«Πως να στριμωξετε στη γωνια τις καταχρηστικες απαιτησεις των τραπεζων»

Η ολοκλήρωση ενός ‘οδοιπορικού’ στην ελληνική δικαιοσύνη, για θέματα τραπεζικών συμπεριφορών οι οποίες δεν τηρούν τη νομιμότητα, έγινε με την διήμερη ενημερωτική εκδήλωση το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε, στην Ξάνθη, όπου ένας ικανοποιητικός αριθμός των λεγόμενων ‘δανειοληπτών’ ήρθε σε επαφή με τους εμπειρογνώμονες του Ελληνικού Ινστιτούτου Χρηματοπιστωτικών Ερευνών (ΕΙΧΕ) και της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδας (ΚΕΕΕ)σε μια προσπάθεια αλληλοενημέρωσης των δύο πλευρών για τα τεκταινόμενα στο χώρο των τραπεζικών συναλλαγών.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΕΙΧΕ ανακοίνωσε τον κατάλογο με τις δικαστικές αποφάσεις που επιβεβαιώνουν ‘μεθοδεύσεις τραπεζών αμφισβητήσιμης νομιμότητας’ και κάλεσε τόσο τους συναλλασσόμενους επαγγελματίες και πολίτες όσο και τους δικηγόρους να τον χρησιμοποιήσουν ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο στο δικαστικό τους αγώνα με τις τράπεζες μετατρέποντάς τον από ‘αμυντικό’ σε ‘επιθετικό’. Όπως τόνισε ο κ. Χριστοδουλόπουλος, «ο πίνακας αυτός είναι καίριας σημασίας γιατί αφενός είναι συγκεντρωτικός, αφετέρου πλήρως ενημερωμένος καθώς περιέχει δικαστικές αποφάσεις πολύ πρόσφατες για να είναι στη διάθεση δικηγόρων και δικαστών αλλά και νομολογία δικαστηρίων ευρωπαϊκών χωρών».

Όπως τόνισε ο Πρόεδρος του ΕΙΧΕ, «δεν χρειάζονται νέοι νόμοι για να προστατευθεί ο δανειολήπτης. Είναι επαρκέστατα προστατευμένος με ότι έχουμε επιτύχει έως σήμερα, οι τράπεζες πλέον δεν μπορούν να αντικρούσουν τα δικόγραφα που παρουσιάζουμε στο δικαστήριο, τα οποία μάλιστα τις έχουν αναγκάσει σε αναδίπλωση των χειρισμών τους», για να σημειώσει με ιδιαίτερη έμφαση στη συνέχεια ότι «αυτό που λείπει δεν είναι οι νόμοι, είναι η ενημέρωση των πολιτών και των δικηγόρων πάνω στο υλικό που ως ΕΙΧΕ έχουμε συγκεντρώσει».

Το υλικό αυτό, περιλαμβάνει εκτός από τον πίνακα με τις δικαστικές αποφάσεις, δείγματα δικογράφων που έχουν συνταχθεί με τη συνδρομή και οικονομολόγων, συγκροτημένων αιτήσεων και εξωδίκων, σχετική βιβλιογραφία, καθώς και οπτικοακουστική πληροφορία η οποία εντός του Μαϊου θα είναι στη διάθεση όλων μέσω των κατά τόπους Επιμελητηρίων.

Χαρακτηρίζοντας ‘ακραία’ τα προβλήματα που απαντώνται στο ελληνικό τοπίο των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και τις τράπεζες ‘υποθηκοδανειστήρια’, ο κ. Χριστοδουλόπουλος, περιέγραψε μια σειρά θεμάτων που συνιστούν παραβιάσεις της νομιμότητας εκ μέρους τους εις βάρος των καταναλωτών και καταλόγισε στη ‘στρεβλή λειτουργία’ του ελληνικού τραπεζικού συστήματος την ‘στρεβλή ανάπτυξη’ της οικονομίας της χώρας και την αυξανόμενη ανεργία.

