Ολυμπιακοί αγώνες και Τέχνη - Παρατηρητής της Θράκης | Παρατηρητής της Θράκης | Νέα από την Θράκη, την Ελλάδα & τον Κόσμο

Ο αθλητισμός αποτελούσε κομμάτι της καθημερινότητας των αρχαίων Ελλήνων, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τη φράση «νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ». Ο αγωνιστικός χαρακτήρας του ελληνικού αθλητισμού ξεκίνησε με την θέσπιση των Ολυμπιακών Αγώνων το 776 π.Χ. Οι αγώνες ήταν αφιερωμένοι στον πατέρα των θεών, Δία, και πραγματοποιούνταν στην Ολυμπία. Οι Ολυμπιακοί αποδείχθηκαν ο μακροβιότερος θεσμός της αρχαίας Ελλάδας (776 π.Χ. – 393 μ.Χ.).

Το αγωνιστικό πνεύμα και ο αθλητισμός αποτέλεσαν κύρια πηγή έμπνευσης της ελληνικής τέχνης και στην πνευματική και στην εικαστική της έκφραση. Οι αρχαίοι Έλληνες δύο τρόπους είχαν να αποθανατίσουν τις αθλητικές νίκες, τη γλυπτική και την ποίηση.

Στον νικητή των Ολυμπιακών Αγώνων δίνονταν το κορυφαίο προνόμιο να τοποθετήσει το γλυπτό του στο ιερό άλσος της Ολυμπίας, γεγονός που του εξασφάλιζε αιώνια δόξα και υστεροφημία.

Οι ποιητές εξυμνούσαν τον νικητή, αλλά και το γένος του, γράφοντας κατόπιν παραγγελίας τον επινίκιο ύμνο. Κορυφαίοι ποιητές ήταν ο Θηβαίος Πίνδαρος και ο Σιμωνίδης ο Κείος, ο οποίος εκτός από επινίκιους ύμνους συνέθετε κυρίως επιγράμματα. Εκτός από τη γλυπτική και την ποίηση η θεματογραφία των αγώνων και του αθλητισμού αποτέλεσε επίσης θέμα και στην τέχνη της αγγειογραφίας με πλήθος αθλητικών παραστάσεων, τόσο στη μελανόμορφη όσο και στην ερυθρόμορφη αγγειογραφία από κορυφαίους ζωγράφους.

Με την ίδρυση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής το 1894, ένας από τους στόχους του Ντε Κουμπερτέν ήταν να συνδυάζεται το πνεύμα με το σώμα και η Τέχνη με τον Αθλητισμό. Έτσι, από την πρώτη στιγμή συμπεριλήφθηκαν διάφορα καλλιτεχνικά δρώμενα στους εορτασμούς για τους Αγώνες.

Από το 1912 έως και το 1948, η Τέχνη ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του Ολυμπιακού προγράμματος, σύμφωνα με τις προθέσεις του ιδρυτή του σύγχρονου Ολυμπιακού κινήματος, βαρώνου Πιέρ Ντε Κουμπερτέν

Πραγματικά εμπνευσμένα έργα διαγωνίστηκαν για επτά Ολυμπιάδες σε πέντε κατηγορίες: την αρχιτεκτονική, τη λογοτεχνία, τη μουσική, τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Από τους Αγώνες πέρασαν ως διαγωνιζόμενοι σπουδαίοι ζωγράφοι, γλύπτες, λογοτέχνες, διάσημοι μουσικοί συνθέτες και φτασμένοι διευθυντές ορχήστρας. Μετά το 1950, οι διαγωνιζόμενοι καλλιτέχνες αποκλείστηκαν, αφού εκ των πραγμάτων ήταν επαγγελματίες στο είδος τους, ενώ βασική (και απαράβατη εκείνα τα χρόνια) αρχή της ΔΟΕ ήταν πως στους Ολυμπιακούς Αγώνες μετέχουν αποκλειστικά και μόνο ερασιτέχνες.

Το 1924 στο Παρίσι μετείχαν 193 καλλιτέχνες (ανάμεσά τους και τρεις Σοβιετικοί) και το επίπεδο όλων των έργων ήταν θεαματικά υψηλό. Ακόμη καλύτερα έγιναν τα πράγματα το 1928 στο Άμστερνταμ, όπου μόνο για τη ζωγραφική και τη γλυπτική εκτέθηκαν στο Μουσείο της πόλης και διαγωνίστηκαν περισσότερα από 1.100 έργα τέχνης. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες των Καλών Τεχνών, η Ελλάδα έχει κατακτήσει ένα χρυσό μετάλλιο, με τον Κωνσταντίνο Δημητριάδη στη γλυπτική το 1924, μ’ ένα έργο που είναι από τα πιο διάσημα στην Ιστορία και τότε στο Παρίσι κέρδισε τον παγκόσμιο θαυμασμό. Πρόκειται για τον περίφημο «Δισκοβόλο» (Discobole Finlandais). Το πρωτότυπο έργο βρίσκεται στη Νέα Υόρκη, όπου κοσμεί το Ράνταλς Άιλαντ Παρκ (Randall’s Island Park, NY) και ένα αντίγραφο τοποθετήθηκε και βρίσκεται μέχρι σήμερα, απέναντι από το Παναθηναϊκό Στάδιο.

Ο Δισκοβόλος (1927), Παναθηναϊκό Στάδιο, Αθήνα

Στους Αγώνες του Λος Άντζελες το 1932, ο αριθμός των επισκεπτών στο Μουσείο Επιστήμης, Τέχνης και Ιστορίας της πόλης υπήρξε ο υψηλότερος μέχρι τότε, καθώς ανήλθε στους 384.000.

Παρά τη λογοκρισία που προσπάθησε -ανεπιτυχώς- να επιβάλλει σε αρκετά έργα το καθεστώς του Χίτλερ, εξίσου θεαματική ήταν η επιτυχία και στους Αγώνες του Βερολίνου το 1936.

Στους Ολυμπιακούς αγώνες το 1896 το αναμνηστικό μετάλλιο είχε χαράξει ο Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης Νικηφόρος Λύτρας. Ο ζωγράφος Νικόλαος Γύζης είχε φιλοτεχνήσει τα διπλώματα που απονεμήθηκαν στους νικητές.

Στους Ολυμπιακούς αγώνες που διεξάγονται στο Παρίσι μια χώρα κατάφερε να κερδίσει «χρυσό» μετάλλιο πριν ξεκινήσουν οι αγώνες. Η Μογγολία παρουσίασε μια Ολυμπιακή εμφάνιση για τους αθλητές που εκφράζει την ουσία της μογγολικής παράδοσης και κουλτούρας υπό το σύγχρονο φως. Παραδοσιακά μοτίβα, χρώματα της Μογγολικής σημαίας και σύμβολα.