Η τεχνη των φτωχων συναντα την εμπνευση

Ένα παιχνίδι χρωμάτων η εικαστική και το κόσμημα της Μίνας Μαχαιροπούλου… Υφάσματα, κορδέλες, τούλια αφήνονται στη φαντασία και τη δεξιότητα του χεριού, δένουν με τα ακριλικά φτιάχνοντας μικρές ιστορίες χρωμάτων, ιστορίες λουλουδιών που θα στολίσουν το σώμα… Και στεφάνια… της ζεστασιάς, των χρωμάτων και της δροσιάς του πρωινού… σύμβολα της καλής τύχης, της ευνοϊκής μοίρας, του εφήμερου και της μακροζωίας…
«Η φύση είναι πλούτος» υποστηρίζει η Μίνα Μαχαιροπούλου, «περπατάς και ανακαλύπτεις χιλιάδες θησαυρούς». Με αυτούς του θησαυρούς, αλλά και με διάφορα άλλα υλικά, τελείως άχρηστα για τους περισσότερους, η Μίνα Μαχαιροπούλου εδώ και τρία χρόνια δημιουργεί κοσμήματα, στεφάνια και διάφορες άλλες δημιουργίες. Όπως λέει και η ίδια, «το θέμα είναι ότι από κάτι τελείως άχρηστο μπορείς να δημιουργήσεις κάτι όμορφο και να γεμίσεις χαρά».

Πριν από λίγο καιρό, οι δημιουργίες αυτές εκτέθηκαν στην Ξάνθη. Από σήμερα έως και τις 30 Ιούνη εκτίθενται στην Καβάλα στο εικαστικό εργαστήρι της Νατάσσας Δημητριάδου, επί της Ζαλόγγου 15. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν σήμερα Τετάρτη στις 8:30 το απόγευμα.

Είναι γνωστό, εξάλλου, ότι η Μίνα Μαχαιροπούλου είναι ανήσυχη καλλιτεχνική φύση και εκεί αποδίδει και την ενασχόλησή της με αυτού του είδους μορφής τέχνης. Βέβαια, υπάρχει και μια αναφορά οικογενειακή. «Η αδελφή του πατέρα μου, εκτός από καθηγήτρια, ήταν ζωγράφος και πεζογράφος. Ο μπαμπάς ζωγράφιζε, θυμάμαι. Ήταν στη Διεύθυνση του Θερινού Κινηματογράφου της Κομοτηνής «Αττικόν» και την δεκαετία του ‘60 ζωγράφιζε όλες τις αφίσες. Τον έβλεπα και μου έκανε εντύπωση. Τον θαύμαζα. Άλλος θείος από τις Σέρρες, ξάδελφος της μαμάς που ζωγράφιζε, μας έφερε έναν πίνακα από τις Σέρρες και τον θαυμάζαμε. Υπάρχουν κάποιες αναφορές. Μικρή ζωγράφιζα και ήθελαν να με γράψουν στην σχολή ABC δι’ αλληλογραφίας, αλλά δεν ασχολήθηκα» μας λέει.

ΠτΘ: κ. Μαχαιροπούλου, πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με το συγκεκριμένο είδος τέχνης;
Μ.Μ.: Είμαι υπέρ και ακολουθώ το πνεύμα της ανακύκλωσης. Έτσι λοιπόν ξεκίνησα χρησιμοποιώντας αλουμίνια, από Κόκα-Κόλα, πορτοκαλάδες και γενικότερα αναψυκτικά, αν και εγώ δεν πίνω ανθρακούχα. Το αποτέλεσμα ήταν όλοι οι φίλοι μου να μαζεύουν σακούλες με αυτά και να μου τα φέρνουν! Ξεκίνησα με αυτά να φτιάχνω μικροκατασκευές που είχαν διακοσμητικό χαρακτήρα και σιγά -σιγά άρχισα να κάνω και καρφίτσες. Στη συνέχεια, βλέποντας ότι το ύφασμα μου αρέσει περισσότερο, ασχολήθηκα με διακοσμητικά από ύφασμα, πάντα όμως στο ίδιο πνεύμα της ανακύκλωσης θέλοντας να περάσω το μήνυμα ότι με πράγματα που πετάς και θα μπορούσες να πεις ότι είναι «σκουπίδια», είναι αξίας μηδαμινής, μπορείς να δημιουργήσεις.