Μιλώντας στον ΠτΘ είπε για το θέμα:

«Να σημειώσω ότι αυτές οι συμπεριφορές των τραπεζών δεν είναι κατευθύνσεις που δόθηκαν από τους μετόχους. Ποτέ δεν δόθηκε καμία εντολή από τις Γενικές Συνελεύσεις των Τραπεζών προς τις Διοικήσεις «να παραβιάζετε τους Νόμους χάριν της κερδοφορίας.

Όταν είναι στρεβλό το τραπεζικό σύστημα, δεν παίζει το ρόλο του σωστά για την ανάληψη του πιστωτικού κινδύνου και το μόνο που το ενδιαφέρει είναι πώς θα παγιδεύσει και πώς θα δημιουργήσει προβλήματα στον για αυξημένη κερδοφορία, αυτό το σύστημα δεν μπορεί να έχει θετική συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη. Γι΄ αυτό βλέπουμε τα αποτελέσματα… Καταστρέφονται οι επιχειρήσεις δι’ ασήμαντον αφορμή… Ή γιατί υπάρχουν συμβόλαια θανάτου επιχειρήσεων τα οποία εκτελούνται από στελέχη τραπεζών κατά παραγγελία».

Από την πλευρά της Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδας, ο κ. Λακιώτης ερμήνευσε την σημερινή εικόνα που παρουσιάζουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ως δέσμιες των υποχρεώσεών τους στις τράπεζες:

«Οι επιχειρήσεις αυτές οι οποίες ευρέθησαν να είναι οφειλέτες δεν είναι μπαταχτσήδες, διότι έχουν παρέξει εγγυήσεις από εμπράγματες έως προσωπικές που ανταποκρίνονται σε ακίνητα και για τυχαίους, κυρίως δημοσιονομικούς λόγους, ευρέθησαν στην ανάγκη να μη μπορούν να εξυπηρετήσουν – ιδίως κατά την περίοδο μετά τις 30 Μαϊου του ’94 που έγινε μερική απελευθέρωση του συναλλάγματος και ήρθησαν τα διατραπεζικά επιτόκια στο 100% για το overnight με τελικό αποτέλεσμα να φθάσει και 45% για τις χορηγήσεις τις επιχειρηματικές – πώς λοιπόν να τα’ αντιμετωπίσει η επιχείρηση; Εξαιτίας δημοσιονομικών λόγων έφθασαν στο σημείο σήμερα να κλείσουν και είναι περίπου 300.000 αυτές οι επιχειρήσεις ή να συμμαζευτούν τόσο ώστε να αυξηθεί τόσο η ανεργία – και τούτο αποκαλύπτεται περίτρανα από τους δείκτες της ανεργίας που μεταβάλλονται προς τα πάνω από το χρονικό σημείο εκείνο και μετά…»

Τα όπλα…

Φραγμό στον ‘εφιάλτη’ χιλιάδων δανειοληπτών, επιχειρεί να θέσει με ενέργειές του, όπως σημείωσε στην εκδήλωση ο κ.Χριστοδουλόπουλος, το ΕΙΧΕ. Μία από αυτές – και η πλέον πρόσφατη – είναι η επιστολή του προς το Ειρηνοδικείο και Πρωτοδικείο Αθηνών να ‘κλείσει’ την πόρτα στις αιτήσεις που υποβάλλουν οι τράπεζες για διαταγές πληρωμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην επιστολή αυτή γίνεται αναφορά στην αυτεπάγγελτη εισαγγελική έρευνα για τις τράπεζες που δεν έχουν συμμορφωθεί με τις επιταγές της απόφασης του Αρείου Πάγου για τα πανωτόκια:

