«Για να ζωντανεψει ξανα το αρχαιο θεατρο Μαρωνειας»

Με τις καλύτερες εντυπώσεις αναχώρησαν απ’ την αίθουσα οι θεατές που παρακολούθησαν την ταινία «Αγέλαστος Πέτρα» του Φίλιππου Κουτσαφτή, το πρωί της Κυριακής στον κινηματογράφο ΑΣΤΕΡΙΑ.
Η εξαιρετική διαδρομή στις ανασκαφές στην Ελευσίνα, στα Ελευσίνια Μυστήρια και στα απομεινάρια – πειστήρια της ύπαρξής τους πραγματοποιήθηκε μέσα από μια πρωτοβουλία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και του Συλλόγου Φίλων Αρχαίου Θεάτρου Μαρώνειας «για να ζωντανέψει ξανά το αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας».

Τον σκηνοθέτη Φίλιππο Κουτσαφτή και το συγγραφέα Δημήτρη Παπαχρήστο καλωσόρισε εκ μέρους του Πανεπιστημίου ο πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης, κ. Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου.
«Στις μέρες του άκρατου οικονομικισμού, του επικίνδυνα υπερβάλλοντος ατομικισμού και της εμπορευματοποίησης των πάντων, ο πολιτισμός και η πολιτιστική μνήμη εκφράζουν τα μοναδικά ίσως μέσα της απαραίτητης ρύθμισης.
Ο πολιτισμός και η ιστορική μνήμη είναι τα μοναδικά προς το παρόν όπλα του μέτρου που έχει χαθεί. Αποτελούν τους μοναδικούς τρόπους αφύπνισης των κοινωνιών στο δρόμο της απαραίτητης προσπάθειας για εγκαθίδρυση κοινωνικής συμμετοχής και κοινωνικών ελέγχων. Είναι μέσω αυτών και της παιδείας στους χρόνους της αμφιλεγόμενης παγκοσμιοποίησης, που οικονομικά και μόνο συμφέροντα εξυπηρετεί, που θα μπορέσουμε ν’ αναδείξουμε το αντίπαλο δέος της οικουμενικότητας, το ηθικό περιεχόμενο της παγκοσμιότητας και ν’ αναζητήσουμε μια παγκόσμια συνεργασία με ειρήνη και ανθρώπινο πρόσωπο».
Συνδέοντας τον πολιτισμό με το θέατρο και εισάγοντας τον όρο συλλογικότητα, ο κ. Χατζηκωνσταντίνου έδωσε έμφαση στο ότι «παλεύουμε για το μέτρο», με την έννοια της αντιπαράθεσης στην υπερβολή. Καταλήγοντας, έκανε λόγο για την αναβίωση του αρχαίου θεάτρου, «γιατί ξέρει να συμβάλλει στο σύγχρονο προβληματισμό, για μια σύγχρονη δημοκρατία, ακόμα δημοκρατικότερη της παλαιάς».
Ο συγγραφέας Δημήτρης Παπαχρήστος ταξίδεψε στο θέατρο, ανά το χρόνο, αναπτύσσοντας την προβληματική του πάνω σε αξίες, όπως η δημοκρατία και μετέφερε ερωτηματικά: «Μήπως δεν έχουμε δημοκρατία; Μήπως το θέατρό μας πάει κατά διαόλου; Μήπως έχουμε υποστεί τη φθορά και την αλλοίωση του σύγχρονου πολιτισμού και καπιταλισμού και οι αντιστάσεις μας μειώνονται συνεχώς;
Το θέατρο βγήκε μέσα από το λαό, τις τελετουργίες, τις γιορτές, τις οποίες οι άνθρωποι αισθάνονταν την ανάγκη να διοργανώσουν».
Από το θέατρο και δη την τραγωδία, ο Δημήτρης Παπαχρήστος στάθηκε στην κάθαρση: «Ο λαός είχε ανάγκη την κάθαρση και από τα πάθη και από τη μοίρα, τα ιστορικά και τα πολιτικά δεδομένα». Στην ύψιστη τέχνη του θεάτρου, απέναντι απ’ το συγγραφέα τοποθέτησε το κοινό, που βίωνε τους προβληματισμούς του μέσα από το θέατρο, είτε ήταν κωμωδία, είτε τραγωδία, στο πλαίσιο μιας δημοκρατίας. «Η δημοκρατία χωρίς τη συμμετοχή μας δεν υπάρχει. Υπάρχουν οι πολιτικάντηδες, περιμένουμε να μας λύσουν τα προβλήματα και τότε είμαστε εκτός της κοινωνικής διαδικασίας. Από τη μία είμαστε υπεύθυνοι και από την άλλη ανεύθυνοι και κάποιοι μας θέλουν και συνένοχους, διότι εμείς τροφοδοτούμε την αυθαιρεσία τους και παίρνουν αποφάσεις για λογαριασμό μας χωρίς να μας λογαριάζουν. Άρα, το θέατρο είναι παιδαγωγικό, πολιτικό, κοινωνικό. Εάν δείτε πώς οργανώνεται θα δείτε ότι είναι και συλλογικό. Υπάρχει ο πρωταγωνιστής αλλά δεν μπορεί να παίξει χωρίς τον τελευταίο ηθοποιό, που έχει μόνο μία ατάκα».

