Λευκη Κιοσσε-Παυλιδου, Επικ. Καθ. Νομικης Σχολης Δ.Π.Θ. «Το Εργατικο Δικαιο ειναι ενας ζωντανος κλαδος του Δικαιου, ομως εχει υποστει τις περισσοτερες τροποποιησεις και αλλαγες προς το δυσμενεστερο»
Από τα σημαντικότερα θέματα που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια είναι αυτά των εργασιακών δικαιωμάτων όσο και των περικοπών. Θέματα, εξάλλου, αλληλένδετα μεταξύ τους. Τις προηγούμενες μέρες μάλιστα απασχόλησε την επικαιρότητα το ζήτημα της πρόσληψης αναπληρωτών καθηγητών αλλά και οι πιέσεις της τρόικας για καθολική παροχή σύνταξης στην ηλικία των 62.
Με αφορμή λοιπόν τις διαρκείς νομοθετικές αλλαγές που επηρεάζουν τον κόσμο της εργασίας, ο Δικηγορικός Σύλλογος Κομοτηνής, διοργανώνει εκδήλωση με θέμα «Οι εργασιακές σχέσεις στην εποχή των μνημονίων και οι περικοπές των συντάξεων ενόψει των πρόσφατων αποφάσεων των ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων» αύριο 4 Δεκεμβρίου και ώρα 17:00 στο Ίδρυμα Παπανικολάου.
Ομιλητές θα είναι οι Καθηγητές της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ.κ. Άγγελος Στεργίου και Δημήτρης Ζερδελής, η κ. Λευκή Κιοσσέ-Παυλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, καθώς και ο κ. Δημήτριος Γούλας, Διδάκτορας της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Η κ. Κιοσσέ μίλησε στο Ράδιο Παρατηρητής, στο πλαίσιο της εκπομπής «Με το Ν και με το Β», με τις Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη και Νατάσσα Βαφειάδου για το περιεχόμενο και τους σκοπούς της εκδήλωσης, ήτοι για την ανάλυση των θεμάτων που αφορούν στον κόσμο της εργασίας. Η κ. Κιοσσέ αναφέρθηκε στον χαρακτήρα του Εργατικού Δικαίου, του πιο ζωντανού κλάδου του Δικαίου, που όμως «έχει υποστεί τις περισσότερες αλλαγές και τροποποιήσεις προς το δυσμενέστερο».
Επιπλέον, παρέθεσε τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία η ανεργία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στις νεαρότερες ηλικιακές ομάδες βαίνει συνεχώς αυξανόμενη αλλά και τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες έκριναν συνταγματικά τα Μνημόνια 1 και 11 και, κατά συνέπεια, τις περικοπές που τα ακολούθησαν.
«Από έρευνα που έγινε έχουν χαθεί 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας και το 37% των επιχειρήσεων την τελευταία τετραετία»
ΠτΘ: Ποια ήταν η αφορμή που σας ώθησε ως Δικηγορικός Σύλλογος Ροδόπης να προβείτε σε αυτή την ημερίδα ενημέρωσης;
Λ.Κ.: Ήδη με την εκλογή του νέου διοικητικού συμβουλίου από τον Φεβρουάριο είχε προγραμματιστεί μια τέτοια εκδήλωση αρχικά για τον Ιούνιο αλλά επειδή συζητιόντουσαν οι αλλαγές στις ομαδικές απολύσεις και η αύξηση του ορίου των απολύσεων -βέβαια οι αλλαγές είναι πάντα επίκαιρες διότι υπάρχουν πάρα πολλές παρεμβάσεις- ο Δικηγορικός Σύλλογος Ροδόπης αποφάσισε να την κάνουμε τώρα.
ΠτΘ: Θεωρείτε ότι υπάρχουν εργασιακές σχέσεις σήμερα; Γιατί τελευταία διαβάσαμε ότι υπάρχουν μέχρι και απολύσεις εγκύων…
Λ.Κ.: Οι παρεμβάσεις σε θέματα εργασιακών σχέσεων είναι συχνές στον τόπο μας. Απλά, ιδιαίτερα μεταξύ 2010 και 2012, μετά την ένταξη της χώρας μας στον μηχανισμό στήριξης της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δηλαδή μετά την ψήφιση του Μνημονίου I, οι παρεμβάσεις αυτές είναι καταιγιστικές και είναι πολλές οι αλλαγές που έγιναν. Σχετικά με το αν υφίστανται εργασιακές σχέσεις δεν θέλω να είμαι απαισιόδοξη μολονότι η έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ είναι πάρα πολύ απογοητευτική αλλά οι εργασιακές σχέσεις δεν δημιουργήθηκαν ούτε από κάποιο δικαστήριο ούτε από κάποιους θεωρητικούς. Το Εργατικό Δίκαιο δημιουργήθηκε από τους αγώνες της κοινωνίας. Γι’ αυτό ας είμαστε αισιόδοξοι ότι δεν θα εκλείψουν απλά περνάνε μία πάρα πολύ δύσκολη περίοδο.
