Παναγιωτης Μεντης, καλλιτεχνικος δ/ντης του ΔΗΠΕΘΕ Σερρων «Το «Κιτρινο Σκυλι» του Μισελ Φαις λεει πραγματα που ολοι θελουμε και νοιωθουμε»

Σε σταθμό του Μετρό της Αθήνας μετατράπηκε η Μικρή Σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου «Αστέρια» του ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, για τις ανάγκες της παράστασης του έργου «Το κίτρινο σκυλί» του Μισέλ Φάις, ενώ σε ένα χώρο για συνανθρώπους μας με ειδικές ανάγκες, που βιώνουν την καθημερινότητά τους ιδρυματοποιημένοι, μάς μεταφέρει το δεύτερο έργο της ίδιας παράστασης με τίτλο «Ιδρώνει η καρδιά μου» του Παναγιώτη Γκούβερη. Δύο θεατρικά έργα σε ενιαία παράσταση, πρόσωπα που προσφέρουν αγάπη ή έχουν ανάγκη από τη αλληλεγγύη και έγνοια μας οι ήρωες των δύο έργων.
Με αφορμή την παράσταση αυτή του ΔΗΠΕΘΕ Σερρών που έκανε πρεμιέρα την προηγούμενη Παρασκευή και θα παρουσιασθεί και αυτό το Παρασκευοσαββατοκύριακο στο «Ράδιο Παρατηρητής», στην εκπομπή «Με το Ν και με το Β» και στους Νίκο Βαβατσικλή και την Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη, μίλησε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Σερρών κ. Παναγιώτης Μέντης.

«Ο Μισέλ Φάις από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς του τόπου μας»

ΠτΘ: κ. Μέντη ως Κομοτηναίοι είμαστε περήφανοι που ανεβάζετε το συγκεκριμένο έργο του Μισέλ Φάις, ένα πραγματικά εξαιρετικό έργο…
Π.Μ.: Θα έλεγα ότι ο Μισέλ Φάις είναι από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς του τόπου μας, τους πιο πολυμεταφρασμένους στο εξωτερικό και τους πιο σοβαρούς, με μια ιδιαίτερη γραφή και με ένα προσωπικό στυλ που τον κάνει να ξεχωρίζει στα ελληνικά γράμματα. Το «Κίτρινο Σκυλί» γράφτηκε με αφορμή την επίθεση με βιτριόλι στην Κωνσταντίνα Κούνεβα και είναι διάχυτη σ’ αυτό μια κοινωνική και πολιτική άποψη που θίγει πολλά από τα σημερινά κακώς κείμενα.

ΠτΘ: Μας έκανε θετική εντύπωση η συγκεκριμένη επιλογή σας, γιατί το «Κίτρινο Σκυλί» ένα σημαντικό θεατρικό και συνάμα πολιτικό κείμενο. Ποια ήταν η αφετηρία σας;
Π.Μ.: Έχω διαβάσει αρκετά βιβλία του Μισέλ Φάις και έχω δει σε παράσταση από τη Ρούλα Πατεράκη τη «Μεγάλη αϋπνία», τη ζωή του Βιζυηνού στο Δρομοκαϊτειο. Το «Κίτρινο σκυλί» πρωτοανέβηκε στην Αθήνα και τότε κάποιοι κατέστρεψαν το θέατρο. Μπήκαν δηλαδή μέσα φασιστικά στοιχεία και κατέστρεψαν τον χώρο του θεάτρου τόσο που να μην μπορεί να συνεχισθεί η παράσταση. Ένα χρόνο αργότερα παίχθηκε με επιτυχία στη Θεσσαλονίκη, δεν πρόλαβα να το δω ως παράσταση, ήμουν στην Αθήνα τότε, δεν είχα φύγει για Σέρρες, μόλις όμως εκδόθηκε το αγόρασα και το διάβασα.

