Τα ολεθρια λαθη της Αγκυρας και οι συνεπειες

Η εκατόμβη των θυμάτων στο σιδηροδρομικό σταθμό της Άγκυρας, οι τρομοκρατικές ενέργειες στο Σουρούτς, παλαιότερα στο Ρεϊχανλί και αλλού, και η επανέναρξη των συγκρούσεων με το ΡΚΚ αποτελούν επιπτώσεις της συριακής κρίσης εντός της Τουρκίας. Γιατί όμως η Άγκυρα ενώ υπήρξε εκ των υποκινητών της ένοπλης εξέγερσης κατά του Άσσαντ δεν παρενέβη έγκαιρα στη συριακή κρίση ώστε να καθορίσει η ίδια τις εξελίξεις; Eξ αιτίας της εσωστρέφειας που προκάλεσαν τα γεγονότα στην πλατεία Ταξίμ και η σύγκρουση Ερντογάν – Γκιουλέν, η οποία υποκινήθηκε από την Ουάσινγκτον και απέβλεπε στην αποστασιοποίησή της από τα τεκταινόμενα στην Εγγύς και τη Μ. Ανατολή.
 
Με την έναρξη της κρίσης στη Συρία, η Άγκυρα είχε δύο επιλογές: Να ενισχύσει τον Άσσαντ ώστε να σταθεροποιήσει το καθεστώς του. Έτσι, θα παρέμενε αλώβητο το status quo της περιοχής, το οποίο αξιοποιήθηκε από τη νεοθωμανική πολιτική του Ερντογάν και συνέβαλε στην οικονομική ανάκαμψη της Τουρκίας. Από τη στιγμή όμως που ο Ερντογάν, συνεπαρμένος από την επιτυχία των ισλαμιστών σε Τυνησία, Αίγυπτο και Λιβύη στα πλαίσια της Αραβικής Άνοιξης και εντυπωσιασμένος από την περιοδεία του στις τρεις χώρες, αποφάσισε να αναμειχθεί στα εσωτερικά της Συρίας, είχε μόνο μια επιλογή: Να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που του προσέφερε η κατάρριψη του τουρκικού αεροσκάφους από τις συριακές δυνάμεις τον Ιούνιο του 2012 ή τις τρομοκρατικές ενέργειες στο Ρεϊχανλί το επόμενο έτος και να κηρύξει τον πόλεμο κατά της Συρίας εισβάλλοντας και εγκαθιστώντας στην εξουσία τους μετριοπαθείς μουσουλμάνους που είχαν την έδρα τους στην Κωνσταντινούπολη. Είτε επέλεγε τη στήριξη του καθεστώτος Άσσαντ είτε την αποκαθήλωσή του, οι εξελίξεις θα είχαν περιοριστεί στα σύνορα της Συρίας. Μάλιστα στη δεύτερη περίπτωση η Δύση θα παρακολουθούσε την τουρκική εισβολή χωρίς να μπορεί να αντιδράσει αφού, τότε, ζητούσε επίμονα την απομάκρυνση του Άσσαντ. Όμως ο Ερντογάν, προφανώς, δεν θέλησε να δώσει την πρωτοβουλία στους στρατιωτικούς σε μια περίοδο που αυτοί έπνεαν μένεα εναντίον του φοβούμενος ένα νέο σχέδιο «Βαριοπούλα», προέταξε όμως και τους προσωπικούς σχεδιασμούς φοβούμενος τις εσωτερικές αντιδράσεις.
 
Ποιες είναι οι συνέπειες της τουρκικής απραξίας για την ίδια την Τουρκία και την ευρύτερη περιοχή;
 
