Η «αλλη γεωργια»

Οι προσπάθειές μας για τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας, μετά από τρία χρόνια παραμονής μας στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αποφέρουν καρπούς.

Κάτω από δύσκολες συνθήκες και μέσα στο νέο, έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον που δημιουργείται με τη νέα ΚΑΠ διαμορφώσαμε για πρώτη φορά στρατηγική για τα βασικά αγροτικά προϊόντα της χώρας μας (βαμβάκι, καπνός, λάδι, σιτηρά κ.α.), δώσαμε και δίνουμε καθημερινά «μάχη» για τη στήριξή τους.

Παράλληλα, όμως, βάλαμε τις σωστές βάσεις για να βγάλουμε από το περιθώριο τοπικές, παραδοσιακές καλλιέργειες, κυρίως μη επιδοτούμενες, που μπορεί να είναι άγνωστες ακόμα στο ευρύ καταναλωτικό κοινό, αλλά συγκεντρώνουν όλες τις προϋποθέσεις για να αναδειχθούν δυναμικά στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά.

Της γεωργίας εκείνης, που έχει ως αντικείμενο προϊόντα και παραγωγές, ήσσονος μέχρι πρότινος σημασίας, σημαντικού όμως οικονομικού, διατροφικού και τοπικού ενδιαφέροντος.

Προϊόντα, σε μικρή έκταση, που αποτελούν την τοπική, παραδοσιακή γεωργία και που συγκεντρώνουν όλα εκείνα τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά που τα κάνουν μοναδικά και που έχουν τη δυνατότητα για υψηλή, με τους κατάλληλους πολιτικούς και οικονομικούς χειρισμούς, οικονομική απόδοση και προστιθέμενη αξία.

Το μεγάλο «στοίχημα» για την ανάπτυξη στον αγροτικό τομέα εξαρτάται από την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις που διαμορφώνονται διεθνώς, στις νέες διατροφικές ανάγκες και συνήθειες, να αποκτήσουμε ευελιξία, να προστατεύσουμε τον κοινωνικό ιστό της υπαίθρου και να εκμεταλλευτούμε πλήρως το συγκριτικό πλεονέκτημα των άριστων κλιματολογικών και εδαφολογικών συνθηκών, που διαθέτει η χώρα μας.

Όταν πριν από τρία χρόνια δέχτηκα στο γραφείο μου αγρότες από την Ομάδα Παραγωγών φασολιών στις Πρέσπες, δεν μπορούσα να φανταστώ πόσο παραγκωνισμένοι και εγκατειλλημένοι στη μοίρα τους ήταν. Αλλά ούτε και να αντιληφθώ πλήρως το «θησαυρό» της παραδοσιακής, τοπικής γεωργίας και τις προοπτικές της, με την απαιτούμενη στήριξη από την Πολιτεία.

Έβλεπα απέναντί μου ανθρώπους νέους, σε απόγνωση.

Καλλιεργούσαν φασόλια – μονοκαλλιέργεια στη συγκεκριμένη ευαίσθητη εθνικά περιοχή – και είχαν σχεδόν ολόκληρη τη σοδειά τους αδιάθετη.

Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης και εξαιρετικής ποιότητας τα προϊόντα τους, μοναδική πηγή εισοδήματος για τις οικογένειές τους, αλλά, παρέμεναν σε αποθήκες.

Οι ίδιοι, εξαιτίας της μεγάλης παραγωγής και των αθρόων εισαγωγών από Τρίτες Χώρες, είχαν φτάσει στο σημείο να μην μπορούν να καλύψουν βασικές ανάγκες και να αποπληρώσουν τα δάνεια, που είχαν πάρει για να καλύψουν τα έξοδα της καλλιέργειάς τους.

Ζήτησαν βοήθεια για να απορροφηθεί η παραγωγή τους.

Εκείνη τη στιγμή η μόνη λύση, που εμφανίστηκε ως σανίδα σωτηρίας ήταν να διοχετευτούν τα προϊόντα αυτά ως επισιτιστική βοήθεια στο εξωτερικό.

Τα στείλαμε, λοιπόν, μέσω της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Αρχιεπισκοπή της Ρουμανίας.

Σταθήκαμε δίπλα στους ανθρώπους αυτούς, τους φέραμε σε επαφή με μεταποιητικές εταιρείες της χώρας, ώστε μέσω της συμβολαιοποιημένης μορφής να υπάρχει πλήρης διασφάλιση των προϊόντων που παράγουν.

Τους ενημερώσαμε και τους παροτρύναμε μέσω της Ομάδας τους να δημιουργήσουν συσκευαστήριο και τυποποιητήριο, ώστε να αποκτήσει το προϊόν τους προστιθέμενη αξία και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τους δώσαμε τη δυνατότητα να διαθέτουν το προϊόν τους στον ελληνικό στρατό.

Όταν επισκέφθηκα, το καλοκαίρι, τις Πρέσπες ένιωσα ιδιαίτερη συγκίνηση.