Ο κ. Παπαχρήστος βίωσε το συλλογικό χαρακτήρα του θεάτρου όταν έγραψε το θεατρικό «Νηρέας Βάρας» που ανέβηκε ως παράσταση απ’ το ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής. «Όταν είδα τη δύναμη του θεάτρου ως συλλογική διαδικασία, από τη γέννησή του και με την κοινωνική του λειτουργία με τους θεατές συμμέτοχους, κατάλαβα ότι είναι μια βάση πολιτική, που έχει να κάνει με τη δημοκρατία, τη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη, τον πολιτισμό, την παιδεία μας».
Κρατώντας το νήμα για το θέατρο ως «η κορυφαία στιγμή του Δημοκρατικού Πολιτεύματος», ο κ. Παπαχρήστος σχολίασε «δεν είναι τυχαίο ότι στο μεσογειακό χώρο δεν υπάρχει τόπος χωρίς θέατρο». Ερχόμενος στο θέατρο της Μαρώνειας το συνέδεσε με την ταυτότητα, τον ελληνισμό. «Είναι μια απόδειξη που βγαίνει μέσα απ’ τα μάρμαρα. Στη Μικρά Ασία, στην Ήπειρο, στην Κάτω Ιταλία (τη Μεγάλη Ελλάδα) υπάρχουν θέατρα. Στο θέατρο όλες οι τέχνες είναι συγκεντρωμένες. Όταν παρακολουθούμε μια παράσταση υπάρχει μια τελετουργία και αναγκαζόμαστε να συμμετάσχουμε».
Επιστρέφοντας στους αρχαίους, τον Σόλωνα, τον Αριστοφάνη, τον Αισχύλο κι ενώ σημείωσε ότι «το θέατρο σήμερα το παίζουν οι πολιτικοί», ο κ. Παπαχρήστος θύμισε ότι το αρχαίο θέατρο στηρίχτηκε πολύ στο δίκαιο».
Λίγο πριν την έναρξη προβολής της ταινίας «Αγέλαστος Πέτρα» ο κ. Χατζηκωνσταντίνου πρόσφερε ένα αναμνηστικό δώρο στους καλεσμένους δημιουργούς κ.κ. Κουτσαφτή και Παπαχρήστο, ενώ ευχαριστώντας τους ο κ. Θανάσης Γκαϊφύλλιας, δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει το Γιάννη Γεωργανά που παραχώρησε την αίθουσα των ΑΣΤΕΡΙΩΝ και τους Τάκη Κεραμέα και Γιάννη Ζερβίδη για την ηχητική εγκατάσταση.
Η διαδρομή στο χρόνο ξεκινάει απ’ το παρόν στην ταινία του Φίλιππου Κουτσαφτή, δηλαδή εν Ελευσίνα Μάιος ’88, με μοναδικές εικόνες που ανασύρονται στις ανασκαφές, κρυμμένες επί 2.500 χρόνια. Ο θεατής αποφασίζει εθελοντικά να ταξιδέψει και δίνει ως αντίτιμο ένα νόμισμα –βγαλμένο απ’ την αγκαλιά της γης-, απαραίτητο για να περάσει τη λίμνη του Αχέροντα. Μπορεί να έχει για συντροφιά ένα βιβλίο αρχαιολογίας, το κείμενο του Φίλιππου Κουτσαφτή, τον κύριο Παναγιώτη, σύγχρονο Ελευσίνιο δρομέα, ή τους άλλους πρωταγωνιστές που πάσχουν και μεταμορφώνονται στην πορεία του χρόνου και της ταινίας
Τα Ελευσίνια μυστήρια «σκοντάφτουν» στο παρόν (της ταινίας), το βλέμμα σταματάει σε μια πορεία μ’ ένα πανό «Petrola Θάνατος» για την τότε επικείμενη επέκταση των διυλιστηρίων.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.