«Ξαναδινω πανελληνιες». Η ψυχολογια παιδιου και γονεα

Και ενώ η σχολική αλλά και η φοιτητική χρονιά βρίσκεται μετά κόπων και βασάνων εν εξελίξει, αρκετοί είναι εκείνοι οι μαθητές που αποφάσισαν να ξαναμπούν στο «ρινγκ» των πανελληνίων εξετάσεων, δοκιμάζοντας τις δυνάμεις τους για δεύτερη χρονιά.

Οι λόγοι της σήμερον ημέρα πολλοί. Καταρχάς η αναζήτηση μίας άλλης «καλύτερης» βάσης των δικών τους κριτηρίων σχολής, ο στόχος της καλύτερης βαθμολογίας, αλλά και οικονομικοί λόγοι όπως η επιλογή μίας σχολής στον τόπο καταγωγής τους και επομένως κοντά στην οικογένεια για ελαχιστοποίηση των εξόδων.

Η δεύτερη χρονιά πανελληνίων εξετάσεων είναι μία δύσκολη χρονιά τόσο για τους υποψηφίους όσο και για τους ίδιους τους γονείς. Η δυσκολία έγκειται κυρίως στο ψυχολογικό κομμάτι αυτών, με το παιδί από την μία να καλείται να υπερασπιστεί την επιλογή του να ξαναδώσει πανελλήνιες εξετάσεις έχοντας την πίεση να αποδείξει μέσω της βαθμολογίας του ότι έπραξε σωστά και τους γονείς από την άλλη να προσπαθούν για την καλύτερη δυνατή υποστήριξη των παιδιών τους.

Για όλα αυτά μίλησε στον «ΠτΘ» η ψυχολόγος κ. Μαρία Κουρτίδου.

Μαρία Κουρτίδου λοιπόν…

ΠτΘ: Πώς εκλαμβάνει το παιδί την επανάληψη της διαδικασίας των πανελληνίων εξετάσεων; Ποια η συνήθης ψυχολογία του;
Μ.Κ.: Για ένα παιδί, ή καλύτερα για έναν έφηβο, τις περισσότερες φορές, η αποτυχία στις πανελλαδικές εξετάσεις συνοδεύεται από συναισθήματα αποτυχίας, απογοήτευσης, μείωσης της αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης και συχνά, με συναισθήματα ντροπής για τον εαυτό, κυρίως σε σχέση με τον κοινωνικό περίγυρο. Ειδικά οι μαθητές που χαρακτηρίζονται από τελειομανία και ευσυνειδησία, βιώνουν σε μεγαλύτερο βαθμό τα προαναφερθέντα συναισθήματα. Υπάρχουν φυσικά και έφηβοι, που νιώθουν πιο δυναμικοί και πιο αποφασιστικοί για την επόμενη χρονιά, αφού η αποτυχία τούς κάνει να συνειδητοποιούν ενδεχόμενα λάθη και γεμίζουν με πείσμα, κυνηγώντας ακόμη μεγαλύτερους, πολλές φορές, στόχους.

«Η παράμετρος του κοινωνικού περιγύρου, η σημαντικότερη αιτία ντροπής και απογοήτευσης»

ΠτΘ: Πώς διαμορφώνεται η καθημερινότητα του παιδιού όσον αφορά στην ψυχολογία του καθότι έχει να αντιμετωπίσει τόσο την κοινωνία (για την πλειοψηφία ισχύει ότι δεύτερη χρονιά εξετάσεων ισοδυναμεί με αποτυχία) αλλά και το γεγονός ότι ενώ οι υπόλοιποι συνομίληκοί του προχωράνε αυτό μένει στάσιμο;
Μ.Κ.: Η παράμετρος του κοινωνικού περιγύρου, ίσως είναι για πολλά παιδιά και η σημαντικότερη αιτία ντροπής και απογοήτευσης. Αρκετά παιδιά, νιώθουν μειονεκτικά μπροστά στους συνομηλίκους τους, που κατάφεραν να εκπληρώσουν στόχους και προσδοκίες. Οι επιτυχόντες ανοίγουν τα φτερά τους και ξεκινούν νέα ζωή, ενώ αυτοί μένουν πίσω, επαναλαμβάνοντας μία δύσκολη και γεμάτη απαιτήσεις χρονιά. Υπάρχουν έφηβοι που κλείνονται στον εαυτό τους και απομακρύνονται από τους φίλους τους, καθώς συναισθήματα ζήλειας και μειονεκτικότητας, ξεπηδούν από μέσα τους. Για αυτά τα παιδιά, δεν υπάρχει ακόμη ανεμελιά, έτσι ώστε να έχουν διάθεση να βγουν και να διασκεδάσουν με την ψυχή τους. Ακόμη και η ψυχαγωγία, παίρνει αναβολή για την επόμενη, πιθανώς επιτυχημένη, χρονιά.