Νέοι άνθρωποι μου έδωσαν τη διαβεβαίωση ότι αισθάνονται σιγουριά για το μέλλον και δεν σκέφτονται πλέον να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.

Πρόσφατα, δε, όταν εκείνοι με επισκέφθηκαν στο γραφείο μου, μου είπαν ότι από την εσοδεία του 2006 «δεν τους έμειναν φασόλια ούτε για τις οικογένειές τους», ότι τα διέθεσαν σε πολύ καλές τιμές και ότι το διαλογητήριο – συσκευαστήριο, που με το Μέτρο 2.1. τους εγκρίθηκε από το Υπουργείο, θα είναι έτοιμο σε λίγους μήνες.

Όταν οι νέοι αγρότες από τις Πρέσπες πέρασαν το κατώφλι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έγινε η αρχή για την ήδη επιτυχημένη εφαρμογή , σε επί μέρους προϊόντα, της πολιτικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την στήριξη και ανάδειξη της «άλλης γεωργίας».

Οι καλλιεργητές της πατάτας στο Νευροκόπι, με την κατάλληλη στήριξη κατάφεραν να κατασκευάσουν και να εκσυγχρονίσουν τις υποδομές τους (συσκευαστήριο – διαλογητήριο, αποθηκευτικοί χώροι κ.λ.π.).

Με τη βοήθειά μας το προϊόν τους προβλήθηκε στην εγχώρια αγορά, όπου είχε περιορισμένη διεισδυτικότητα, με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων προστατεύθηκε από τις αθρόες εισαγωγές από Τρίτες Χώρες και τις παράνομες «ελληνοποιήσεις», και με τη μεσολάβηση του Υπουργείου πέτυχαν την ένταξή της σε συμβολαιοποιημένη μορφή γεωργίας.

Έχουν φτάσει σήμερα στο σημείο όλη η παραγωγή τους να απορροφάται πλήρως και οι ίδιοι να απολαμβάνουν τιμές πολλαπλάσιες εκείνων που είχαν στο παρελθόν.

Οι παραγωγοί της μαστίχας της Χίου, που με την κατάλληλη στήριξη σε επίπεδο υποδομών, αλλά και προβολής του προϊόντος τους στην εγχώρια και στη διεθνή αγορά, αλλά και με την ένταξή τους στα ενισχυόμενα προϊόντα των νησιών του Αιγαίου, έχουν αποκτήσει μεγάλη δυναμική και σημαντικό εξαγωγικό προσανατολισμό.

Οι παραγωγοί κερασιών στη Ράχη Ολύμπου, νέοι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται δυναμικά στην καλλιέργεια εξαιρετικής ποιότητας κερασιών (προϊόν ΠΟΠ) και έχουν φτιάξει ένα δυναμικό Συνεταιρισμό, έλαβαν την απαραίτητη στήριξη από την Πολιτεία για να κάνουν επέκταση στο διαλογητήριο – συσκευαστήριό τους και το προϊόν τους να αποκτήσει προστιθέμενη αξία και να τύχει εντυπωσιακής απήχησης στην αγορά.

Όλες αυτές οι περιπτώσεις δεν είναι παρά μόνο ενδεικτικές της αναπτυξιακής δυναμικής που μπορούν, με την κατάλληλη στήριξη, να αποκτήσουν οι τοπικές, παραδοσιακές καλλιέργειες σε όλη την Ελλάδα, στις οποίες ουσιαστικά πια, με σχέδιο και στρατηγική, δίνει έμφαση το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Τα καρπούζια της Μεσσηνίας και οι φράουλες της Ηλείας, τα κάστανα της Λακωνίας και της Αρκαδίας, τα σπαράγγια του Έβρου, της Καβάλας και της Πέλλας, τα όσπρια της Δυτικής Μακεδονίας, ο κρόκος της Κοζάνης, οι πατάτες των Σερρών, της Δράμας του Αμυνταίου και της Πελοποννήσου, οι θερμοκηπιακές καλλιέργειες της Κρήτης και της Πρέβεζας, τα οπωροκηπευτικά των Μεγάρων, τα ακτινίδια της Πιερίας, τα μήλα του Πηλίου και της Αγιάς, οι μπανάνες της Κρήτης και άλλες, σε μικρότερες εκτάσεις, αλλά με ισχυρή την γεωγραφική και παραδοσιακή «ταυτότητα» καλλιέργειες, όπως η φάβα της Σαντορίνης, η φακή Εγκλουβής στη Λευκάδα, τα μανιτάρια της Εύβοιας, τα αχλάδια της Λέσβου κ.α. περίμεναν πολλά χρόνια την Πολιτεία να τις ανακαλύψει, να ασχοληθεί οργανωμένα μαζί τους και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να βοηθήσει να αποκτήσουν την αναγνωρισιμότητα και τη θέση που τους αξίζει στην αγορά.