«Λόγω της απόλυτης ομοιογένειας των τραπεζικών εργασιών, οι αθέμιτες αυτές μεθοδεύσεις ενυπάρχουν στο σύνολο των δανειακών συναλλαγών καταναλωτικής πίστης. Ένα μέρος των δανείων καταλήγουν στην υποβολή αίτησης από την τράπεζα για έκδοση διαταγής πληρωμής σε βάρος των καταναλωτών. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία (που εμφανίζονται στους συνημμένους πίνακες), κατά το έτος 2002 εκδόθηκαν μόνο από το Ειρηνοδικείο Αθήνας συνολικά 25.966 διαταγές πληρωμής, εκ των οποίων 12.452 (48%) για τράπεζες (περίπου 1.200 αποφάσεις κάθε μήνα). Πρόκειται για οφειλές από πιστωτικές κάρτες, προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια και δάνεια αγοράς αυτοκινήτου καθώς και μετοχοδάνεια. Όμως, λόγω του χαμηλού ύψους των απαιτήσεων, των στενών δικονομικών προθεσμιών και του κόστους νομικής προστασίας, οι διαταγές πληρωμής αυτές συνήθως δεν ανακόπτονται.

Στο σύνολο σχεδόν αυτών των αιτήσεων τραπεζών για έκδοση πληρωμής, υπάρχουν χρεώσεις τόκων με επιτόκια εμφανώς μεγαλύτερα των δικαιοπρακτικών κατά σαφή παράβαση του νόμου και της πρόσφατης απόφασης του Αρείου Πάγου (1219/2001), με αθέμιτη μετακύλιση στον καταναλωτή της εισφοράς Ν.128/75, ανατοκισμοί τόσο της εισφοράς αυτής όσο και του ΕΦΤΕ χωρίς νόμιμο δικαίωμα, αθέμιτη χρήση διπλού ημερολογιακού έτους 360 ημερών αντί 365, ετεροχρονισμένες τοκοφόρες ημερομηνίες, παράνομες προμήθειες, με αποτέλεσμα τα ποσά που διεκδικούν οι τράπεζες να περιλαμβάνουν τόκους πέραν των νομίμων. Τέτοιες χρεώσεις με επιτόκια μεγαλύτερα των δικαιοπρακτικών έγιναν κατά τα τελευταία 7 έτη σε συνδυασμό με πλήθος καταχρηστικών όρων των συμβάσεων προσχωρήσεως που οι τράπεζες επιβάλλουν στους ανυποψίαστους καταναλωτές αλλά και στους τριτεγγυητές που εμπλέκουν με υποχρεωτική – και καταχρηστική όπως έχει κριθεί- παραίτηση από ενστάσεις και έννομα δικαιώματα.

Οι αιτήσεις αυτές των τραπεζών στόχο έχουν να περιβληθούν με εκτελεστό τίτλο οι τοκογλυφικές απαιτήσεις τους ενώ οι προσπάθειες αυτές συνιστούν και απάτη επί δικαστηρίου (Α.Π. 2005/2001 -επισυνάπτεται). Αφ’ ετέρου οι δικηγόροι που παρέχουν νομική συνδρομή στην υποβολή στην Δικαιοσύνη τέτοιων αιτημάτων, ενδεχόμενα, φαίνεται ότι παραβιάζουν την υποχρέωση που έχουν για την αλήθεια. Για τους λόγους αυτούς, για την προστασία των καταναλωτών αλλά και για την διαφύλαξη του κύρους της Δικαιοσύνης έναντι του Ελληνικού Λαού, στο όνομα του οποίου εκδίδονται οι δικαστικές αποφάσεις, έχουμε την άποψη ότι θα πρέπει να απορρίπτεται από τα Δικαστήρια σαν προφανώς αβάσιμη, μη νόμιμη αλλά και απατηλή, κάθε αίτηση τραπέζης για έκδοση διαταγής πληρωμής από δανεισμό καταναλωτικής πίστης που αφορά σε απαίτηση που περιλαμβάνει τόκους που έχουν προκύψει από εκτοκισμούς με επιτόκια μεγαλύτερα των δικαιοπρακτικών.

