Προσκληση σε περιηγηση στο σπηλαιο του Κυκλωπα

Οι μύθοι ζωντανεύουν όταν υπάρχουν μαρτυρίες που τους συντηρούν και πειστήρια που ενισχύουν την ύπαρξή τους. Ο Κύκλωπας ζει στις διηγήσεις της Μαρώνειας κι ακόμη κι αν τα ίχνη του χάνονται στις σελίδες της μυθολογίας ο προσωπικός του χώρος παραμένει δύσκολα προσπελάσιμος λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Μαρώνεια.

Το μυθολογικό δεσμεύει κομμάτια του ρεαλιστικού, τα οποία ανασύρουν από μια επιφάνεια 10.000 τ.μ. 50 ειδικοί επιστήμονες, ανάμεσά τους αυτονόητα και σπηλαιολόγοι. Μια ατμόσφαιρα διαφορετική μάς περίμενε σε μια διαδρομή 355 μέτρων που έχει χαραχτεί από τους ειδικούς, με κεράκια αναμμένα να παραπέμπουν σ’ ένα δείπνο με άγνωστους ή αόρατους συνδαιτυμόνες. Προχωρώντας σε κατεύθυνση αντίθετη από αυτή που διαβιούν οι νυχτερίδες καταλάβαμε ότι οι επισκέπτες είναι σπάνιο είδος στο σπήλαιο, παρόλα αυτά η μετακίνησή τους ασφαλής με τη βοήθεια ενός φακού και απαραίτητη προϋπόθεση ένα κράνος.

Το μόνο πράγμα που παίρνει μαζί του ένας σπηλαιολόγος μετά από πολλές ώρες κάτω από τη γη είναι φωτογραφίες, ενώ πειστήριο της εκεί παραμονής του τα ίχνη του. Η επικοινωνία με τον «άλλο κόσμο» είχε σαν αφετηρία την επίσκεψη του νομάρχη Ροδόπης, κ. Γιαννακίδη και του δημάρχου Μαρώνειας, κ. Τοπουζλή στο μεγαλύτερο αναπτυξιακό, τουριστικό έργο της περιοχής.

Α. Γιαννακίδης: «Στόχος μας να γίνει επισκέψιμο»

Ο νομάρχης Ροδόπης, Άρης Γιαννακίδης και ο δήμαρχος Μαρώνειας, Παναγιώτης Τοπουζλής ξεναγήθηκαν στο σπήλαιο από σπηλαιολόγους για να διαπιστώσουν την πορεία των εργασιών και να είναι έτοιμοι να ενισχύσουν την ερευνητική προσπάθεια. «Συναντηθήκαμε με την ομάδα των μελετητών που φτάνει τα 50 άτομα. Συμμετέχουν καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επικεφαλής είναι ο κ. Παυλίδης, ο οποίος έλκει την καταγωγή του από την Κομοτηνή. Μας ενημέρωσε για τη σπουδαιότητα του σπηλαίου της Μαρώνειας, όπου πράγματι υπάρχει μεγάλο αρχαιολογικό και βιολογικό ενδιαφέρον» ήταν οι πρώτες εντυπώσεις του κ. Γιαννακίδη, που πέρασε στην εξέλιξη των δεσμεύσεων: «Έχει υπογραφεί προγραμματική σύμβαση τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους κι έχουμε βάλει στόχο στα τέλη του έτους να έχουμε πλήρεις μελέτες εφαρμογής».

Ενθουσιασμένος από την ξενάγηση διαβεβαίωσε πως θα φροντίσει να ξεπεραστεί όποιο πρόβλημα κι αν προκύψει. «Αν προκύψει θέμα κάποιων επεμβάσεων δεσμεύομαι πως θα το καλύψω μέσα από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Δεν μπορεί να υπολογιστεί το ύψος της δαπάνης για την κατασκευή του έργου. Στα τέλη του έτους θα ξέρουμε πόσο θα κοστίσει. Πρέπει να το ιεραρχήσουμε, αξιολογώντας το ως το σοβαρότερο αναπτυξιακό τουριστικό έργο στην περιοχή μας. Υπάρχει η βούληση του περιφερειάρχη και η δική μου να ενταχθεί χρηματοδοτικά στο Γ΄ ΚΠΣ και να γίνει επισκέψιμο».

