσημη Ιστορία συχνά προσπερνά, αντιμετωπίζοντας το παρελθόν ως ένα ζωντανό σκηνικό όπου πρωταγωνιστεί η «ιστορία της καθημερινότητας».

Στο επίκεντρο της συζήτησης που ακολουθεί τίθενται οι προκλήσεις της ιστορικής έρευνας, η διαχρονική δύναμη του διηγήματος και η σχέση της κ. Σαραντινού με το αναγνωστικό κοινό της Θράκης και όχι μόνο…

ΠτΘ: Από το μυθιστόρημα στο διήγημα η απόσταση από την άποψη της γραφής είναι μεγάλη ή τα αιτούμενα παραμένουν τα ίδια;

Λ.Σ.: Οι περισσότεροι θεωρούν πως το διήγημα είναι από τα δυσκολότερα αφηγηματικά είδη. Οπωσδήποτε, δεν είναι εύκολο, ωστόσο εγώ θεωρώ πως ένα ιστορικό μυθιστόρημα μεγάλου όγκου, όπως το προηγούμενο βιβλίο μου, το ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Το ξίφος της Μάλτας» (2024), είναι κατά πολύ απαιτητικότερο στη συγγραφή, εφόσον απαιτεί πολυετή ιστορική έρευνα. Από εκεί και έπειτα, η συλλογή διηγημάτων «Ψυχή από πέτρα» (2025) περιέχει και κάποια ιστορικά διηγήματα, που και αυτά ήταν οπωσδήποτε πιο χρονοβόρα στη συγγραφή σε σχέση με τα αυτοβιογραφικά που περιέχει, καθώς για τα πρώτα χρειάζεται και μία κάποια ιστορική έρευνα για να γραφτούν.

«Επέλεξα να γράψω για ιστορικές εποχές και γεγονότα που μου κίνησαν το ενδιαφέρον»

ΠτΘ: Τα περισσότερα διηγήματά σας και στη νέα συλλογή είναι ιστορικά, και μάλιστα ο αναγνώστης διανύει μεγάλες χρονολογικά αποστάσεις… Αυτό σημαίνει για σας ότι πρώτα και πέρα από τον χρόνο της Ιστορίας υπάρχει ο άνθρωπος;

Λ.Σ.: Τα διηγήματα της συλλογής χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, στα αυτοβιογραφικά και στα ιστορικά. Επέλεξα να γράψω για ιστορικές εποχές και γεγονότα που μου κίνησαν το ενδιαφέρον, όπως τα ταξίδια του Χριστόφορου Κολόμβου και του Τζέιμς Κουκ, την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη το 1919, κ.ά. Σε όλες αυτές τις στιγμές φυσικά πρωταγωνιστής είναι πρωτίστως ο άνθρωπος και δευτερευόντως η ίδια η Ιστορία.

Οι περισσότεροι θεωρούν πως το διήγημα είναι από τα δυσκολότερα αφηγηματικά είδη. Οπωσδήποτε, δεν είναι εύκολο, ωστόσο εγώ θεωρώ πως ένα ιστορικό μυθιστόρημα μεγάλου όγκου, όπως το προηγούμενο βιβλίο μου, το ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο “Το ξίφος της Μάλτας” (2024), είναι κατά πολύ απαιτητικότερο στη συγγραφή, εφόσον απαιτεί πολυετή ιστορική έρευνα. Από εκεί και έπειτα, η συλλογή διηγημάτων “Ψυχή από πέτρα” (2026) περιέχει και κάποια ιστορικά διηγήματα, που και αυτά ήταν οπωσδήποτε πιο χρονοβόρα στη συγγραφή σε σχέση με τα αυτοβιογραφικά που περιέχει, καθώς για τα πρώτα χρειάζεται και μία κάποια ιστορική έρευνα για να γραφτούν

ΠτΘ: Και Ιστορία και μυθοπλασία, στα περισσότερα συγγραφικά σας έργα. Το ίδιο συμβαίνει κι εδώ με τις ευσύνοπτες ιστορίες σας, με τη μυθοπλασία να συντελεί κυρίως στη δόμηση των χαρακτήρων;