«Το κείμενο του Φάις σε γοητεύει και σε γοητεύει καθημερινά»

ΠτΘ: Σας δυσκόλεψε το κείμενο;
Π.Μ.: Καθόλου. Το κείμενο σε γοητεύει και σε γοητεύει καθημερινά. Στις πρόβες το «ανακαλύπτουν» κάθε μέρα τόσο οι ηθοποιοί όσο και εγώ ως σκηνοθετικός επιμελητής, αλλά ακόμα και οι τεχνικοί. Κάθε μέρα γοητευόμαστε από το κείμενο και κάθε μέρα ανακαλύπτουμε καινούργια πράγματα. Δεν κουράζει καθόλου, λέει πράγματα που θέλουμε όλοι να πούμε, που τα νοιώθουμε και έτσι είναι πολύ εύκολο αυτό να το παρουσιάσεις. Η Ρούσκα Ρούσεβα η ηρωίδα του έργου που σημειωτέον είναι μονόλογος, απευθύνεται άλλοτε προς το κοινό και άλλοτε προς μια συνάδελφό της, τη Χαρίκλεια, που πιθανόν βρίσκεται κάπου εκεί κοντά, πιθανόν λίγο πιο πέρα. Εγώ σκέφθηκα ότι θα μπορούσαμε να ζωντανέψουμε το πρόσωπο αυτό της συναδέλφου και για αυτό κάποιο μέρος του μονολόγου της κεντρικής ηρωίδας το έδωσα και στην άλλη την κοπέλα που υποδύεται τη Χαρίκλεια, η οποία είναι πρόσωπο που αναφέρεται στο κείμενο. Έτσι έγινε ένα πολύ ωραίο πάντρεμα και ένα σκηνικό παιχνίδι που έχει ενδιαφέρον για το κοινό, γιατί άλλο ένας ηθοποιός στη σκηνή και άλλο δύο ηθοποιοί.

ΠτΘ: Το έργο του Φάις είναι ένα κείμενο σταθμός για την εποχή μας και σε σχέση με το ρατσισμό που βιώνουμε και με τη συμπεριφορά μας προς τους μετανάστες, την μη ανεκτικότητά μας προς κάθε τι διαφορετικό. Κουβεντιάζετε για το «Κίτρινο Σκυλί» στις Σέρρες;
Π.Μ.: Υπάρχει κόσμος που συζητά και για αυτό το θέμα, αλλά εδώ οι περισσότεροι Σερραίοι έχουν την εμπειρία του να έχουν στα σπίτια τους γυναίκες από τη Βουλγαρία οι οποίες κρατάνε τους γονείς τους. Ξέρω πάρα πολλές οικογένειες οι οποίες έχουν σαν οικιακές βοηθούς ή σαν προστάτες των γονιών τους σε βαθιά γεράματα γυναίκες, κυρίως από τη Βουλγαρία.

«Δεν είναι θέμα πια στις μέρες μας μόνο του αλλοδαπού να μην βρίσκει κατανόηση ή να σνομπάρεται, στην ίδια θέση έχουν βρεθεί και πολλοί Έλληνες»

ΠτΘ: Σας παραξένεψε καθόλου η στάση της Ρούσκα Ρούσεβα η οποία τελικά μας ανοίγει στον κόσμο για να δούμε τι βιώνει ένας μετανάστης; Μας έκανε εντύπωση ότι αυτή η κοπέλα, η καθαρίστρια που υφίσταται ό,τι υφίσταται, αφενός μας παρουσιάζει με πολύ ενάργεια τον κόσμο και τα συναισθήματα αυτών που μας καθαρίζουν και εμείς αγνοούμε και τους τοποθετούμε περίπου εκεί που είναι και τα απορρίμματα και αφ’ ετέρου μας ανοίγει στην αγάπη…
Π.Μ.: Για να καταλάβουμε και τον κόσμο μας. Μιλούσα με μια κυρία η οποία περιστασιακά καθάριζε το θέατρο μέχρι να έρθουν οι πενταμηνίτες, είναι οδοκαθαρίστρια του δήμου και ήρθε για κάποια πρωινά να καθαρίσει το θέατρο. Συζητώντας λοιπόν μαζί της άκουγα να μου λέει ατάκες μέσα από το έργο, χωρίς καν να το ξέρει, χωρίς καν να το έχει διαβάσει. Για να κάνεις αυτή τη δουλειά χρειάζεσαι περίσσευμα αγάπης για τον συνάνθρωπό σου, γιατί είναι υψίστης σημασίας εργασία, η εργασία της καθαριότητας μιας πόλης. Ας αφήσουμε ότι από τον τρόπο που βρωμίζει μια πόλη φαίνεται και το ποιόν των πολιτών της, ο χαρακτήρας τους, το πόσο σέβονται την πόλη, τη δημοκρατία, το συνάνθρωπό τους. Από τον τρόπο που λερώνουν τη πόλη τους προδίδεται και αυτό. Αυτή η γυναίκα μου μίλησε σχεδόν σοφά, πρόκειται για ελληνίδα καθαρίστρια, και βρήκα τεράστιες ομοιότητες με κουβέντες μέσα από το έργο. Αυτό με συγκλόνισε. Το θέμα του έργου στις μέρες μας δεν είναι θέμα του αλλοδαπού που έρχεται εδώ είτε ως νόμιμος μετανάστης είτε ως οικονομικός μετανάστης είτε ως μη νόμιμος μετανάστης και δεν βρίσκει κατανόηση επί της ουσίας ή σνομπάρεται ή είναι τρόπο τινά ένα περιθώριο. Σε αυτή τη θέση έχουν βρεθεί σήμερα πάρα πολλοί Έλληνες.