«Οι εκτιμήσεις για τη χώρα μας από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ προβλέπουν ανεργία για το 2014 στο 31,5%»
ΠτΘ: Οι άνεργοι πλέον έχουν δικαιώματα; Τι γίνεται με αυτή τη μεγάλη μερίδα συμπολιτών;
Λ.Κ.: Το θέμα της ανεργίας γενικότερα αλλά και των νέων ειδικότερα απασχολεί και κάθε θεωρητικό που ασχολείται με το Εργατικό Δίκαιο αλλά, πλέον, και κάθε άνθρωπο. Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας ιδιαίτερα, βέβαια και της ευρωπαϊκής, βρίσκονται σε ανάλογες συνθήκες οικονομικής ύφεσης. Είναι ένα κραχ ανεργίας μετά από την κατάσταση που ακολούθησε το κραχ του 1929 στις χρηματαγορές. Από έρευνα που έγινε έχουν χαθεί 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας την τελευταία τετραετία και το 37% των επιχειρήσεων. Από αυτές οι 930 χιλιάδες δημιουργήθηκαν μέσα στα 17 χρόνια, από το 1992 μέχρι το 2008. Αυτό σημαίνει ότι, προκειμένου η απασχόληση να έρθει σε κανονικά επίπεδα, μόνο ένα επενδυτικό σοκ θα μπορούσε να θέσει ξανά την ελληνική οικονομία σε εκκίνηση. Οι μειώσεις δε και η ανεργία των νέων είναι πολύ μεγάλες.
Τα ποσοστά της ανεργίας από το 2009 μέχρι το 2013 ανήλθαν στο 27%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το ποσοστό ανεργίας πρόκειται να μειωθεί κατά το 2014 στο 26% ενώ, σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το τελευταίο τρίμηνο του 2013 ήταν στο 26,8%. Οι εκτιμήσεις για τη χώρα μας από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ προβλέπουν ανεργία για το 2014 στο 31,5%. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε τρεις εργαζόμενους θα αντιστοιχεί περίπου ένας άνεργος. Η ανεργία που καταγράφεται είναι μεγαλύτερη στις ηλικίες 15-24 ετών στην Ελλάδα και τον Φεβρουάριο του 2013 συμμετείχε αυτή η ηλικιακή ομάδα στο 64% της ανεργίας από το 54% που ήταν τον Φεβρουάριο του 2012. Δύο στους τρεις νέους από 15 μέχρι 24 χρονών, ένας στους τρεις από 25 μέχρι 34 χρονών και ένας στους τέσσερις από 35 μέχρι 44 χρονών, δηλαδή οι πιο παραγωγικές ηλικίες είναι εκτός αγοράς εργασίας. Καταλαβαίνετε ότι πρόκειται για μία πραγματικότητα που πάρα πολλοί άνθρωποι τη ζούνε και αυτά τα νούμερα είναι πάρα πολύ ανησυχητικά.
ΠτΘ: Η εργασία παραμένει ακόμη δικαίωμα;
Λ.Κ.: Προφανώς και είναι συνταγματικό δικαίωμα. Ποτέ βέβαια δεν ήταν αγώγιμο δικαίωμα, ποτέ δεν μπορούσε να κάνει κάποιος αγωγή στο κράτος και να του πει «δώσε μου μια θέση εργασίας» αλλά, σε κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις, εκείνο που επηρεάζεται άμεσα είναι το Εργατικό Δίκαιο και το δικαίωμα στην εργασία, επειδή είναι παράγοντας της οικονομίας. Αμέσως πλήττεται η εργασία και μάλιστα δυστυχώς οι χαμηλόμισθες ομάδες, που είναι και οι περισσότερες. Τώρα πώς μπορεί να παρέμβει ένας επιστήμονας; Στην εποχή που διανύουμε η σιωπή πλέον δεν είναι χρυσός. Δηλαδή, κάνοντας τις επισημάνσεις του, διαμαρτυρόμενος και ενημερώνοντας τον κόσμο. Οι πιο πολλοί βέβαια δεν θέλουν να τα ακούσουν από εμάς, το ζούνε στο πετσί τους και στο σπίτι τους. Αλλά, σε κάθε περίπτωση όλοι οι άνθρωποι να κρούσουμε το καμπανάκι του κινδύνου για το πού τέλος πάντων πηγαίνουμε, ιδιαίτερα στη χώρα μας. Το ζήτημα είναι και ευρωπαϊκό, απλώς, επειδή η ελληνική οικονομία είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση εδώ καταγράφεται ακόμη μεγαλύτερο το πρόβλημα.