Αυτός είναι ο στόχος μας.

Να φέρουμε στο προσκήνιο την περιθωριοποιημένη, μέχρι πρότινος, «άλλη γεωργία», να την αναδείξουμε σε σημαντικό δείκτη της αγροτικής οικονομίας της χώρα μας, αλλά και σε «όχημα» για τη συγκράτηση νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο.

Δουλεύουμε προς κάθε κατεύθυνση με δράσεις και πρωτοβουλίες, που δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξή της «άλλης γεωργίας»:

•Δώσαμε έμφαση σε έναν πολύ σημαντικό παράγοντα για την ανάδειξη αυτών των καλλιεργειών, την καταγραφή τους και την άμεση επαφή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τους παραγωγούς των συγκεκριμένων καλλιεργειών.

Για πρώτη φορά οι άνθρωποι αυτοί πέρασαν το κατώφλι του Υπουργείου.

Συμμετείχαν σε συσκέψεις που οργανώσαμε για να γνωρίσουμε από κοντά τους παραγωγούς των τοπικών, παραδοσιακών καλλιεργειών, με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά και προοπτικές ανάπτυξης, από όλους τους νομούς της χώρας.

Παράλληλα πραγματοποιήσαμε, με υπηρεσιακά στελέχη του ΥΑΑΤ, σειρά επισκέψεων στις περιοχές που παράγονται τα προϊόντα αυτά και στις Ομάδες Παραγωγών τους, προκειμένου να δούμε από κοντά τις δυνατότητες που υπάρχουν και κυρίως να τους εκφράσουμε το ενδιαφέρον και τη συμπαράσταση μας στην προσπάθειά τους.

Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συναντηθήκαμε με εκπροσώπους περίπου 250 Ομάδων Παραγωγών, που δραστηριοποιούνται σε καλλιέργειες της «άλλης γεωργίας», στις 13 συσκέψεις (1 ανά Περιφέρεια) που έχουμε κάνει έως τώρα.

Καταγράψαμε περίπου 600 καλλιέργειες που εντάσσονται στο πλαίσιο της «άλλης γεωργίας» και διερευνούμε τις δυνατότητες στήριξης τους στη παραγωγή και διάθεση των προϊόντων τους.

Μέσα από τις επαφές αυτές, καταγράψαμε την κατάσταση που επικρατεί, ακούσαμε τα προβλήματά τους, αρχίσαμε συνεργασία για την επίλυσή τους, τους ενημερώσαμε για τις προοπτικές και τις δυνατότητες που υπάρχουν. Τώρα πια, τους ξέρουμε και μας ξέρουν.

•Επιδιώκουμε την ένταξή όλων αυτών των καλλιεργειών σε συστήματα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης και προγράμματα στήριξης τους, τόσο εθνικά όσο και της Ε.Ε., για επενδύσεις στη συσκευασία και στην τυποποίησή τους.

•Οργανώνουμε τη στήριξή τους μέσα από προγράμματα προβολής τους, στην εγχώρια αγορά και εκτός των συνόρων της χώρας.

•Τους παροτρύνουμε και τους στηρίζουμε να κινηθούν συλλογικά μέσα από Ομάδες Παραγωγών, που μπορούν να έχουν καθοριστική σημασία για το μέλλον των καλλιεργειών τους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς των προϊόντων τους.

Να εκσυγχρονίσουν τις τεχνικές τους, να αποκτήσουν την απαραίτητη υποδομή, αποθηκευτικούς χώρους, συσκευαστήρια, θερμοκήπια και να βελτιώσουν τα φυτοϋγειονομικά τους πρότυπα και τις τεχνικές εμπορικής προώθησης των προϊόντων τους.

•Δημιουργήσαμε στο Υπουργείο ειδική επιστημονική Ομάδα, η οποία, με το απαραίτητο στελεχικό δυναμικό, θα ασχολείται αποκλειστικά με την «άλλη γεωργία». Προγραμματίζουμε, δε, σε συνεργασία με τα Γεωπονικά Πανεπιστήμια της Χώρας τη σύνταξη μελέτης, η οποία θα διερευνήσει τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης των καλλιεργειών αυτών, σε σχέση με τις προοπτικές διάθεσής τους στην αγορά.

Το πρόγραμμα που έχουμε θέσει σε εφαρμογή για να βγάλουμε την άγνωστη αυτή πλευρά της ελληνικής γεωργίας από την αφάνεια και να τη φέρουμε στο προσκήνιο συνεχίζεται με σταθερό ρυθμό και καλά οργανωμένο σχέδιο.

Διαφαίνεται πια καθαρά στον ορίζοντα η προοπτική σε λίγα χρόνια η «άλλη γεωργία» να είναι αυτή, που θα έχει το ρόλο της κύριας γεωργίας στη χώρα μας.

Άρθρο του υφυπουργού Αγροτικής

Ανάπτυξης & Τροφίμων

κ.Αλέξανδρου Κοντού

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.