Θοδωρης Γκονης, «Ο Λορκα ειναι Ελληνας στη διαγωγη»

Γνωστός σκηνοθέτης, εξίσου ακουστός στιχουργός, αλλά και άξιος καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου ο Θοδωρής Γκόνης, με την πρώτη ιδιότητά του δουλεύει φέτος το καλοκαίρι το «Ματωμένο Γάμο» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα διατηρώντας την απόδοση του Νίκου Γκάτσου και την μουσική του Μάνου Χατζιδάκι και σκηνοθετεί για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου το κορυφαίο αυτό έργο της παγκόσμιας δραματολογίας, που παρουσιάζεται σήμερα Τετάρτη το βράδυ στο Αρχαίο Θέατρο των Φιλίππων στα πλαίσια του φετινού 45ου Φεστιβάλ Φιλίππων – Θάσου.

Ο Θοδωρής Γκόνης, που είναι γνωστός και στην πόλη μας, μια και την υπέροχη σκηνοθεσία του στο έργο του Δημήτρη Παπαχρήστου «Νηρέας ο Βάρας» για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κομοτηνής πολλοί την ενθυμούνται.

Ας δούμε τι μας είπε…

ΠτΘ: Το γεγονός ότι το κείμενο είναι ποιητικό πόσο συντέλεσε, κ. Γκόνη, στην επιλογή του έργου, από τη στιγμή μάλιστα που γνωρίζουμε τη σχέση σας με την ποίηση και τη στιχουργική;

Θ.Γ.: Ήταν κι αυτός ένας λόγος… Ο βασικότερος όμως λόγος είναι ότι εγώ αγαπώ αυτό το έργο κυρίως γιατί την ελληνική απόδοση την έχει κάνει ο Νίκος Γκάτσος και την μουσική, που χρησιμοποιούμε και στην παράσταση, ο Μάνος Χατζιδάκις, οπότε καταλαβαίνετε ότι υπάρχει μία μυθολογία γύρω από το σπουδαίο αυτό έργο του Λόρκα. Άλλωστε σχετίζομαι και με το τραγούδι και με την ποίηση. Πέρα από τις δικές μου επιδόσεις στον τομέα αυτό, έχω αδυναμία στην ποίηση και ως αναγνώστης.

ΠτΘ: Τον τελευταίο καιρό έχετε επικεντρωθεί στη σκηνοθεσία, αφήσατε σε δεύτερη μοίρα τόσο τη στιχουργική, όσο και την υποκριτική…

Θ.Γ.: Κατά κάποιο τρόπο ναι. Με το τραγούδι συνεχίζω. Έχω συνεργασίες με τον Νίκο Ξυδάκη, τον Ορφέα Περίδη, τον Γιώργο Ανδρέου, τον Παντελή Θαλασσινό. Συνεχίζω πάντα επιλεκτικά, συνεργάζομαι με τους φίλους μου, οι οποίοι είναι πολύ σημαντικοί συνθέτες και νιώθω πολύ τυχερός για αυτό. Σε λίγο καιρό θα κυκλοφορήσουν αρκετά τραγούδια. Ουσιαστικά γυμνάζομαι στιχουργικά στο Αγρίνιο.

ΠτΘ: Έχετε δηλώσει ότι αν δεν υπήρχε η απόδοση του Νίκου Γκάτσου, δεν θα αποφασίζατε να σκηνοθετήσετε το έργο του Λόρκα…

Θ.Γ.: Η βασική μου επιθυμία ήταν αυτή, να ανεβάσουμε αυτό το έργο στην απόδοση του Νίκου Γκάτσου χωρίς βέβαια να σημαίνει ότι ο Λόρκα υπολείπεται ως συγγραφέας. Η απόδοση του Νίκου Γκάτσου ήταν αυτό που με έφερε κυρίως κοντά στο κείμενο του «Ματωμένου Γάμου», όπως επίσης και η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι.