«Οι οδοκαθαριστές ξέρουν καλύτερα από όλους μας τη βρωμιά μας»

ΠτΘ: Ο οδοκαθαριστής που μας «καθαρίζει» λοιπόν…
Π.Μ.: Ο οδοκαθαριστής ξέρει πολύ καλά τη βρωμιά μας. Αυτός ίσως την ξέρει καλύτερα από όλους μας και ίσως αν τον πλησίαζε με τέχνη ένας ψυχολόγος θα μπορούσε να περιγράψει για το πού βρίσκεται σήμερα και το ποιος είναι σήμερα ο ελληνικός λαός στις πόλεις, στις πρωτεύουσες, στις μικρότερες πόλεις, τις επαρχιακές, στα χωριά. Οι άνθρωποι που καθαρίζουν τους δρόμους μπορούν να περιγράψουν πολύ καλά τους ανθρώπους.

«Αιχμή του δόρατος των συνευρέσεων που κάναμε με μια ομάδα νέων παιδιών το έργο του Παναγιώτη Γκούβερη «Ιδρώνει η καρδιά μου»»

ΠτΘ: Το δεύτερο έργο είναι του Παναγιώτη Γκούβερη το «Ιδρώνει η καρδιά μου»…
Π.Μ.: Είναι το πρώτο έργο του συγγραφέα που ανεβαίνει σε θεατρική σκηνή. Ο Παναγιώτης Γκούβερης, είναι από τον Πειραιά, έχει σπουδάσει μουσική, είναι ένα πολύ καλλιεργημένο παιδί και είναι δάσκαλος σε σχολεία με παιδιά με ειδικές ανάγκες.

ΠτΘ: Πώς τον ανακαλύψατε;
Π.Μ.: Και το έργο του Παναγιώτη Γκούβερη αφορά «περιθώριο». Εξετάζεται η περίπτωση ενός νέου άνδρα, 25- 30 χρόνων ο οποίος είναι ιδρυματοποιημένος, βιώνει την κατάσταση του αυτισμού, έχει χάσει τον πατέρα του και έχει μπει σε ίδρυμα από τη μητέρα του. Ο νεαρός αυτός συζητά για τον κοινωνικό περίγυρο, για το ίδρυμα, για τη συμπεριφορά των κοινωνικών λειτουργών, για πολλά πράγματα. Πέρσι στις Σέρρες κάναμε ένα, δεν θα έλεγα, σεμινάριο αλλά συνευρέσεις με μια ομάδα νέων ανθρώπων που ήθελαν να γράψουν θέατρο. Ήταν μια σκέψη μου, έβγαλα ανακοίνωση στον τύπο ότι όσοι θέλουν μπορούν να κάνουμε ένα γκρουπ, χωρίς φυσικά να πληρώνουν, αφιλοκερδώς. Συγκεντρώθηκαν ένδεκα άτομα από την πόλη που τους ενδιέφερε το γράψιμο και κάναμε μια ομάδα η οποία έβγαλε πολύ καλά αποτελέσματα και «αιχμή του δόρατος» είναι το έργο που παίζεται αυτή τη στιγμή, ένα έργο από ένα συγγραφέα αυτής της ομάδας.