Λ.Σ.: Η αλήθεια είναι ότι στα έργα μου συνδυάζεται σχεδόν πάντα –εκτός κι αν πρόκειται για ιστορικό δοκίμιο– η Ιστορία μαζί με τη μυθοπλασία. Όπως σωστά παρατηρήσατε, η Ιστορία προσφέρει το πραγματικό πλαίσιο στο οποίο κινούνται οι –συνήθως μυθιστορηματικοί, αλλά και κάποιοι αληθινοί– χαρακτήρες. Το μυθοπλαστικό κομμάτι δεν αφορά τόσο τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα –σε ένα σωστό ιστορικό διήγημα ή μυθιστόρημα, αν υπάρχει κάποιο φανταστικό γεγονός, αυτό πρέπει πάντοτε να δηλώνεται– αλλά, κυρίως, τις σκέψεις, τα βαθύτερα συναισθήματα, τις προθέσεις και τις απόψεις του εκάστοτε ήρωα, πράγματα που η ιστορική αλήθεια αδυνατεί να ανιχνεύσει συνήθως επαρκώς. Ακριβώς αυτά τα  στοιχεία είναι που ζωντανεύουν μέσα από ένα ιστορικό διήγημα ή μυθιστόρημα, το οποίο δεν αποτελεί παρά την «ιστορία της καθημερινότητας» των ανθρώπων που πέρασαν από τον πλανήτη μας.

 ΠτΘ: Το βιβλίο σας παρουσιάστηκε και στη Θράκη και αλλού. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας για την πρόσληψή του; Διαβάζουμε ακόμη;

Λ.Σ.: Νομίζω πως ναι, καθότι η «Ψυχή από πέτρα» είναι μία μικρή και ευκολοδιάβαστη συλλογή διηγημάτων, που απευθύνεται σε όλους και όχι σε κάποιο ιδιαίτερο τμήμα του αναγνωστικού κοινού, ακόμη και σε μεγάλα παιδιά και εφήβους, όπως άλλωστε και όλες οι συλλογές διηγημάτων. Συν τοις άλλοις, πρόκειται για βιβλίο το οποίο μπορεί να αναγνωσθεί και αποσπασματικά, όχι από την αρχή μέχρι το τέλος. Επομένως, θεωρώ πως, όπως όλες οι συλλογές διηγημάτων, αλλά και τα ιστορικά μυθιστορήματα, πρόκειται για είδος που «αντέχει στον χρόνο».

«Οι πασχαλινές μου μνήμες περιβάλλονται από τους ήχους της Φιλαρμονικής του Ρεθύμνου»

ΠτΘ: Αν η μνήμη είχε ήχο και μυρωδιά, ποιο θα ήταν το κείμενο θα έντυνε τις δικές σας πασχαλινές αναμνήσεις; Υπάρχει κάποια ανάμνηση που ξεχωρίζετε και θέλετε να τη μοιραστείτε μαζί μας;

Λ.Σ.: Οι δικές μου πασχαλινές αναμνήσεις τοποθετούνται πάντοτε στο Ρέθυμνο της Κρήτης, από όπου κατάγομαι και μεγάλωσα. Πέρα από τις μυρωδιές των ιδιαίτερων βοτάνων της κρητικής γης, η οποία «οργιάζει» το Πάσχα νωρίτερα από ό,τι εδώ στη Θράκη, οι πασχαλινές μου μνήμες περιβάλλονται από τους ήχους όχι των ύμνων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως συμβαίνει ίσως με τον περισσότερο κόσμο το Πάσχα, αλλά από τους ξεχωριστούς και πολύ ιδιαίτερους ήχους της Φιλαρμονικής του Ρεθύμνου. Από όταν ήμουν δεκατριών ετών περίπου, παίζω κλαρινέτο στην μπάντα του Δήμου στον Επιτάφιο τη Μεγάλη Παρασκευή και στην Ανάσταση το Μεγάλο Σάββατο, και η αλήθεια είναι πως δεν μπορώ καν να με φανταστώ να πράττω κάτι διαφορετικό εκείνες τις ημέρες. Συνήθισα από πολύ μικρή να κρατάω κλαρινέτο αντί για λαμπάδα στον Επιτάφιο και την Ανάσταση, και να γεμίζω τα αυτιά μου με τις υπέροχες μελωδίες του “Adagio” του Αλμπινόνι, της Μικρής και της Μεγάλης Chopin, της Μεγάλης Παρασκευής και του Dolores, και αυτό είναι κάτι που θα συνεχίζω να κάνω όσο μπορώ. Διότι για μένα Πάσχα σημαίνει η οικογένεια και ο τόπος που άφησα πίσω μου, οι λιακάδες και η ανοιξιάτικη ανθοφορία της κρητικής γης, αλλά και τα πένθιμα εμβατήρια της Φιλαρμονικής του Ρεθύμνου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.