ΠτΘ: Πώς αυτή η ενδεχόμενη άσχημη ψυχολογία επηρεάζει την αποδοτικότητά του;
Μ.Κ.: Η ψυχολογία και η αποδοτικότητα, ειδικά στην περίοδο της εφηβείας, τις περισσότερες φορές πάνε πακέτο. Ενώ η θέληση για επιτυχία μπορεί να αυξηθεί τη δεύτερη χρονιά, η άσχημη ψυχολογία είναι αυτή που έρχεται να αποκόψει το παιδί από την αυξημένη προσπάθεια. Αισθήματα ανημποριάς και μοναξιάς, προκύπτουν συχνά, καθώς πια ο έφηβος νιώθει μειονότητα, αφού η πλειοψηφία των άλλοτε συμμαθητών του, είναι πια στο στάδιο των σπουδών, αποδεσμευμένη από το άγχος των πανελλαδικών εξετάσεων.

«Η αποτυχία, ανοίγει δρόμους με περισσότερο πείσμα και δύναμη»

ΠτΘ: Ποια είναι εν τέλει η σωστή ψυχολογία και ποιες οι βασικές συμβουλές για να «επιβιώσει» την δεύτερη αυτή χρονιά;
Μ.Κ.: Ο έφηβος, σε αυτό το δύσκολο σημείο της μαθητικής του ζωής, καλό θα ήταν να λαμβάνει, όποτε είναι απαραίτητο ψυχολογική υποστήριξη. Πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι στη ζωή οι αποτυχίες είναι δεδομένες και πως πάντα αυτές, μας βοηθούν να γίνουμε δυνατότεροι και ανθεκτικότεροι. Η ζωή δεν τελειώνει επειδή δεν περνά σε μια σχολή. Ίσα ίσα, του δίνεται η δυνατότητα να ξαναπροσπαθήσει, ξέροντας πια τη διαδικασία, θέτοντας στόχους ρεαλιστικούς και εφικτούς. Παίρνει χρόνο να ξανασκεφτεί τις επιλογές του και ώριμα πια να καταλήξει σε μια σχολή που εκφράζει τη θέλησή του και την ψυχολογία του. Θα έχει περισσότερο χρόνο διαβάσματος, αφού τώρα πια θα έχει μόνο τις πανελλαδικές και όχι το σχολείο και σίγουρα με σωστό προγραμματισμό, θα έχει περισσότερο χρόνο να αφιερώσει σε προσωπικές δραστηριότητες. Είναι κρίσιμο να θυμάται κανείς πως η αποτυχία, ανοίγει δρόμους με περισσότερο πείσμα και δύναμη. Δεν είναι το τέλος της ζωής, αλλά η αρχή μιας καλύτερης και πιο συνειδητοποιημένης ζωής.

ΠτΘ: Πώς εκλαμβάνουν οι γονείς αυτή την επανάληψη των πανελληνίων εξετάσεων; Υπάρχει το συναίσθημα της προσωπικής ευθύνης και η προσωπική εσωτερική αναζήτηση ευθυνών;
Μ.Κ.: Τις περισσότερες φορές υπάρχει πολύ μεγάλη ενοχή στην ψυχή του γονέα και μια αναζήτηση ενδεχόμενων προσωπικών λαθών στην αποτυχία του παιδιού, παρόλο που συνήθως αυτή η ενοχή είναι καλά κρυμμένη. Βέβαια, υπάρχουν και γονείς που ρίχνουν την ευθύνη καθαρά στο παιδί, ειδικά αν αυτό ήταν μαθητής μέτριος ή κατώτερος βαθμολογικά.

«Οι συμβουλές βοηθούν μόνο όταν δεν επιβάλλονται»

ΠτΘ: Ποια είναι η σωστή αντιμετώπιση και συμπεριφορά των γονέων απέναντι στον υποψήφιο;
Μ.Κ.: Ψυχραιμία και κατανόηση, είναι οι βασικότερες έννοιες, τις οποίες αν προσπαθήσουν να υιοθετήσουν οι γονείς, αυτόματα βοηθούν πολύ τον υποψήφιο. Ψυχραιμία, για να τη μεταδώσουν και στο ίδιο το παιδί, έτσι ώστε να δει δυναμικά τη νέα δοκιμασία. Κατανόηση για να αισθανθεί το παιδί πως υπάρχει ένας σύμμαχος σε αυτή τη δύσκολη στιγμή και να αποφευχθούν αισθήματα μοναξιάς και ντροπής. Σίγουρα πρέπει να αποφευχθεί η επικριτική στάση και ο θυμός, από την πλευρά του γονέα. Όταν ο καιρός περάσει λίγο και τα αρνητικά συναισθήματα του παιδιού έχουν πια καταλαγιάσει, τότε ο γονέας καλό θα ήταν να συζητήσει με το παιδί για την αποτυχία αυτή και για τους παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή, με σκοπό όμως τη βοήθεια και τη συνειδητοποίηση λαθών και όχι με πνεύμα κριτικής. Οι συμβουλές βοηθούν μόνο όταν δεν επιβάλλονται.

ΠτΘ: Υπάρχουν κάποιες συμβουλές «επιβίωσης» για τους ίδιους τους γονείς;
Μ.Κ.: Οι γονείς πρέπει να καταλάβουν και οι ίδιοι πως δεν ήρθε το τέλος του κόσμου. Να νιώσουν περηφάνια για το παιδί τους, που δεν παρατάει τα όπλα, αλλά επιλέγει το δρόμο της προσπάθειας για δεύτερη χρονιά. Πρέπει να το στηρίξει με αισιοδοξία για το μέλλον και αποδοχή για το παρελθόν.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.