Εκπαιδευτικες δρασεις σε σχολεια της Ξανθης και της Κομοτηνης απο το προγραμμα «Δρασεις Ιστοριας, Μνημης, Πολιτισμου», με αφορμη την επετειο εξοντωσης των εβραικων κοινοτητων της ΑΜΘ

Με αφορμή την 83η επέτειο από τις συλλήψεις των μελών των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης τον Μάρτιο του 1943, πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές δράσεις σε σχολεία της περιοχής με στόχο την καλλιέργεια της ιστορικής μνήμης και την κατανόηση της σχέσης της με το παρόν.

Ο υποψήφιος διδάκτορας Αρχιτεκτονικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και υπεύθυνος του προγράμματος «Δράσεις Ιστορίας, Μνήμης, Πολιτισμού», Νίκος Κοσμίδης, συμμετέχει σε δράσεις ενημέρωσης και συζήτησης με μαθητές, τόσο στην Ξάνθη όσο και στην Κομοτηνή.

Όπως εξήγησε ο ίδιος, οι δράσεις αυτές συνδέονται με την επέτειο των γεγονότων του 1943, όταν «στις 3 και 4 Μαρτίου του 1943 οι κατοχικές βουλγαρικές δυνάμεις συνέλαβαν τα μέλη των εβραϊκών κοινοτήτων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και τα εκτόπισαν στο στρατόπεδο εξόντωσης της Τρεμπλίνκα, όπου και εξοντώθηκαν».

Από την τοπική ιστορία στην παγκόσμια μνήμη

Στο πλαίσιο των δράσεων, πραγματοποιήθηκε εκπαιδευτικός περίπατος στο 2ο Γυμνάσιο Ξάνθης, το οποίο βρίσκεται κοντά στην καπναποθήκη όπου είχαν κρατηθεί μέλη της εβραϊκής κοινότητας της πόλης.

«Κάναμε έναν περίπατο αφού πρώτα μιλήσαμε με τα παιδιά για τα ζητήματα της μνήμης και της διαχείρισης της μνήμης», ανέφερε ο κ. Κοσμίδης, σημειώνοντας ότι παρόμοια δράση πραγματοποιήθηκε και στο Εσπερινό Γυμνάσιο με Λυκειακές Τάξεις της Κομοτηνής.

Στόχος των δράσεων ήταν οι μαθητές να αντιληφθούν τη σύνδεση ανάμεσα στην τοπική ιστορία και τα μεγάλα γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Όπως τόνισε, «επιχειρούμε εδώ και πέντε χρόνια να βοηθήσουμε τα νέα παιδιά να συναντήσουν την παγκόσμια ιστορία μέσα από την τοπική ιστορία».

Παράλληλα, έγινε αναφορά και σε άλλες ιστορικές τραγωδίες της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως η γενοκτονία των Ρομά και των Σίντι, οι οποίοι «ήταν μία από τις ομάδες που κυνηγήθηκαν ανελέητα από τους Ναζί και στάλθηκαν επίσης σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης».

Η μνήμη δεν αφορά μόνο το παρελθόν

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της ιστορίας με τα σύγχρονα γεγονότα και τις διεθνείς εξελίξεις. Όπως σημείωσε ο κ. Κοσμίδης, «πλέον αυτή η δραστηριότητα δεν αφορά μόνο το παρελθόν και τη μνήμη, αλλά προσπαθούμε να συζητήσουμε με τους μαθητές ζητήματα που έχουν να κάνουν με το μέλλον της ανθρωπότητας σήμερα».

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων είναι σημαντικό οι νέοι να κατανοούν τη σημασία της ιστορικής γνώσης. «Δεν μπορούμε απλά να αναφερόμαστε στα ιστορικά γεγονότα χωρίς να δίνουμε στους μαθητές τη δυνατότητα να εκφραστούν για το πώς αισθάνονται και πώς συνδέουν την ιστορία με το παρόν», σημείωσε.

Παράλληλα επεσήμανε τον κίνδυνο εργαλειοποίησης της ιστορίας στις σύγχρονες συγκρούσεις, τονίζοντας ότι «υπάρχει μια εργαλειοποίηση της ιστορικής μνήμης», γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την κριτική προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων.

Τα ερωτήματα των μαθητών

Όπως μετέφερε ο κ. Κοσμίδης, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, οι μαθητές εξέφραζαν συχνά απορίες τόσο για τα ιστορικά γεγονότα όσο και για τη σημασία της μνήμης σήμερα.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η άγνοια για τη σύνδεση της ιστορίας του Ολοκαυτώματος με τις ίδιες τις πόλεις της περιοχής. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κοσμίδης, «οι περισσότεροι μαθητές αγνοούσαν ότι το Ολοκαύτωμα συνδέεται με την τοπική ιστορία των πόλεών μας».

Παράλληλα, προκύπτουν ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο η μνήμη μπορεί να σχετίζεται με το παρόν. «Οι μαθητές ρωτούν γιατί πρέπει να θυμόμαστε ένα γεγονός όταν σήμερα συμβαίνουν άλλα γεγονότα», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι τέτοιες συζητήσεις ανοίγουν τον δρόμο για βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας.

Η πρόκληση της διδασκαλίας της ιστορίας

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύεται μέσα από τις δράσεις είναι η στάση των μαθητών απέναντι στο μάθημα της ιστορίας. «Η πρώτη ερώτηση που κάνω είναι ποια είναι η σχέση σας με το μάθημα της ιστορίας και η απάντηση που παίρνω από τους περισσότερους μαθητές είναι ότι είναι ένα μάθημα που δεν τους αρέσει», ανέφερε ο κ. Κοσμίδης. Όπως εξήγησε, πολλοί μαθητές θεωρούν ότι το μάθημα περιορίζεται στην αποστήθιση γεγονότων, χωρίς να συνδέεται με τη δική τους ζωή. Ωστόσο, μέσα από τις συζητήσεις και τα παραδείγματα επιχειρείται να αναδειχθεί η σημασία της ιστορίας για την κατανόηση του παρόντος. «Το μάθημα της Ιστορίας δεν αναφέρεται μόνο στο παρελθόν, αλλά τελικά αναφέρεται στο παρόν και στο μέλλον», υπογράμμισε.

Μνήμη, κοινωνία και ευθύνη

Οι δράσεις αυτές επιχειρούν να αναδείξουν τη σημασία της μνήμης όχι μόνο ως ιστορικής γνώσης, αλλά και ως κοινωνικής ευθύνης.

Σύμφωνα με τον κ. Κοσμίδη, η κατανόηση των ιστορικών γεγονότων μπορεί να συμβάλει στην αποτροπή επανάληψης παρόμοιων τραγωδιών στο μέλλον. «Φαινόμενα που τα διαβάζουμε στο βιβλίο της ιστορίας δεν σημαίνει ότι θα παραμείνουν στις σελίδες της ιστορίας», τόνισε.

Η σύνδεση της μνήμης με τον σύγχρονο κόσμο και τις προκλήσεις του αποτελεί βασικό στοιχείο των εκπαιδευτικών δράσεων, οι οποίες συνεχίζονται με τη συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών, ενισχύοντας τον διάλογο γύρω από την ιστορία, τη μνήμη και την κοινωνική συνείδηση.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.