ΠτΘ: κ. Μέντη, υπάρχουν σκέψεις για περιοδεία;
Π.Μ.: Δεν νομίζω, είναι πολύ μεγάλα πια τα έξοδα. Δεν ξέρω εσείς πώς βιώνετε την κατάσταση στην Κομοτηνή αλλά έχω την εμπειρία ότι και στην υπόλοιπη χώρα τα πράγματα δεν είναι τόσο ανθηρά, δεν είναι πρώτη προτεραιότητα των πολιτών το θέατρο.

«Ως συγγραφέας με ενδιαφέρει να παρουσιάσω στο κοινό της πόλης περισσότερα θεατρικά έργα»

ΠτΘ: κ. Μέντη εσείς έχετε χειμερινό πρόγραμμα. Έχει χρηματοδότηση το ΔΗΠΕΘΕ Σερρών;
Π.Μ.: Η επιχορήγηση του δήμου είναι τυπικότατη και στην ώρα της πάντα. Έχουμε τη στήριξη του δήμου, του δημάρχου, του δημοτικού συμβουλίου και της αντιπολίτευσης. Αισθάνομαι τυχερός γιατί χωρίς αυτούς και τη στήριξή τους δεν θα γινόταν τίποτα. Είναι δίπλα μας , το λέω και το εννοώ.

ΠτΘ: Προφανώς εργάζεστε και εσείς πολύ. Αυτό είναι εμφανές και από το πρόγραμμα του θεάτρου…
Π.Μ.: Φροντίζω να γίνονται όλα με μια οικονομική μέθοδο, δεν περιαυτολογώ, αλλά κάνω κάποια πράγματα για τα οποία δεν πληρώνομαι, δηλαδή σκηνοθετώ, στηρίζω πράγματα για τα οποία δεν παίρνω καμία επιπλέον αμοιβή.

ΠτΘ: Μπαίνετε μπροστά…
Π.Μ.: Ναι, ίσως κάνω κακό σε σκηνοθέτες, παίρνοντάς τους δουλειές, ίσως όμως επειδή είμαι συγγραφέας με ενδιαφέρει να παρουσιάσω στο κοινό της πόλης όσο το δυνατόν περισσότερα θεατρικά έργα, περισσότερα κείμενα, αυτός ήταν ο στόχος μου από την αρχή που ήρθα. Δεν εφησυχάζω για να πω αφού βάσει της προγραμματικής σύμβασης είμαι κατοχυρωμένος αν κάνω ένα παιδικό και δυο έργα, μετά ό,τι βρέξει ας κατεβάσει. Εγώ θέλω να κάνω όσο το δυνατόν περισσότερα θεατρικά έργα. Πέρσι έκανα και αναλόγια, εκτός των τεσσάρων παραγωγών και άλλα εννιά αναλόγια για να μπορέσω να παρουσιάσω πολύ υλικό, πολύ κείμενο, πολύ διαφορετικά πράγματα.

«Σκοτίστηκα αν θα έχω γραφείο και υπολογιστή»

ΠτΘ: Μάλλον πρωταρχικός παράγοντας είναι η αγάπη σας για το θέατρο, και έχουμε την αίσθηση ότι πίσω από όλα είστε εσείς και ότι κάνετε και όλες τις δουλειές, επιλέγετε, φέρνετε το καλύτερο, κουβαλάτε… καρέκλες
Π.Μ.: Προσπαθώ. Τυχαία πληροφορήθηκα ότι κατά τον ίδιο τρόπο σχεδόν λειτουργεί και ο Κώστας Τσιάνος του Θεσσαλικού Θεάτρου. Αν δεν δουλέψεις χειρωνακτικά στο θέατρο δεν γίνεται τίποτα, δεν σημαίνει τίποτε το να κάθεσαι σε ένα γραφείο. Εγώ έχω ένα πολύ μικρό γραφείο, είμαι συνεχώς σε ό,τι γίνεται επί σκηνής παρά στο γραφείο και πιο πολύ είμαι με τα παιδιά της γραμματείας για να δούμε πώς θα πάμε παρακάτω. Σκοτίστηκα αν θα έχω γραφείο και υπολογιστή.

Συνέντευξη: Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Άννα Πατρωνίδου
[email protected], [email protected]

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.