Σ. Παυλίδης: «Να είναι το κέντρο μιας περιβαλλοντικής προβολής της περιοχής»

Ο κ. Σπύρος Παυλίδης, καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου μίλησε για το στόχο των μελετών, ήτοι την ανάδειξη, αξιοποίηση και κύρια την προστασία του σπηλαίου, που κινδυνεύει από φυσικούς και ανθρωπογενείς παράγοντες. «Βρίσκεται σε μια φάση που κινδυνεύει. Πέρυσι, υπογράψαμε μια σύμβαση ώστε μια μεγάλη ομάδα μελετητών να προχωρούμε σε γεωλογικές, σπηλαιολογικές, στατικές, βιολογικές, περιβαλλοντολογικές, αρχιτεκτονικές μελέτες». Η αρχιτεκτονική μελέτη θα δέσει όλες τις υπόλοιπες, με στόχο να αναδειχθεί το σπήλαιο συνολικά αλλά και από αρχαιολογικής άποψης. «Να είναι το κέντρο μιας περιβαλλοντικής προβολής της περιοχής και να συνδεθεί με μονοπάτια, ώστε να αξιοποιηθεί με τρόπο διαφορετικό από ότι τα άλλα σπήλαια, γιατί χαρακτηρίζεται από μοναδικότητα σε πολλά σημεία. Ελπίζουμε επομένως, εφόσον ξεπεράστηκαν τα γραφειοκρατικά κωλύματα, να παραδώσουμε πολύ καλές κι ολοκληρωμένες μελέτες».

Ο κ. Παυλίδης βεβαίωσε για τη στήριξή τους στις τοπικές αρχές και παρουσίασε την ομάδα των συνεργατών. «Επικεφαλής είναι το Τμήμα Γεωλογίας του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Υπάρχουν καθηγητές από την Τεχνικογεωλογία, ο καθηγητής του Πολυτεχνείου κ. Χατζηγώγας, αλλά έχουμε και ομάδες εξειδικευμένες από σπηλαιολόγο, βιολόγο, τον Καλούθ Παρακαμιάν, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης. Συμμετέχουν επιστήμονες κι εξειδικευμένοι σπηλαιολόγοι του Παραρτήματος Βορείου Ελλάδος της Σπηλαιολογικής Εταιρίας. Αυτή τη στιγμή εργάζονται 15 άτομα σε σύνολο 50».

Σε σχέση με την ταυτότητα του κτιρίου, ο καθηγητής Παυλίδης μετέφερε: «Είναι ένα μοναδικό σπήλαιο από γεωλογικής πλευράς. Είναι αρκετά επιφανειακό. Είναι σ’ έναν ασβεστόλιθο, τον λεγόμενο μουλιτικό ή μουλιτοφόρο. Διαθέτει ορισμένα ενδημικά είδη νυχτερίδας, αραχνών και άλλων ζώων, τα οποία είναι μοναδικά και ο τρόπος ζωής τους θα προβληθεί. Παρουσιάζει επίσης αρχαιολογικό και μυθολογικό ενδιαφέρον. Όλα θα συνδυαστούν και θα προβάλλονται με τρόπο ξεχωριστό».

Με την ολοκλήρωση των μελετών θα υπάρχουν στοιχεία και για την ηλικία του σπηλαίου.

Β. Μακρίδης: «Στη χάραξη της διαδρομής αποφασίζαμε όλοι μαζί»

Ο σπηλαιολόγος κ. Βασίλης Μακρίδης είναι μέλος της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας του Παρατήματος Θεσσαλονίκης και με το πέρας της ξενάγησης από τον Μάρκο Μπαξεβανούδη και το Γιώργο Λαζαρίδη, που ήταν μια πραγματική αποκάλυψη, έδωσε στοιχεία για τις ενέργειές τους, ώστε να έχουμε μια πρώτη εικόνα του χώρου που θα είναι επισκέψιμος: «Χαράξαμε την τουριστική διαδρομή του σπηλαίου εδώ και 4-5 μέρες, από όπου θα περνάει ο επισκέπτης. Υπήρχαν κάποιες δυσκολίες. Σε σημεία που υπάρχει σταλακτιτικό υλικό προσπαθήσαμε να κάνουμε το λιγότερο δυνατό κακό. Στη χάραξη της διαδρομής, μπροστά σε πολλές εναλλακτικές λύσεις, αποφασίζαμε όλοι μαζί από πού θα προχωρήσουμε. Η όλη τουριστική διαδρομή είναι 355 μέτρα. Το σπήλαιο χωρίζεται σε δύο τμήματα, το δεξιό, το οποίο θα αναπτυχθεί και το αριστερό. Η αριστερή πλευρά είναι η μεγαλύτερη και θα παραμείνει ως έχει, με τη διαφορά ότι θα υπάρχει κάποιος υποτυπώδης φωτισμός.