Ξεκίνησα με κοσμήματα, καρφίτσες, σκουλαρίκια, μπρασελέ και για το λαιμό, κάνω στεφάνια, μαράκες που είναι σαν κουδουνίστρες ινδιάνικες με καλάμια και κοχύλια, σαν αυτοσχέδιο μουσικό όργανο. Όλα αυτά είναι υλικά ανακυκλωμένα. Πάω σε ποτάμια, μαζεύω τα καλάμια, τα κόβω. Έχει όλη αυτή την ιστορία αυτή η κατάσταση. Χρησιμοποιώ, επίσης, χαρτί κουζίνας ή διαφανή μεμβράνη, τα χρησιμοποιώ σαν μαράκες και βάζω κοχύλια και πετραδάκια, όλα φυσικά υλικά. Κάνω και στεφάνια, αλλά βασικά φτιάχνω κοσμήματα…

ΠτΘ: Δικαίως μιλάμε για τέχνη των φτωχών λοιπόν…
Μ.Μ.: Ναι, έχει αναπτυχθεί το συγκεκριμένο είδος, η arte povera, γιατί γίνεται χωρίς έξοδα. Δεν αγοράζεις πρώτη ύλη για να την επεξεργασθείς. «Πενία τέχνας κατεργάζεται», οπότε μπορούμε να πούμε ότι είναι το άλλο όνομα της τέχνης των φτωχών, που κάνουν πράγματα από το τίποτα. Ο καθένας ακολουθεί έναν δικό του δρόμο.
Το χαρακτηριστικό το δικό μου είναι ότι τα κοσμήματα είναι βαμμένα με ακρυλικά. Επειδή μου αρέσει η ζωγραφική, προσωπικά ξεκίνησα από ζωγραφική, ό,τι κάνω το βάφω από επάνω. Δεν ξεκίνησα με το αλουμίνιο σκέτο, αλλά πάντα είχα τη διάθεση να βάψω και να ζωγραφίσω. Το ίδιο έκανα και με τα υφάσματα. Κορδέλες, τούλια, μπομπονιέρες από γάμους, κορδέλες υφασμάτινες από δώρα, υφάσματα ρετάλια, κουρέλια τα οποία δεν υπολογίζεις και τα πετάς, όλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αυτόν τον τρόπο. αλλά τα βάφω με ακρυλικά. Φαντάζομαι ότι είναι καταλληλότερο το ακρυλικό, γιατί λάδι δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω και το υδρόχρωμα είναι περισσότερο ευαίσθητο. Συγχρόνως, τα περνώ από πάνω με σταθεροποιητικό βερνίκι για να φιξάρεται το χρώμα.

ΠτΘ: Η ενασχόληση με αυτό έχει και ψυχοθεραπευτικό χαρακτήρα;
Μ.Μ.: Έχει έναν χαρακτήρα θεραπείας. Μπορεί για μέρες να μην ασχοληθώ, αλλά, αν καθίσω, μπορεί για μέρες να μην σηκωθώ και να δουλεύω συνέχεια. Δεν βγαίνω από το σπίτι και, έχοντας τα απαραίτητα, δουλεύω συνέχεια. Είναι κάτι σαν το παλιό κέντημα. Πολλές φορές νιώθω σαν τις γιαγιάδες που έπλεκαν ή κεντούσαν, γιατί η ενασχόληση σου δίνει τη δυνατότητα να κάνεις μια ανασκόπηση πραγμάτων, σου δίνει λύσεις, γιατί ταυτόχρονα το μυαλό ξεκουράζεται, όπως και η όλη διαδικασία της λογικής και της σκέψης με αυτή την απασχόληση. Και έχει έναν θεραπευτικό χαρακτήρα, ηρεμιστικό και συν τοις άλλοις έχεις τη χαρά της δημιουργίας. Βλέπεις αυτό που κάνεις να παίρνει μορφή. Όταν τα βλέπω και χαμογελώ, τότε έχει τελειώσει.

ΠτΘ: Χρειάζεσθε χρόνο για να ολοκληρώσετε μια δημιουργία;
Μ.Μ.: Είναι πολύ σχετικό αυτό. Μπορεί ένα κόσμημα ή μια δημιουργία να την τελειώσω σε μια ώρα και άλλη σε δύο μέρες και τρεις. Ξεκινώ, δεν μ’ αρέσει, το αφήνω, το ξανακοιτώ, το αλλάζω, το ζωγραφίζω, το βάφω, δηλαδή κάθε κομμάτι περνά διάφορα στάδια μέχρι να καταλήξει κάπου. Ο χρόνος είναι σχετικός γιατί είναι μέσα στο μυαλό. Κάνω δουλειές στο σπίτι και σκέφτομαι ότι δεν μου αρέσει το κόκκινο και αποφασίζω να το αλλάξω!