1. Παρέτεινε τον εμφύλιο στη Συρία, έτσι ώστε η μακρόχρονη ενίσχυση των φονταμενταλιστών από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τη Δύση, ενίσχυσε τις ακραίες ισλαμικές οργανώσεις σε βαθμό ώστε να μπορεί σήμερα η ISIS να απειλεί κρατικές οντότητες.
2. Περιθωριοποιήθηκε βαθμιαία η συριακή αντιπολίτευση της μετριοπαθούς Μουσουλμανικής Αδελφότητας που «φιλοξενούσε» η Τουρκία, η οποία εξ αρχής αποτελούσε την απάντηση στο καθεστώς Άσσαντ και με την άνοδό της στην εξουσία θα έδινε στην Άγκυρα τη δυνατότητα να ελέγχει τις εξελίξεις εκεί.
3. Αναβαθμίστηκε ο περιφερειακός ρόλος του Ιράν, με αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα που αποτέλεσε τη γέφυρα προσέγγισης ΗΠΑ – Ιράν, το οποίο από τον «άξονα του κακού» μεταπήδησε σε ρόλο εγγυήτριας δύναμης, όσον αφορά την εδαφική έκταση των εξελίξεων, περιορίζοντας την περιφερειακή εμβέλεια της Τουρκίας.
4. Κυρίως όμως εμπέδωσε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους στο Β. Ιράκ, με τις ευλογίες της Δύσης στο όνομα της αντιμετώπισης της ISIS, χωρίς να αποκλείεται μελλοντικά και η προσάρτηση των Κούρδων της Συρίας ή η αυτονόμησή τους στα όρια της μελλοντικής Συρίας.
5.  Ο πολιτικός χάρτης της περιοχής επαναχαράσσεται ερήμην της Τουρκίας, απειλώντας την εδαφική της ακεραιότητα.
 
Όμως η ιδιαιτερότητα της περιοχής είναι αυτή που θα καθορίσει το μέλλον της, όπως σήμερα διαμορφώνει τις τρέχουσες εξελίξεις, την οποία η Άγκυρα δεν έλαβε προφανώς υπόψη παραβλέποντας το ιστορικό της παρελθόν: Οθωμανική περιοχή, ενοποιημένη, με αποτέλεσμα τη διάχυση των θρησκειών, των δογμάτων και των εθνοτήτων στην έκτασή της, η οποία μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατακερματίστηκε σε κράτη με μοναδικό κριτήριο την εξισορρόπηση των συμφερόντων Βρετανίας και Γαλλίας χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το θρησκευτικό δόγμα και η καταγωγή των λαών εγκλωβίζοντας θρησκευτικές και φυλετικές διαφορές. Διότι επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με το καθεστώς των μιλλέτ, ήσαν ανεκτές όλες οι θρησκείες και τα δόγματα, όπως αποδεικνύει η ειρηνική συμβίωση των χριστιανών επί αιώνες στην Εγγύς Ανατολή, οι οποίοι σήμερα στοχοποιούνται και εκδιώκονται. Γι’ αυτό σήμερα μια εμφύλια σύγκρουση απελευθερώνει τα κοινά χαρακτηριστικά πολυπληθών ομάδων της ευρύτερης περιοχής, τις οποίες ενοποιεί καταργώντας τα τεχνητά σύνορα των κρατών, με κίνδυνο να καταστεί ανεξέλεγκτη και να αποβεί μπούμερανγκ για τους υποκινητές της. Παράδειγμα, οι τρομοκρατικές ενέργειες από το Ρεϊχανλί μέχρι σήμερα και η δυσφορία του τουρκικού λαού για την πολιτική του Ερντογάν στη Συρία. Μάλιστα, επειδή κάθε θρησκεία αποτελεί υπερεθνικό θεσμό, διότι προηγήθηκε αιώνες της δημιουργίας του έθνους – κράτους, μπορεί να συνενώνει δυνάμεις πανταχόθεν, με αποτέλεσμα, μετά την κατάρρευση των κοσμικών δικτατορικών καθεστώτων που κρατούσαν βίαια την ενότητα των κρατών, να προβάλλει ως ενοποιητική δύναμη γκρεμίζοντας τα σύνορα. Γι’ αυτό τα σύνορα στην περιοχή είναι πλέον διαπερατά. Γεγονός που απειλεί και την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας.
 
Δεδομένου ότι οι συνθήκες από την κατάρριψη του τουρκικού αεροσκάφους ή τις τρομοκρατικές ενέργειες στο Ρεϊχανλί, όταν η Τουρκία μπορούσε να καθορίσει τις εξελίξεις εισβάλοντας στη Συρία, έχουν διαφοροποιηθεί δραματικά με την ενεργό ανάμειξη ξένων δυνάμεων και ιδιαίτερα της Ρωσίας που στηρίζει τον Άσσαντ, γι’ αυτό η Άγκυρα, για πρώτη φορά από της συστάσεως του τουρκικού κράτους, αντιμετωπίζει ένα τόσο πολύπλευρο αδιέξοδο.
 
Αλεξανδρούπολη, 11-10-2015

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.