«Μονοδρομος» για τους «Καλλικρατικους Δημους» τα ευρωπαικα προγραμματα»

«Μονόδρομο» χαρακτηρίζει την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απορρόφηση συγχρηματοδοτούμενων πόρων για τους νέους Καλλικρατικούς δήμους ο υπεύθυνος γραφείου Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με τον συνδυασμό του Γιώργου Πετρίδη Σπύρος Αρσενίου, σε μια συνέντευξη που παραχώρηση στον ΠτΘ και στην οποία επίκεντρο είναι τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Γνώστης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων ο κ. Αρσενίου, εφόσον εδώ και πολλά χρόνια αποτελούν αντικείμενο της εργασίας του υποστηρίζει ότι οι νέοι Καλλικρατικοί δήμοι για να είναι βιώσιμοι και ανταγωνιστικοί, ιδιαίτερα σε αυτές τις κρίσιμες περιόδους, θα πρέπει να στηριχθούν σε αυτά τα προγράμματα, τα οποία όμως απαιτούν για την υλοποίησή τους ανθρώπους με τεχνογνωσία.

ΠτΘ: κ. Αρσενίου ασχολείστε εδώ και χρόνια με τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Ξεκινώντας θα θέλατε να μας διευκρινίσετε τι εννοούμε όταν λέμε ευρωπαϊκό ή κοινοτικό πρόγραμμα;
Σ.Α.: Αυτό που πρέπει καταρχήν να διευκρινιστεί είναι πως τα λεγόμενα Ευρωπαϊκά προγράμματα, ή «Κοινοτικές πρωτοβουλίες» όπως συνηθίζαμε να τα λέμε έως τώρα και που πλέον «ονοματίζονται» στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο ως «προγράμματα Ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας (ΣΤΟΧΟΣ ΙΙΙ)», είναι μέρος μόνο των συγχρηματοδοτούμενων έργων που διαχειρίζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς της χώρας μας ως μέρος του πλαισίου 2007-2013. Τα εν λόγω προγράμματα μπορούν να είναι «διακρατικού», «διαπεριφερειακού», «διασυνοριακού» ή «τομεακού» χαρακτήρα, όπως ονομάζονται, ή ακόμη και προγράμματα που βασίζονται στην ίδια λειτουργική διαδικασία αλλά προέρχονται από συγχρηματοδότηση «τρίτων χωρών» όπως για παράδειγμα τα προγράμματα του Ε.Ο.Χ. (Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου) και τα οποία βασίζονται στη λογική του ανταποδοτικού οφέλους χωρών, όπως η Νορβηγία, η Ελβετία κ.α. μέσα από συμβάσεις με την Ε.Ε.

ΠτΘ: Ουσιαστικά όμως τι αποκομίζει εν τέλει ένας φορέας ή μια περιοχή και τι «μένει» από όλες τις πρωτοβουλίες στον απλό πολίτη;
Σ.Α.: Στη συνείδηση του κόσμου πολλές φορές πλανάται το ερώτημα που μόλις θέσατε ενώ άλλες φορές πάλι είναι ασαφής η δημιουργία ή μη «υπεραξίας» από την υλοποίηση τέτοιων προγραμμάτων. Δυστυχώς λόγω των ατελειών που ανέκυψαν στη διαχείριση των δύο πρώτων κοινοτικών πλαισίων και των «χρηματοδοτικών τους εργαλείων», η Ε.Ε. προσέφυγε σε διαδικασίες ελέγχων που δημιουργούν μεν μια γραφειοκρατική πολυπλοκότητα, δημιουργεί ωστόσο το επαρκές πλαίσιο ώστε να διασφαλιστεί η ακέραια κατά το δυνατόν διαχείριση των κονδυλίων αυτών – και πιστεύω πως πλέον αυτό επιτυγχάνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Στη πραγματικότητα, ως μετρήσιμο αποτέλεσμα, ο πολίτης ή μια περιοχή αποκομίζουν από τις Κοινοτικές Πρωτοβουλίες καταρχήν «γνώση», και όταν αναφέρομαι στη γνώση εννοώ τη λεγόμενη «ανταλλαγή τεχνογνωσίας» που είναι απαραίτητη στους τεχνοκράτες μας – ιδίως σε εξειδικευμένα και καινοτόμα ή τεχνικά αντικείμενα υψηλών απαιτήσεων. Παράλληλα όμως, ως γνώση νοείται και η απαραίτητη παραχθείσα «ωριμότητα» σε τεχνικά ή άλλα μεγάλα δημόσια έργα καθώς το πρώτο κριτήριο για «ένταξη» ενός έργου και μετεξέλιξη του από μακέτα σε υποδομή είναι σαφέστατα η ύπαρξη της λεγόμενης «ωρίμανσης» η οποία αποκτάται μέσω μελετών, Μ.Π.Ε. κα διαδικασιών τις οποίες ένα πρόγραμμα “soft” χαρακτήρα όπως λέμε δύναται να παράξει.

ΠτΘ: Στα ευρωπαϊκά προγράμματα δηλαδή δεν υπάρχουν αμιγώς έργα υποδομών;
Σ.Α.: Αυτό ετοιμαζόμουν να εξηγήσω ως προέκταση της προηγούμενης τοποθέτησής μου. Από τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας του στόχου ΙΙΙ με ελάχιστες εξαιρέσεις – οι οποίες δεν είναι επί του παρόντος να αναπτυχθούν – μόνο τα διασυνοριακού χαρακτήρα μπορούν αυτή τη στιγμή να υλοποιήσουν υποδομές και τέτοιο προγράμματα για την περιοχή μας είναι το «ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΔΑΦΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ-ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ» το οποίο βέβαια αποτελεί την εξέλιξη του προγράμματος INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ για τα έτη κατά τα οποία η δημοκρατία της Βουλγαρίας ήταν κράτος υποψήφιο προς ένταξη.