ΠτΘ: Σας αρέσει να χρησιμοποιείτε ζωηρά ή απαλά χρώματα;
Μ.Μ.: Και παλ και έντονα, εξαρτάται. Και αυτό πάλι είναι σχετικό, όπως και με τα μεγέθη. Μου ζητάνε κρίκους πιο μεγάλους από αυτούς που κάνω. Με προβληματίζει αυτό και με κάνει να αναρωτιέμαι τι εννοούν πιο μεγάλους. Όλα είναι σχετικά. Στην αρχή έκανα πιο παλ χρώματα και στην Αθήνα μου ζητούσαν πιο ζωηρό χρώμα. Εγώ τα έβρισκα ζωηρά. Είναι υποκειμενικό το θέμα.

ΠτΘ: Τις δημιουργίες σας τις πουλάτε;
Μ.Μ.: Τις πουλάω κι έχουν παρουσιασθεί στο Μουσείο Μπενάκη, όχι σε έκθεση, αλλά στο πωλητήριο, όπου φιλοξενούνται πολλά δημιουργήματα καλλιτεχνών. Μάλιστα μου έκανε εντύπωση το πώς πωλήθηκαν τέσσερα δαχτυλίδια μέσα σε ενάμισι μήνα. Είναι μια ικανοποίηση αυτό, γιατί σε έναν χώρο τέχνης υψηλών προδιαγραφών που φιλοξενεί επιλεκτικές δημιουργίες και ανάμεσα στους νέους καλλιτέχνες της σύγχρονης τέχνης συμπεριλαμβάνεσαι και εσύ. Επίσης δίνω έργα μου σε διάφορες γκαλερί στην Αθήνα και μάλιστα γνωρίζω ότι αρέσουν πάρα πολύ. Αυτό το είδα και στην έκθεση στην Ξάνθη…

ΠτΘ: Ποια ήταν η εμπειρία σας από την έκθεση της Ξάνθης, η οποία ήταν και η πρώτη σας ατομική έκθεση;
Μ.Μ.: Η πρώτη έκθεση ήταν στην Ξάνθη και έγινε συμπτωματικά. Η γκαλερί που τη φιλοξένησε ξεκίνησε τη λειτουργία της τώρα τελευταία και είχε παρουσιάσει πολύ καλούς καλλιτέχνες και επειδή πάντα με ενδιαφέρει η τέχνη, τους το είπα και αποφασίσαμε να διοργανώσουμε μια έκθεση, η οποία τελικά πήγε καλά. Το καλό ήταν ότι άρεσαν σε όλους και μάλιστα σε ανθρώπους που κάνουν ανάλογα πράγματα, οπότε έχουν και αυστηρότερο κριτήριο. Όσον αφορά στο πρακτικό, τα πράγματα είναι μισά – μισά. Προσωπικά δεν περιμένω να ζήσω από αυτή την απασχόληση. Εκείνο που παίρνεις από αυτές τις εκθέσεις είναι η χαρά, όταν έρχονται άνθρωποι που εμπνέονται, που τους ταξιδεύεις και αυτό είναι το σημαντικότερο.

«Δημιουργώ στεφάνια με τόση διάθεση και χαρά που ξορκίζω κάθε κακό»

«Τα στεφάνια δημιουργήθηκαν από την λατρεία των λουλουδιών. Ξεκίνησα από το μαγιάτικο στεφάνι, από την παράδοση και αυτό που δημιουργώ σε αυτό αναφέρεται, στο παραδοσιακό μαγιάτικο στεφάνι, γιατί έχει τον ενδιάμεσο ρόλο. Το στεφάνι περνά από την μία κατάσταση στην άλλη, και ο κύκλος είναι ένα σύμβολο πανάρχαιο του θείου, δηλαδή περνάς από την ανθρώπινη υπόσταση σε κάτι πιο ψιλό από εσένα που μπορεί να είναι η φύση ο Θεός, το θείο, μια άλλη δύναμη πάνω από τον άνθρωπο. Έχει κάτι μεταβατικό και συγχρόνως έχει να κάνει και με το ευεργετικό, για το καλό, για την γονιμότητα, για την καλή μοίρα, για την καλή τύχη. Πάντα δημιουργεί ένα στεφάνι στον τοίχο ή στην πόρτα μια ευαρέσκεια και μπορείς να το στολίσεις με πολλά πράγματα πάνω, όπως παλιά έβαζαν απωθητικά του κακού αγκάθια, όπως και στις πίτες, έβαζαν και στα στεφάνια για να ξορκίσουν το κακό. Εγώ το κάνω με τόση καλή διάθεση και τόση χαρά που ξορκίζω κάθε κακό».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.