«Οι αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας έκριναν τα Μνημόνια Ι και ΙΙ συνταγματικά»
ΠτΘ: Έχουμε αποφάσεις των ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων σχετικά με ζητήματα και υποθέσεις όπως οι περικοπές των συντάξεων. Και, αν ναι, αυτές λειτουργούν υπέρ ή κατά των ανθρώπων που έχουν υποστεί τις περικοπές;
Λ.Κ.: Για το ζήτημα αυτό θα μιλήσει ο κ. Στεργίου, καθώς είναι και το γνωστικό του αντικείμενο, δηλαδή το Δίκαιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Όμως, σχετικά με αυτές τις περικοπές, όλοι γνωρίζουμε ότι η απόφαση 668 του 2012 του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε συνταγματικό το Μνημόνιο Ι, επομένως είναι συνταγματικές και οι περικοπές. Και πάλι η Ολομέλεια του ΣτΕ, με την 2307 απόφαση του 2014 έκρινε συνταγματικό το Μνημόνιο ΙΙ, δηλαδή και πάλι ήταν σύμφωνες με το Σύνταγμα οι περικοπές. Καταγράφονται πάρα πολλές αποφάσεις της Ολομέλειας του ΣτΕ, μεταξύ 2012 και 2014, όπου πολλές περικοπές και ρυθμίσεις που οι θεωρητικοί τις θεωρούν ασύμβατες με το Σύνταγμα κρίνονται ως συνταγματικές. Υποθέτω ότι ο κ. Στεργίου θα αναφερθεί σε αυτές τις αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων σχετικά με τη συνταγματικότητα ή μη των περικοπών.
ΠτΘ: Ένας νέος με πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά θα πρέπει να παίρνει μισθό 580 ευρώ μικτά. Αυτά θα πρέπει να τα υποστεί επειδή «η πατρίδα είναι σε εθνικό κίνδυνο»; Το Εργατικό Δίκαιο πώς προστατεύει αυτόν τον νέο;
Λ.Κ.: Το Εργατικό Δίκαιο δεν είναι ένα θεωρητικό δίκαιο. Ίσα ίσα είναι ένας πιο ζωντανός κλάδος του Δικαίου, που όμως έχει υποστεί τις περισσότερες τροποποιήσεις και τις περισσότερες αλλαγές προς το δυσμενέστερο. Όπως κάθε δικαίωμα το οποίο πλήττεται, είτε είναι ένα δικαίωμα ιδιοκτησίας είτε ένα δικαίωμα εργασίας, αυτός που καλείται να το προστατεύσει είναι ο δικαστής. Τα δικαστήρια κλήθηκαν κατά την τελευταία διετία να δώσουν λύσεις σε δισεπίλυτα προβλήματα, να προστατεύσουν τους εργαζόμενους –αναφέρομαι και στην τακτική αλλά και στη διοικητική δικαιοσύνη. Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ που έκρινε το Μνημόνιο ΙΙ συνταγματικό κάνει όμως τις αιτήσεις ακυρώσεως που ασκήθηκαν μερικά δεκτές ως προς το δικαίωμα προσφυγής στη διαιτησία. Δηλαδή, δυστυχώς τον Φεβρουάριο του 2012 είπαν ότι μπορούμε να πάμε, όταν υπάρχει συλλογική διαφορά, μόνο με κοινή συμφωνία. Αν συμφωνήσουν δηλαδή εργοδότης με εργαζόμενο πράγμα που καταλαβαίνετε ότι δεν θα γίνει ποτέ γι’ αυτό και δεν έχουμε διαιτητικές αποφάσεις. Είναι το μόνο κομμάτι που το ΣτΕ έκρινε το ζήτημα αυτό αντισυνταγματικό.
Από την άλλη μεριά έχουμε την τακτική δικαιοσύνη. Πάρα πολλές αποφάσεις στην Ελλάδα, και με γενναιότητα των τακτικών δικαστών, κάνοντας παρεμπίπτοντα έλεγχο των συνταγματικών ρυθμίσεων, έκριναν αυτές αντισυνταγματικές και δεν τις εφάρμοσαν. Για παράδειγμα η διαθεσιμότητα που τέθηκαν οι σχολικοί φύλακες, η διαθεσιμότητα που τέθηκαν οι διοικητικοί υπάλληλοι των υπηρεσιών με το 10%. Πάρα πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα, με πολλές αποφάσεις των δικαστηρίων –υπάρχουν και αρνητικές βέβαια αλλά είναι μειοψηφία– έχουν επιστρέψει ήδη στην εργασία τους.
«Είναι πάρα πολύ άσχημο για τον ίδιο τον νέο άνθρωπο αλλά και για τους οικείους του, οι γονείς του να πηγαίνουν στην εργασία και ο ίδιος να μένει στο σπίτι»
Όσον αφορά στους νέους ανθρώπους, δεν θέλω να είμαι απαισιόδοξη και να μιλήσω για «χαμένη γενιά», αλλά αυτό ζει ο κάθε γονιός και ίσως αυτή είναι η τιμωρία του για τα χρόνια που πέρασαν. Δηλαδή οι νέοι άνθρωποι να ξυπνάνε το πρωί και να μη νιώθουν χρήσιμοι. Γιατί η εργασία δεν είναι μόνο ο βιοπορισμός που είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό αλλά και η χρησιμότητα που νιώθουν μέσα στην κοινωνία. Είναι πάρα πολύ άσχημο για τον ίδιο τον νέο άνθρωπο αλλά και για τους οικείους του, οι γονείς του να πηγαίνουν στην εργασία και ο ίδιος να μένει στο σπίτι. Πρέπει να αντιδράσουμε ως κοινωνία.
Συνέντευξη: Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Νατάσσα Βαφειάδου
[email protected], [email protected]
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