Το συνολικό μήκος του σπηλαίου είναι περίπου 2.000 μέτρα και η έκτασή του είναι γύρω στα 10.000 τ.μ. Η πρώτη εξερεύνηση έγινε το 1967-8 από τη σπηλαιολόγο Άννα Πετροχείλου. Τα έργα δεν προχώρησαν έως ότου αποφασίστηκε φέτος η αξιοποίηση του σπηλαίου».

Η κεντρική είσοδος του σπηλαίου θα διαμορφωθεί κι ετοιμάζεται μία ακόμη σ’ ένα υπάρχον φυσικό άνοιγμα. «Υπάρχει μια άλλη φυσική είσοδος, περίπου 45 επί 70, η οποία θα διανοιχτεί. Στο τέλος της διαδρομής μπορεί να βλέπει το φυσικό άνοιγμα και να επιστρέφει πίσω, σε κατάλληλο διάδρομο που θα διαμορφωθεί στο έδαφος του σπηλαίου. Σκεφτήκαμε να μην γίνει τσιμεντένιος διάδρομος, γιατί θα έθαβε αρκετά απολιθώματα. Θα γίνουν εναέριες ράγιες και τσιμεντόπλακες».

Ο κ. Μακρίδης εξηγεί ότι στα σημεία που είναι στενά ο διάδρομος θα είναι στενός γιατί δεν πρέπει να χαλάσει ο διάκοσμος του σπηλαίου και να σπάσουν οι σταλαχτίτες. Η θερμοκρασία είναι περίπου 17 με 18 βαθμούς Κελσίου και η υγρασία είναι 91. Υπάρχουν βέβαια και φυσικά ρεύματα που δημιουργούν ένα πρωτότυπο κλιματισμό.

Δείχνοντας το διάκοσμο, ο κ. Μακρίδης μιλάει για τις καταστροφές που υπέστη ο διάκοσμος από άτομα της περιοχής και όχι μόνο, που μπαίνουν μέσα με εργαλεία και με την ιδέα ότι οι σταλαχτίτες και οι σταλαγμίτες μπορούν να αποτελέσουν σουβενίρ προσωπικό ή είδος προς πώληση. Για ένα εκατοστό σταλαχτίτη χρειάζονται από 60 έως 100 χρόνια.

Στις μελέτες συμμετέχουν και παλαιοντολόγοι. Ο κ. Μακρίδης ενημερώνει ότι έχουν βρεθεί απολιθώματα από βοοειδή, άλογα, εντός κι εκτός του σπηλαίου. Στο σπήλαιο έβρισκαν κατάλυμα κάποια σαρκοφάγα ζώα και σπάνια κάποια φυτοφάγα, από το φόβο των σαρκοφάγων ή των έντονων καιρικών φαινομένων.

Νερά λιμνάζοντα απαντούνται, ενίοτε, λόγω της σταγονοροής από πάνω. Στοιχεία χλωρίδας δεν υπάρχουν με εξαίρεση κάποιες ρίζες από πουρνάρια.

Ο κ. Μακρίδης εξηγεί ότι θα υπάρχει ένας φωτισμός δρόμου αλλά και ο καλλιτεχνικός που θα διαχέει το φως στο σπήλαιο. Θα τοποθετηθεί και ειδικός φωτισμός για να αναδεικνύει κάποια εξαιρετικά σημεία, όπως είναι οι κόκκινες κολώνες, το παραπέτασμα ή οι σταλαγμίτες με ανθρώπινη ή ζώου μορφή.

Οι κόκκινες κολώνες λόγω των οξειδίων σιδήρου και αργιλίου δημιουργούνται από τη διάβρωση.

Στην ομάδα συμμετέχουν η Αθηνά Βασειλιάδου, η Κατερίνα Χατζοπούλου, η Όλγα Κουκουτσιούρα κι ένας ισπανός παλαιοντολόγος.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.