Με αφορμη την Ημερα της Γυναικας εκδηλωση με θεμα «Προσωπα της γυναικας στη διαχρονια»

Μια διαφορετική, απ’ ό,τι έχουμε συνηθίσει, εκδήλωση για την Ημέρα της Γυναίκας παρουσιάστηκε το βράδυ της Πέμπτης στον χώρο του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής. Πρόκειται για την εκδήλωση με τίτλο «Πρόσωπα της γυναίκας στη διαχρονία», την οποία  διοργάνωσαν από κοινού τα Γραφεία Σχολικών Δραστηριοτήτων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Ροδόπης και το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής.

Το κοινό που προσήλθε στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής αποτελούνταν από πλήθος εκπαιδευτικών, φοιτητών, αλλά και συμπολίτες μας που ενδιαφέρονται για θέματα πολιτισμού, ενώ παρόντες ήταν τόσο οι υπεύθυνοι σχολικών δραστηριοτήτων της δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Ροδόπης κ.κ. Κατερίνα Σχοινά και Ιωάννης Σιγούρος αντίστοιχα, όσο και η πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής κ. Σοφία Μενεσελίδου. 

Όπως ανέφερε στην εισαγωγή του ο κ. Ιωάννης Σιγούρος, Υπεύθυνος Σχολικών Δραστηριοτήτων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης,- σε επιμέλεια του οποίου κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έλαβε χώρα μία παρουσίαση έργων τέχνης από την Αρχαιότητα ως τις μέρες μας με θέμα την αποτύπωση της γυναικείας παρουσίας- «η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας  γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε αυτή τη μέρα το 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος στη Δύση τη δεκαετία του 60 αναζωογόνησε τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, που από το 1975 διεξάγεται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, με στόχο την ανάδειξη των γυναικείων προβλημάτων και δικαιωμάτων».

Στο πλαίσιο του επικείμενου εορτασμού αυτής της Ημέρας, οι παραπάνω φορείς επιδίωξαν να αναφερθούν σε λιγότερο γνωστές πτυχές της γυναικείας παρουσίας στη διαχρονία, με τη βοήθεια των εισηγητών, επιστημόνων εξειδικευμένων στα θέματα που παρουσίασαν στις ομιλίες τους, τους φιλολόγους κ.κ. Άρτεμι Αρχοντογεώργη και Ανδρέα Λούνη και τη Λέκτορα Κλασικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Σμαρώ Νικολαϊδου – Αραμπατζή, τους οποίους σύστησε στο κοινό ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ροδόπης κ.Σπύρος Κιοσσές.

Σμαρώ Νικολαΐδου – Αραμπατζή «Η μελέτη των δεδομένων της λατρείας, παρέχει ασφαλή στοιχεία, που διορθώνουν τη σκοτεινή εικόνα του αποκλεισμού και της καταπίεσης των γυναικών κατά την αρχαιότητα»

Η πρώτη ομιλήτρια κ. Σμαρώ Νικολαΐδου-Αραμπατζή, Λέκτορας Κλασικής Φιλολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ασχολήθηκε με τις γυναίκες της τελετουργίας, επιχειρώντας μια μεταμοντέρνα προσέγγιση της γυναικείας παρουσίας στην αρχαιότητα, κάνοντας ειδική μνεία στην Λυσιστράτη, τη  γνωστή ηρωίδα της ομώνυμης κωμωδίας του Αριστοφάνη, η οποία σύμφωνα με την ίδια «περηφανεύεται για τις τελετουργικές διακρίσεις που είχε από μικρή και διεκδικεί βάσει αυτών να προσφέρει τη συμβουλή της στην πόλη».  

Η κ. Νικολαΐδου κατά την παρουσίασή της έδωσε μια νέα πτυχή στην πραγματικότητα των γυναικών της αρχαίας Αθήνας, σε σχέση με αυτή της περιορισμένης γυναίκας σε ό,τι αφορά τη δημόσια παρουσία της, τονίζοντας πως «η μελέτη των δεδομένων της λατρείας, αρχαιολογικών και φιλολογικών, μάς παρέχει ασφαλή στοιχεία, που διορθώνουν τη σκοτεινή εικόνα του αποκλεισμού και της καταπίεσης των γυναικών κατά την αρχαιότητα». Αντιθέτως λοιπόν με την επικρατούσα άποψη  «η συμμετοχή τους στην τελετουργία ήταν πολλαπλή και επιφανής» γεγονός που σύμφωνα με την ίδια δεν μας επιτρέπει να τη χαρακτηρίσουμε ως τρόπο διαφυγής από μια καταπιεστική καθημερινότητα. «Είναι, απίθανο ότι οι γυναίκες της αρχαιότητας αισθάνονταν τη συμμετοχή τους στην τελετουργία ως αντίδοτο που θεράπευε την καταπίεσή τους. Αντιθέτως, η τελετουργία προσδιόριζε γι’ αυτές την ύπαρξη και τον ρόλο τους: ποιες ήταν ως γυναίκες, ως Ελληνίδες και ως Αθηναίες (για την πόλη της Αθήνας, από όπου και τα περισσότερα στοιχεία)».

Σύμφωνα με την ίδια «με την επίσημη συμμετοχή τους στη λατρεία της πόλης, οι γυναίκες της αρχαιότητας αναλάμβαναν ρόλους οι οποίοι δεν δόθηκαν σε γυναίκες από άλλες λατρείες. Η αρχαία τραγωδία, μάλιστα, έθεσε ες μέσον των πολιτών και το λόγο των γυναικών, γραμμένο από άνδρες. Διαφορετικά από τις σύγχρονες, δυτικού τύπου, κοινωνίες, όπου η θρησκευτικότητα είναι και προσωπική υπόθεση, στην αρχαιότητα η παρακολούθηση θρησκευτικών εκδηλώσεων διαπερνούσε όλες τις πτυχές της ζωής της πόλης και ήταν αδιαχώριστη από την ατομική δραστηριότητα».

