Λογοτεχνια και πολιτικοι

Δυστυχώς, σήμερα, οι πολιτικοί μας δεν διαβάζουν. Άλλοτε, όμως, οι πολιτικοί μας διάβαζαν πολύ. Ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο «γέρος της Δημοκρατίας», τον τελευταίο χειμώνα της ζωής του, διάβαζε Σικελιανό και Καβάφη. Γύρω από το σπίτι του στο Καστρί, ο κήπος τότε ήταν γεμάτος από χωροφύλακες. «Τριαντάφυλλα και χωροφύλακες!» είχε πει σ’ έναν ξένο δημοσιογράφο, δείχνοντας το θέαμα που έβλεπε από το παράθυρό του. Εποχή χούντας, άλλωστε. Κι ανάμεσα στα αγκάθια του κήπου του, ο αδιόρθωτος «γέρος» –ο ρομαντικός πολιτικός– διάβαζε ποίηση. Αυτή ήταν το τελευταίο του «σπαθί», η τελευταία του «πανοπλία». Η ποίηση και η λογοτεχνία γενικά.

Παλιότερα, είχαμε τον γερο-Βενιζέλο, εξόριστο στο Παρίσι, να μεταφράζει Θουκυδίδη. Ώρες ολόκληρες ο νικημένος πρωθυπουργός έσκυβε πάνω από τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ψάχνοντας ίσως εκεί να βρει την απάντηση στο γιατί είχε χάσει τον δικό του πόλεμο.

Κι αν πάμε ακόμη πιο πίσω, τον περασμένο αιώνα, είχαμε τον γερο-Τρικούπη να διαβάζει Γκαίτε –και μάλιστα, το απόγευμα της ημέρας που θα έχανε τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές της ζωής του. Ήταν, λέει, στο μπαλκόνι του σπιτιού του στο Μεσολόγγι και σημείωνε παρατηρήσεις στο περιθώριο του «Φάουστ»! Αντί να βρίσκεται στο εκλογικό του κέντρο, αντί να περιμένει τα αποτελέσματα, αντί να σκύβει πάνω από τα «κομπιούτερ» της εποχής του και να μετράει πόσα κουκιά κέρδισε και πόσα έχασε, έκανε αυτό το –παρανοϊκό για τα σημερινά μέτρα– πράγμα: διάβαζε «Φάουστ», για να αναγκαστεί να εκφωνήσει, λίγες ώρες αργότερα, το περίφημο «ανθ’ ημών… Γουλιμής».

Απίστευτα πράγματα για μας, τους Νεοέλληνες τού σήμερα, που δεν βρίσκουμε να εξοικονομήσουμε λίγο χρόνο από τα smartphones και τα iPhones, για να διαβάσουμε ούτε ένα άρθρο σε εφημερίδα ούτε έναν στίχο ποίησης. Πολύ δε περισσότερο ένα καλό λογοτεχνικό βιβλίο. Όχι. Δεν είμαι από αυτούς που πιστεύουν στον μύθο των παλιών καλών καιρών. Ήταν, ίσως, το ίδιο κακοί με τους σημερινούς –σε μερικά πράγματα, ίσως, να ήταν και χειρότεροι.

Όμως, εκείνη την εποχή οι πολιτικοί μας όχι μόνο διάβαζαν ποίηση και γενικά λογοτεχνία, σύγχρονη και αρχαία, αλλά και οι ομιλίες τους στη Βουλή ήταν μεστές, λόγοι που εκφωνούνταν από στήθους κι όχι μια ανάγνωση κακογραμμένων κειμένων από βοηθούς. Ευτυχώς, τώρα, με τη χρήση της «Τεχνικής Νοημοσύνης» θα γράφουν τους λόγους τους τα μηχανήματα και θα τους εκφωνούν στη βουλή. Αρκεί να ξέρουν να τους διαβάζουν…

Άλλες εποχές τότε, άλλες ευαισθησίες για τη γλώσσα και τη λογοτεχνία σήμερα…

*Ο Θεόδωρος Κ. Ορδουμποζάνης είναι νομικός και συγγραφέας, με πιο πρόσφατο βιβλίο του το ιστορικό μυθιστόρημα «Οίκαδε…» (εκδ. Βιβλιοπωλεία Δημητριάδη, Αλεξανδρούπολη 2022).

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.