Ένας τέτοιος προέλεγχος των επιτοκίων που έχουν εφαρμοσθεί είναι εξαιρετικά απλός και ευχερής για κάθε δικαστή. Μια τέτοια αντιμετώπιση των τραπεζών από τα δικαστήρια θα είναι αφενός μεν πράξη δικαίου και ουσίας αλλά θα υπηρετεί και την οικονομία χρόνου, κόστους και προσπάθειας τόσο των καταναλωτών όσο και των ίδιων των δικαστηρίων.

Προκαταρκτική έρευνα για το ζήτημα της χρέωσης τόκων με επιτόκια πέραν των δικαιοπρακτικών, κατά παράβαση της αμετάκλητης κρίσης της ανεξάρτητης Δικαστικής εξουσίας, διενεργείται ήδη αυτεπάγγελτα από τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών κ. Παπαγγελόπουλο ενώ μηνυτήρια αναφορά μας για τοκογλυφία εναντίον 20 και πλέον τραπεζών έχει στα χέρια του ο Εισαγγελέας ΣΔΟΕ κ. Ντογιάκος».

Οι ευθύνες των δικηγόρων…



Αναφερόμενος στην ‘άλλη όψη του νομίσματος’, ο Πρόεδρος του ΕΙΧΕ, μίλησε ξεκάθαρα για σοβαρές ευθύνες ‘των δικηγόρων που παρέχουν τη συνδρομή τους ώστε να εκδίδονται αποφάσεις για πλειστηριασμούς’ και προειδοποίησε ότι αυτό συνιστά άνοιγμα νέου μετώπου:

«για δε την συνέργεια των δικηγόρων στις αιτήσεις αυτές, το ΕΙΧΕ έχει προχωρήσει σε αυστηρή καταγγελία προς τους Δικηγορικούς Συλλόγους ζητώντας τους οφειλόμενους πειθαρχικούς ελέγχους των μελών των αυτών», είπε χαρακτηριστικά για να υπογραμμίσει ότι, στις αγωγές που καταθέτει το ΕΙΧΕ καταλογίζονται ευθύνες εκτός των Διοικητών και στους κατά τόπους Διευθυντές των Υποκαταστημάτων ως ‘συνεργών στις παρανομίες που διαπράττουν οι Τράπεζες’ ενώ κατήγγειλε τη λειτουργία κυκλωμάτων εκτέλεσης ‘συμβολαίων θανάτου’ επιχειρήσεων, εντός των Τραπεζών.

Η ‘ΒΟΜΒΑ’ ΜΕ ΤΟ Γ΄ΚΠΣ…

Κατόπιν όλων αυτών, ο ΠτΘ θεώρησε εύλογο να θέσει στους εκπροσώπους του ΕΙΧΕ και της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδας, το ερώτημα ‘πώς διασφαλίζεται η διαχείριση και η υλοποίηση του Γ΄ΚΠΣ, στο βαθμό που προγράμματά του περνούν μέσα από τις τραπεζικές λειτουργίες’… Το λόγο πήρε, μειδιώντας, ο κ. Χριστοδουλόπουλος…

«Το Δεκέμβριο είχαμε καλέσει το τραπεζικό σύστημα να δώσει στη δημοσιότητα τις δανειακές συμβάσεις, που θα υπογράψουν όλοι οι επιχειρηματίες που θα πάρουν τα κοινοτικά κονδύλια, για δημόσιο έλεγχο, και τότε γράψαμε και επιστολή στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας, με ημερομηνία 9 – 12 2002, καλώντας τον να ζητήσει από τις τράπεζες να δώσουν στη δημοσιότητα αυτές τις συμβάσεις – οι οποίες έχουν μέσα 14 καταχρηστικούς όρους! Είναι ανεπίτρεπτο τα Κοινοτικά Κονδύλια να μοιράζονται ‘πακέτο’ με δάνεια τραπεζών τα οποία γίνονται με συμβάσεις που έχουν αυτούς τους άθλιους όρους… Απάντηση δεν πήραμε ακόμη. Αποτέλεσμα ήταν, οι ενημερωμένοι επιχειρηματίες, έχοντας εντοπίσει αυτό, συνεκτιμώντας και τα άλλα προβλήματα, δεν έδειξαν ενδιαφέρον – γι’ αυτό αμέσως μετά το Πάσχα θα κάνουν νέα διακήρυξη των προγραμμάτων. Εμείς θα κάνουμε και ερώτηση στη Βουλή – ευτυχώς οι βουλευτές όλων των κομμάτων δείχνουν μια ευαισθησία στο θέμα – για να κληθεί ο Υπουργός να απαντήσει ‘γιατί δεν απαντήθηκε το γράμμα’. Μάθαμε δε, ότι η επιστολή αυτή δεν πήγε σε υπηρεσιακά στελέχη αλλά δόθηκε σε κομματικούς συμβούλους στο ΥΠΕΘΟ που είναι ‘παρατρεχάμενοι’ στο Υπουργείο. Οπότε, συμπεραίνουμε ότι δεν ενδιαφέρεται ο Υπουργός να σπρώξει τις τράπεζες…»