ΠτΘ: Πώς βλέπετε εσείς να εισπράττει το κοινό την ενέργεια αυτού του τόσο σπουδαίου κειμένου;

Θ.Γ.: Ήδη έχουμε κάνει 40 παραστάσεις και όπου πηγαίνουμε γίνεται το αδιαχώρητο. Βλέπω ότι οι άνθρωποι επιθυμούν και διψούν για τέτοια κείμενα. Γενικά θα έλεγα πως το έργο του Λόρκα, από ένα σημείο και μετά, αγαπήθηκε με ιδιαίτερο πάθος από τους Έλληνες.

ΠτΘ: Η δική σας πρόθεση ποια ήταν, κ. Γκόνη, σκηνοθετώντας το έργο;

Θ.Γ.: Να προσπαθήσω να ακούσω το έργο, να συγκινηθώ και πάλι, όπως είχα συγκινηθεί όταν ήμουν μικρός διαβάζοντάς το και ακούγοντας τα τραγούδια.

Πρώτα άκουσα τη μαγική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι και πολύ αργότερα διάβασα το έργο.

Πρόθεσή μου ήταν να προσπαθήσουμε να δείξουμε σε αυτή την παράσταση έναν ελληνικό δρόμο, όχι όμως στην καταγωγή αλλά στην διαγωγή ελληνικό, να θυμίζει η παράσταση μία ορεινή περιοχή της Ελλάδας, είτε αυτή είναι η ορεινή Αρκαδία που είναι ο γενέθλιος τόπος του Γκάτσου, είτε η Μάνη είτε η ορεινή Ήπειρος, κάτι πάντως ελληνικό. Προσπαθήσαμε δηλαδή να έχει κάτι από την πατρίδα μας…

ΠτΘ: Εκτός από την ίδια την απόδοση του Γκάτσου, υπάρχει κάτι άλλο ιδιαίτερο, που σας κέντρισε ώστε να σκηνοθετήσετε το έργο;

Θ.Γ.: Αυτό καθ’ αυτό το έργο, η ιστορία του που είναι πολύ κοντά στην δική μας παράδοση.

Μελετώντας τον Λόρκα παρατηρείς τον τρόπο με τον οποίο ασχολούνταν με το θέατρο και κεντούσε πάνω στον καμβά του την Ισπανία. Ο Λόρκα που είναι ένας άνθρωπος που αγάπησε την πατρίδα του, την Ισπανία, μέσα στο έργο του κυρίως. Αγαπούσε όλη τη Μεσόγειο και άρα μοιραία μες στη μνήμη του και στο αίμα του υπήρχε όλη αυτή η παράδοση, από τη Μεσοποταμία μέχρι τις Ηράκλειες Στήλες.

ΠτΘ: Ποιο είναι το πιο βασικό στοιχείο στον «Ματωμένο Γάμο», που τον κάνει διαχρονικό;

Θ.Γ.: Κυρίως ο μύθος, ο έρωτας, η ζωή, ο θάνατος αλλά και η πλοκή του. Το ότι είναι απλό, αλλά διαχρονικό έργο, ιδωμένο με τα μάτια ενός δημιουργού, όπως ο Λόρκα. Η μαεστρία με την οποία έχει πλέξει αυτή την απλή ιστορία ο Λόρκα. Το ότι δεν είναι ένας άνθρωπος του θεάτρου που γράφει ποίηση, αλλά ένας ποιητής που κάνει θέατρο. Η ποίηση νομίζω στις μέρες μας είναι αναγκαία όσο ποτέ.

ΠτΘ: Την ουσία του «Ματωμένου Γάμου» μπορούμε να την βρούμε στην ελληνική παράδοση;

Θ.Γ.: Σε όλα τα δημοτικά μας τραγούδια αυτό είναι το βασικό μοτίβο τους: ο έρωτας, ο γάμος, ο θάνατος.