ΠτΘ: Τι προϋπολογισμό διαθέτει το πρόγραμμα αυτό και ποιοι είναι επιλέξιμοι φορείς;
Σ.Α.: Ο προϋπολογισμός στην 1η προκήρυξη του έργου που έγινε πέρυσι τον Οκτώβριο ήταν στο όριο των 2 εκ. ευρώ για κάθε πρόταση. Επιλέξιμοι φορείς μπορεί να είναι αυτοδιοικητικές ή περιφερειακές αρχές, Μ.Κ.Ο. και άλλες οι οποίες έχουν σε κάθε περίπτωση την απαραίτητη «επάρκεια» υλοποίησης προγραμμάτων τέτοιου χαρακτήρα.

ΠτΘ: Σε τι τομείς μπορεί να επικεντρώσει τις δράσεις του ένα πρόγραμμα;
Σ.Α.: Θα έλεγα πως οι τομείς των Ευρωπαϊκών προγραμμάτων ορίζονται με σαφήνεια από τους άξονες του κάθε ενός προγράμματος ξεχωριστά. Θα σας έλεγα όμως επιγραμματικά πως μπορεί να είναι η προσβασιμότητα και η ποιότητα ζωής των πολιτών, ο πολιτισμός και το περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η ανάπτυξη πολιτικών για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας ή αντιστοίχως την ανάπτυξη ανταγωνιστικών αγροτικών προϊόντων κ.α.

ΠτΘ: Η Περιφέρεια πώς διαχειρίζεται αυτή τη στιγμή όλα αυτά τα προγράμματα;
Σ.Α.: Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης διαθέτει «Γραφείο Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων» το όποιο υπάγεται απευθείας στο Γραφείο της Γενικής Γραμματέως. Στο εν λόγω γραφείο αυτή τη στιγμή υπάρχει μία ιδιαίτερα καταρτισμένη ομάδα στελεχών τα οποία διαθέτουν αξιοσημείωτη εμπειρία πολλών ετών. Προτεραιότητα του Γραφείου είναι να υποβάλλει προτάσεις ή να συμμετέχει σε σχήματα με προτάσεις που στοχεύουν σε συγκεκριμένες ανάγκες και προκλήσεις της περιοχής μας και τα οποία σε κάθε περίπτωση αφήνουν μία «προστιθέμενη αξία» μετά το πέρας της χρηματοδότησής τους έτσι ώστε να υπάρχει και η δυνατότητα ενός “follow-up” όπως λέγεται, μιας δηλαδή εν δυνάμει εξέλιξης του προγράμματος σε μία επικείμενη υποβολή με τελικό στόχο πάντα την παραγωγή του μεγαλύτερου κατά το δυνατόν μετρήσιμου αποτελέσματος.

ΠτΘ: Θεωρείτε πως ένας δήμος, και δη Καλλικρατικός, όπως ο δήμος Κομοτηνής, θα έχει τη δυνατότητα να υλοποιήσει μετά την 1η Ιανουαρίου αντίστοιχα προγράμματα επικεντρώνοντας στους τομείς που αναφέρατε και αν ναι με ποιο τρόπο;
Σ.Α.: Θεωρώ «μονόδρομο» για τους υπό σύσταση «Καλλικρατικούς Δήμους» την κατά το μέγιστο βαθμό απορρόφηση συγχρηματοδοτούμενων πόρων (όχι μόνο στα προγράμματα ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας αλλά γενικότερα), ιδίως στη δύσκολη αυτή συγκυρία. Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι μας ότι την επόμενη μέρα ο Δήμος θα πρέπει να καταστεί «βιώσιμος» και «ανταγωνιστικός» όπως ακριβώς θα συνέβαινε με μία επιχείρηση! Οι δε δημοτικές επιχειρήσεις οι οποίες μειώνονται ανά τη χώρα πρέπει πλέον να πατήσουν στα πόδια τους καθώς το Δημόσιο παύει να είναι ο «εγγυητής» για τις δανειοδοτήσεις τους – όπως ατυχώς γινόταν, και που αποτελούσε μόνιμη «δημοσιονομική αιμορραγία».

Σε ότι αφορά τον Δήμο μας, θεωρώ πως η περιοχή έχει ικανούς τεχνοκράτες να «κτίσουν» και να «υλοποιήσουν» προτάσεις οι οποίες θα φέρουν πόρους που δεν θα επιβαρύνουν – στο μεγαλύτερο τουλάχιστον μέρος τους τον κρατικό προϋπολογισμό -και θα δημιουργούν ευνοϊκό περιβάλλον ανάπτυξης. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει επιτέλους η ανάληψη τέτοιων ενεργειών να γίνει από καταρτισμένα στελέχη που κουβαλούν την απαραίτητη εμπειρία ώστε να φέρουν το συντομότερο δυνατό τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα στο Δήμο Κομοτηνής.
Είναι τουλάχιστον οξύμωρο το φαινόμενο να αναλαμβάνουν τη διαχείριση αυτή Δημοτικοί Σύμβουλοι με άσχετο γνωστικό αντικείμενο οι οποίοι λόγω της άγνοιας αυτής υποχρεωτικά σπαταλούν μια θητεία «εκπαιδευόμενοι» ώστε να μπορέσουν (με πάσα επιφύλαξη) να δώσουν αποτελέσματα στο μέλλον.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.