Ζητηματα… ζωης και θανατου σε μια σπουδαια ομιλια στο Ι.Θ.Τ.Π.

Μια ενδιαφέρουσα ομιλία δόθηκε προχθές το απόγευμα στην καπναποθήκη «Π» της οδού Καπνεργατών, από τον Δρ Θεολογίας Βασίλειο Φανάρα με τον εύγλωττο τίτλο «Η βιοηθική στα όρια της αρχής και του τέλους της ανθρώπινης ζωής».
Την ομιλία διοργάνωσε το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης σε συνεργασία με τον Οργανισμό Νεότητας και Πολιτισμού της Ιεράς Μητρόπολης Ξάνθης και τον Ιατρικό Σύλλογο Ξάνθης, ενημερώνοντας περί την βιοηθική: «Είναι ο κλάδος εκείνος της επιστήμης που ασχολείται με τα ηθικά προβλήματα που προέκυψαν από τις νέες ανακαλύψεις της Βιολογίας και τις εφαρμογές της Γενετικής Μηχανικής. Συνίσταται δε στην προσπάθεια αποφυγής μη αντιστρεπτών καταστάσεων που σχετίζονται με τον χειρισμό του γενετικού υλικού. Η ραγδαία ανάπτυξη των βιολογικών επιστημών και η δυνατότητα παρέμβασης του ανθρώπου σε διάφορες βιολογικές διαδικασίες, έκαναν απαραίτητη την ανάπτυξη ενός νέου γνωστικού αντικειμένου, αυτού της Βιοηθικής. Από τη φύση της η Βιοηθική είναι το σημείο τομής διαφορετικών επιστημονικών πεδίων της Βιολογίας που περιλαμβάνουν τη Γενετική, τη Βιοτεχνολογία, τη Βιοϊατρική, ενώ εμπλέκονται και διαφορετικοί γνωστικοί τομείς όπως η Νομική και η Θεολογία».
Ο Βασίλειος Φανάρας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1967 και πήρε πτυχίο Θεολογίας από το Α.Π.Θ. το 1989 και master Θεολογίας με την εργασία του για την «Αντισύλληψη στον ορθόδοξο γάμο» το 1992. Το 1999 έλαβε το διδακτορικό δίπλωμα από τη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης με τη διατριβή του για την «Ηθικοκοινωνική προσέγγιση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή». Αρθρογραφεί σε ελληνικά και ξενόγλωσσα επιστημονικά περιοδικά, συμμετέχει σε διεθνή συνέδρια για ζητήματα της βιοηθικής και διδάσκει στο 2ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης.

«Θεραπείες ακόμη και για καρκίνο με θεαματικά αποτελέσματα που αγγίζουν το 100%»

Λίγο η ζέστη του καλοκαιρινού απογεύματος, λίγο το ότι η εκδήλωση άρχισε στις 19.30 και όχι μετά τις 20.00 όπως συνήθως και η προσέλευση του κοινού δεν ήταν ανάλογη άλλων εκδηλώσεων, αλλά και του εξόχως ενδιαφέροντος θέματός της. Ωστόσο οι παριστάμενοι απόλαυσαν μια σπουδαία ομιλία, που κινήθηκε στα όρια της ανθρώπινης ζωής και στη βάση της ηθικής.
«Ένα από τα προβλήματα της βιοηθικής -που προέκυψε από τις εξελίξεις της ιατρικής, της γενετικής, της βιοϊατρικής- είναι η υποβοηθούμενη παραγωγή, ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο έκανα και τη διατριβή μου και για το οποίο με κάλεσε προ δεκαετίας η μητρόπολη και ξαναμίλησα εδώ» είπε ο ομιλητής κ. Φανάρας, προσθέτοντας: «Δυστυχώς βλέπω ότι υπάρχει μια αρνητική εντύπωση για το θέμα, ενώ θα έπρεπε να είναι θετική στην εξέλιξη αυτή. Φυσικά με ασφαλιστικές δικλείδες, όπως να μην καταστρέφουμε τα περισσευούμενα έμβρυα, να μην την εφαρμόζουμε σε υπέργηρα ζεύγη και κάποιες άλλες. Κατά τα άλλα δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και δεν βλέπω γιατί να υπάρχει αυτή η αντίδραση, κυρίως από κάποιους πνευματικούς ανθρώπους και όχι δεσπότες ή θεολόγους».