 Οι φιλόλογοι Άρτεμις Αρχοντογεώργη και Ανδρέας Λούνης, οι οποίοι στις μεταπτυχιακές τους σπουδές ασχολήθηκαν με τη Λατινική Φιλολογία η πρώτη και τη Νεοελληνική Λογοτεχνία ο δεύτερος, αναφέρθηκαν αντίστοιχα στη γυναίκα της αρχαίας Ρώμης και στην ποίηση της υπερρεαλίστριας ποιήτριας Μάτσης Χατζηλαζάρου, ποίηση της οποίας διάβασε η ηθοποιός Μυρσίνη Λαντζουράκη.

Άρτεμις Αρχοντογεώργη «Η ζωή και η κοινωνική θέση μιας ρωμαίας γυναίκας της ανώτερης τάξης ήταν κάθε άλλο παρά στατική»

Συγκεκριμένα η κ. Άρτεμις Αρχοντογεώργη στη δική της ομιλία αναφέρθηκε στη ζωή των ρωμαίων γυναικών της ανώτερης τάξης, μέσα από ανθολογημένα κείμενα της λατινικής γραμματείας, που ανήκουν σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη.

Οι Ρωμαίες γυναίκες λοιπόν όπως επεσήμανε η ίδια τουλάχιστον σύμφωνα με τους Ρωμαίους ιστορικούς και ποιητές, «σκιαγραφούνται είτε ως πρότυπα γυναικείας αρετής είτε ως ακόλαστες γυναίκες, που ζουν μέσα στην πολυτέλεια. Οι συγγραφείς αυτοί, υπηρετώντας ένα φαλλογοκεντρικό πολιτισμό, αποτυπώνουν στα έργα τους  γυναικείες μορφές προκειμένου να υπηρετήσουν μία ηθική ή πολιτική σκοπιμότητα, να εκφράσουν τις γυναικείες αρετές ή να υπογραμμίσουν τις στερεότυπες προκαταλήψεις για τα γυναικεία ελαττώματα».

Η εικόνα ωστόσο αυτή απέχει πολύ  από την πραγματικότητα η οποία αποδεικνύει πως «η ζωή και η κοινωνική θέση μιας ρωμαίας γυναίκας της ανώτερης τάξης ήταν κάθε άλλο παρά στατική».  Στην πορεία της ζωής τους όπως εξήγησε η ίδια «τα πράγματα άλλαζαν ανάλογα με τις συνθήκες στην οικογένειά της και τις διαδοχικές μεταβολές, που σταδιακά αύξαναν το κύρος της, καθώς αυτή γινόταν σύζυγος, μητέρα και συνήθως χήρα. Η ζωή τους επικεντρωνόταν στη διαχείριση του οίκου, ωστόσο, οι γυναίκες αυτές δεν περιορίζονταν μόνο στο νοικοκυριό τους, αλλά εξαιτίας του πλούτου και της εξέλιξης της κοινωνικής τους θέσης είχαν τη δυνατότητα να επεκτείνουν την επιρροή τους έξω από το σπίτι σε ένα πλήθος οικονομικών, κοινωνικών και, σε κάποιες περιπτώσεις, πολιτικών δραστηριοτήτων.

Οι ρωμαίες γυναίκες συνέχισε «συμμετείχαν ενεργά στη δημόσια ζωή. Στα συμπόσια ψυχαγωγούσαν τους καλεσμένους τους και συνόδευαν τους συζύγους τους σε γιορτές και κοινωνικές εκδηλώσεις, έπαιρναν μέρος σε θρησκευτικές τελετές, παρακολουθούσαν τα θεάματα στο αμφιθέατρο και στον ιππόδρομο, μορφώνονταν, ερωτεύονταν. Στο παρασκήνιο, αναμειγνύονταν στις επιχειρήσεις των συζύγων τους, στη διαχείριση της οικογενειακής περιουσίας και, ως σύζυγοι και μητέρες, επηρέαζαν την πολιτική καριέρα των αρσενικών μελών της οικογένειας».

Η πορεία στην ποίηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου

Ο κ. Ανδρέας Λούνης, στην εισήγησή του αναφέρθηκε στην πορεία της ποιήτριας Μάτσης Χατζηλαζάρου, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες ελληνίδες ποιήτριες του 20ου αιώνα.  Όπως έκανε γνωστό ο κ. Λούνης, η Μάτση Χατζηλαζάρου «υπήρξε πρώτη σύζυγος του Ανδρέα Εμπειρίκου, ο οποίος ήταν ο πρώτος και κύριος διαμορφωτής της ποιητικής της φωνής. Την μύησε στα μονοπάτια του υπερρεαλιστικού κινήματος, βοηθώντας την να αποδεσμευθεί ο λόγος της από τους φραγμούς της λογικής διεργασίας της σκέψης και να έρθει στην επιφάνεια η πλούσια ερωτική ιδιοσυγκρασία της». Παράλληλα όπως επεσήμανε ο ίδιος «η Παρισινή της εμπειρία στα χρόνια μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο την έφερε σε επαφή με την καλλιτεχνική και φιλοσοφική πρωτοπορία της εποχής, γεγονός που την εφοδίασε με ποικίλες εμπειρίες και διεύρυνε τους εκφραστικούς της τρόπους. Αποτύπωση όλων αυτών των προσλαμβανουσών αποτέλεσε το ποίημα “Αντίστροφη αφιέρωση”», αποδέκτης του οποίου ήταν ο Ανδρέας Εμπειρίκος στον οποίο και αναγνώριζε η ίδια τις οφειλές της.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.