Αξίζει να μεταφέρουμε το περιεχόμενο της επίμαχης επιστολής, εν αναμονή, εκ μέρους όχι μόνον ημών αλλά και ενός μεγάλου αριθμού επιχειρηματιών, της απάντησης στο ‘καυτό’ ζήτημα που θέτει…

Η επιστολή:

Το περιεχόμενο της …αναπάντητης, μέχρι σήμερα, επιστολής του Ινστιτούτου Χρηματοπιστωτικών Ερευνών προς τον ΥΠΕΘΟ – στον πίνακα κοινοποίησης της οποίας συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων και ο Πρωθυπουργός, οι Αρχηγοί των Πολιτικών Κομμάτων, η Διαρκής Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, ο Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών,ο Υπουργός Ανάπτυξης και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – έχει ως εξής:

Κύριε Υπουργέ,

Όπως έχετε ανακοινώσει, οι αξιολογήσεις επενδυτικών σχεδίων για επιδότηση από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης θα γίνουν από τις τράπεζες. Οι ίδιες, θα χορηγήσουν στους επενδυτές και τις αναγκαίες συμπληρωμα-τικές δανειακές πιστώσεις.

Οι δανειακές συμβάσεις όλων των τραπεζών στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι συμβάσεις προσχωρήσεως με προτυπωμένους και μη διαπραγματεύσιμους όρους, μεγάλος αριθμός των οποίων είναι παράνομοι. Περισσότεροι από 12 τέτοιοι όροι έχουν κριθεί καταχρηστικοί από την Ελληνική και την Ευρωπαϊκή Δικαιοσύνη αλλά η προσαρμογή των συμβάσεων προσκρούει στην πεισματική άρνηση των τραπεζών και στις παρελκυστικές συμπεριφορές των. Η «αξιοποίηση» τέτοιων όρων από τράπεζες σε συνδυασμό με χρεώσεις παρανόμων τόκων και λοιπών επιβαρύνσεων και τον υποχρεωτικό διά νόμου ανατοκισμό εξακολουθούν να οδηγούν τους δανειολήπτες στα γνωστά αδιέξοδα (βλ. πρακτικά ολομελείας Βουλής 4ης Απριλίου 2001 για τα πανωτόκια).

Είναι γενικά γνωστό πλέον ότι, κατά πάγιο τρόπο, οι τράπεζες αρνούνται να επιδεικνύουν και πολύ περισσότερο να χορηγούν σε πελάτες και εγγυητές τέτοια έντυπα για ανάγνωση προ της υπογραφής με την παράδοξη εξήγηση ότι «αυτά είναι εσωτερικά έγγραφα και δεν επιτρέπεται να βγαίνουν έξω!». Βέβαια, οι ίδιες, με μεγάλη ευκολία καταθέτουν στα Δικαστήρια τις συμβάσεις αυτές για έκδοση διαταγών πληρωμής ενώ δεν παραλείπουν να υπενθυμίζουν στους όψιμα διαμαρτυρόμενους δανειολήπτες ότι «έχετε υπογράψει και όλοι οι όροι αυτοί σας δεσμεύουν απόλυτα – ας προσέχατε».