Το δεύτερο θέμα εξ όσων περιέλαβε στην ομιλία του ο κ. Φανάρας, ήταν για τα βλαστοκύτταρα και τις θεραπείες που μπορούμε να κάνουμε με αυτά: «Γίνονται θεραπείες ακόμη και για καρκίνο και με θεαματικά αποτελέσματα που αγγίζουν το 100%», είπε ο ομιλητής και σχολίασε: «Ωστόσο, καταστρέφουμε τα έμβρυα και συνεπώς το ζήτημα στα βλαστοκύτταρα είναι ότι μπορούμε να πάρουμε από άλλους ιστούς, αν και εκεί δεν έχουμε θεραπείες στο 100% όπως από τα έμβρυα. Και εδώ έχουμε ένα δίλημμα ανάμεσα στον ήδη γεννημένο ασθενή και σε κάποιους ανθρώπους που λένε ότι μπορούμε να βρούμε εναλλακτικές θεραπείες χωρίς να καταστρέφουμε έμβρυα». Ο κ. Φανάρας κατέθεσε και την ακόλουθη πρόταση: «Μπορούμε να αποθηκεύουμε τον ομφάλιο λώρο όλων των παιδιών σε δημόσιες τράπεζες ή -αν αυτό δεν είναι εφικτό- σε οικογενειακές τράπεζες. Θα έπρεπε όλοι να το κάνουμε, αφού όμως δεν γίνεται θα μπορούσαμε να το κάνουμε σε ιδιωτικές τράπεζες. Αυτή είναι η δική μου άποψη, όταν σαν καθηγητής έχω χάσει τρία παιδιά-ασθενείς από λευχαιμία, κάτι πολύ οδυνηρό…».

«Αφορά όλους και δεν είναι ένα κλειστό θέμα των γιατρών»

Τα ζητήματα της ευθανασίας και των μεταμοσχεύσεων συμπλήρωσαν τους τέσσερις κύριους άξονες των αναφορών του ομιλητή.
«Στο τέλος της ανθρώπινης ζωή έχουμε την ευθανασία, όπου η Εκκλησία και η Θεολογία είναι κάθετες, θεωρώντας την ως «assisted suicide» (υποβοηθούμενη αυτοκτονία)» είπε ο κ. Φανάρας και αναφέρθηκε –μεταξύ άλλων- και στο παράδειγμα του Javier Bardem στην σπουδαία ταινία του Alejandro Amenabar «Η θάλασσα μέσα μου». Όπως επίσης και στην υπόθεση της Γαλλίδας που ζήτησε από τον Nicolas Sarkozy να της δοθεί το δικαίωμα να αυτοκτονήσει και τελικά… αυτοκτόνησε επειδή δεν της δόθηκε το δικαίωμα.

Εκτενής ήταν η αναφορά του ομιλητή και στο ζήτημα των μεταμοσχεύσεων, λέγοντας μεταξύ άλλων: «Εκεί υπάρχει ένα ζήτημα που δεν ξέρει ο πολύς κόσμος: Δεν έχει πρόβλημα η Εκκλησία να δίνονται όλα τα όργανα από πτωματικούς δότες. Το πρόβλημα είναι μόνο στη λήψη της καρδιάς, για να δοθεί η οποία πρέπει ο άνθρωπος να είναι εγκεφαλικά νεκρός σε μη αναστρέψιμη κατάσταση. Και έχουμε δύο γραμμές. Η μία είναι του Νικόλαου Μεσογαίας με τη διατριβή “Αλλήλων μέλη”, στην οποία υποστηρίζει ότι όταν ο άνθρωπος είναι εγκεφαλικά νεκρός με νέκρωση του στελέχους του εγκεφάλου, μπορούμε να πάρουμε την καρδιά του. Όμως η άλλη γραμμή, που εκπροσωπείται από καθηγητές πανεπιστημίων όπως ο κ. Καρακατσάνης, Αγιορείτες και προβληματισμένους χριστιανούς, λέει ότι πρέπει να τον αφήσουμε να ξεψυχήσει. Δηλαδή τελικά και στην αρχή και στο τέλος της ανθρώπινης ζωής, το πρόβλημα είναι ακαθόριστο. Πότε εμψυχώνεται το έμβρυο; Εξ αρχής της συλλήψεως, κάποια άλλη μέρα, πότε; (σσ. ο ίδιος υποστηρίζει «εξ άκρας συλλήψεως»). Και πότε πεθαίνει ο άνθρωπος; Κι έτσι βλέπουμε να έχουμε άλλα προβλήματα όταν κάποιος –σαν τον Μεσογαίας- πάρει θέση…».

Στη συζήτησή μας, ο κ. Φανάρας υπογράμμισε κάτι πολύ ενδιαφέρον, που δικαιολογεί και τη χθεσινή ομιλία του: «Η βιοηθική έχει να κάνει με κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο και κάθε μέλος της κοινωνίας. Γιατί δεν εξετάζουμε το πώς γίνονται η εξωσωματική ή η ευθανασία στο εργαστήριο, αλλά σε ποιον και πώς πρέπει να εφαρμοστεί. Έμβρυο ή όχι; Ευθανασία ή μεταμόσχευση σ’ αυτόν ή στον άλλο; Αφορά όλους και δεν είναι ένα κλειστό θέμα των γιατρών». Και έκλεισε τη συνομιλία μας σχολιάζοντας σε σχετικό ερώτημα: «Η βιοηθική πράγματι προσεγγίζει τα όρια. Πρόσφατα ήμουν σ’ ένα συνέδριο στο εξωτερικό που είχε ακριβώς αυτό τον τίτλο: Η ζωή στα όρια της βιοηθικής και η βιοηθική στα όρια της ζωής…».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.