Είναι ένα έργο με τρεις πράξεις, στην αρχή είναι ο αρραβώνας, μετά ένας γάμος που δεν ολοκληρώνεται και έπειτα έρχεται ο θάνατος, που είναι πολύ κοντά μας, είναι ένα πολύ δικό μας θέμα, όπως και όλο το έργο του Λόρκα. Πολλοί σπουδαίοι Έλληνες έχουν μεταφράσει Λόρκα. Εκτός από τον Γκάτσο και ο Ελύτης. Είναι πολύ δικός μας πια και θα μπορούσαμε να τον θεωρούμε Έλληνα και με μία άλλη έννοια. Ως διαγωγή είναι Έλληνας, παρόλο που στην καταγωγή είναι Ισπανός.

ΠτΘ: Στην παράστασή σας παρατηρεί κανείς ότι οι περισσότεροι ηθοποιοί είναι γνωστοί, έχετε συνθέσει μία διανομή με πάρα πολύ καλούς ηθοποιούς. Πώς κατορθώσατε να τους αποσπάσετε από το κέντρο;

Θ.Γ.: Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου εδώ και πολύ καιρό δουλεύει πολύ σοβαρά, έχει δείγματα εργασίας που κάνουν έναν καλό ηθοποιό να επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί του και για το κύρος του ίδιου του θεάτρου, που είναι από τα πιο παλιά περιφερειακά θέατρα κι έχει ιστορία. Αυτό που γίνεται στο Αγρίνιο εδώ και καιρό είναι ένα εχέγγυο. Όλοι οι ηθοποιοί της παράστασης, από την Άννα Βαγενά μέχρι τον τελευταίο, έχουν την ιστορία τους. Παίζουν ρόλο και οι καλλιτεχνικές σχέσεις που έχω με τους ίδιους τους ηθοποιούς αλλά και το ίδιο το έργο με τους σπουδαίους ρόλους που περικλείει.

ΠτΘ: Έχετε μία αρκετά μεγάλη θητεία ως καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου ενώ στο παρελθόν ασχοληθήκατε μέσα από διάφορες ιδιότητες και με άλλα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ, όπως για παράδειγμα η σκηνοθεσία σας στον «Νηρέα τον Βάρα» για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κομοτηνής. Ποιες είναι οι εικόνες σας από την εμπειρία αυτής της ενασχόλησης;

Θ.Γ.: Είναι, ομολογώ, δύσκολα τα πράγματα, αλλά εγώ θέλω να κρατώ τα θετικά. Δουλεύω σε μια πόλη, όπως είναι το Αγρίνιο, που μπορεί να είναι ηπειρωτική, περίκλειστη σχεδόν, αλλά που έχει τη δυναμική της, μπορεί κανείς να απομονωθεί και να εργαστεί πάνω σε διάφορα πράγματα.

Εγώ είμαι ευγνώμων που εργάζομαι στο Αγρίνιο. Έμαθα να μην γκρινιάζω, υπάρχουν προβλήματα, αλλά αυτά πιστεύω ότι λύνονται. Δεν πιστεύω ότι όλα είναι τέλεια, μαγικά και αγγελικά… κάθε άλλο, απαντάει κανείς με τις ίδιες τις παραστάσεις. Η επιχορήγηση παραμένει στάσιμη τα τελευταία δώδεκα χρόνια σχεδόν, κι αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, γιατί έτσι δεν μπορεί να κάνει κανείς έναν προϋπολογισμό απαιτήσεων. Πέρα όμως από τα οικονομικά θεωρώ ότι πρέπει να επαναπροσδιοριστούν τα πάντα, ακόμη και το θεσμικό πλαίσιο. Είναι γεγονός ότι πρόκειται για έναν θεσμό που πρέπει να στηριχθεί και να αναπτυχθεί όσο γίνεται περισσότερο.

ΠτΘ: κ. Γκόνη, σας ευχαριστούμε πολύ.

Β.Γ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Καλπάνης Μπάμπης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.