Επειδή είναι ανεπίτρεπτο η διάθεση Κοινοτικών πόρων να συσχετισθεί με παράνομους όρους των δανειακών συμβάσεων, αθέμιτες επιβαρύνσεις και συμπεριφορές των τραπεζών που εξακολουθούν να τροφοδοτούν τις πάγιες ανισορροπίες μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων δανειοληπτών και τραπεζών με τα γνωστά παράγωγα προβλήματα σε βάρος των πρώτων, σας καλούμε να ζητήσετε από όλες τις τράπεζες που εμπλέκονται στην υλοποίηση του Γ’ Κ.Π.Σ. να δώσουν στη δημοσιότητα και ειδικά στο ΕΙΧΕ για δημόσιο έλεγχο και αξιολόγηση το αργότερο μέχρι 20.12.2002 τα υποδείγματα των διαφόρων συμβάσεων που προτίθενται να χρησιμοποιήσουν για τις δανειοδοτήσεις των επενδυτών. Σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ανταπόκρισης των τραπεζών στο συγκεκριμένο εύλογο αίτημά μας για διαφάνεια, θα βρεθούμε στην δυσάρεστη θέση να παρέμβουμε προς κάθε κατεύθυνση, συμπεριλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με κάθε πρόσφορη νόμιμη ενέργεια για την αποτελεσματική προστασία των συμφερόντων αλλά και της αξιοπρέπειας των επιχειρηματιών

Επίσης, επισημαίνουμε την αντίφαση που θα υπάρξει στις περιπτώσεις επενδυτικών προτάσεων που θα κριθούν μεν από τις τράπεζες σαν άρτιες και βιώσιμες αλλά θα ζητηθούν και τριτεγγυήσεις στις δανειοδοτήσεις που συνιστούν παραδοσιακή καταχρηστική μεθόδευση για την μετακύλιση σε τρίτους των πιστωτικών κινδύνων που, ως εκ του προορισμού τους, αυτές οφείλουν να αναλαμβάνουν.

Το ΕΙΧΕ που συντονίζει και εκφράζει μεγάλο αριθμό φορέων που εκπροσωπούν επιχειρηματίες καθώς και καταναλωτές θα αντιδράσει αποφασιστικά για να προστατευθούν αποτελεσματικά οι ανυποψίαστοι επενδυτές και να αποφύγουν την νέα αυτή θεσμική «εν δυνάμει παγίδα» των τραπεζών. Θεωρούμε κρίσιμο να ενημερώσουμε έγκαιρα κάθε ενδιαφερόμενο επιχειρηματία για την νομιμότητα των συμβάσεων κάθε τράπεζας που επιζητεί την προτίμηση των επενδυτών και να παρέμβουμε αποτρεπτικά στο ενδεχόμενο εμπιστοσύνης επενδυτού προς οποιαδήποτε τράπεζα που είτε δεν θα έχει δώσει τα υποδείγματα προς δημόσιο έλεγχο είτε αυτά θα περιλαμβάνουν παράνομες και καταχρηστικές ρήτρες.

Το παραπάνω αίτημα υποβάλλεται στο ΥΠΕΘΟ λόγω της κεντρικής ευθύνης σας για τον συντονισμό και την επιτυχή υλοποίηση του Γ’ Κ.Π.Σ. Με την έννοια αυτή, δεν αφορά σε μια απλή διαδικαστική λεπτομέρεια αμιγώς τραπεζικού χαρακτήρα και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί συγκεντρωτικά από το ΥΠΕΘΟ και όχι με παραπομπή μας στις τράπεζες. Για τον λόγο αυτό, παρακαλείται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Ελλάδος στις οποίες κοινοποιείται η παρούσα να εποπτεύσουν την θετική ανταπόκριση των τραπεζών στο κρίσιμο αυτό αίτημα θεσμικής διαφάνειας και νομιμότητας των δανείων προς τους επενδυτές του Γ’ Κ.Π.Σ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.