Ενα αρκουδακι Teddybr «συμβολο της αιωνιας παιδικοτητας»

Η φωτογραφία στο περιθώριο της Διάσκεψης Κορυφής των ηγετών των χωρών-μελών της ευρωζώνης με πρωταγωνιστές της Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και το Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί ήρθε να αναδείξει την πιο ανθρώπινη πλευρά της ζωής τους, την οποία έβγαλε το χαρούμενο γεγονός της γέννησης της κόρης του Νικολά Σαρκοζί και της Κάρλα Μπρούνι, της Τζούλιας, που έφερε έναν αέρα αισιοδοξίας στα Ηλύσια πεδία αλλά προς το παρόν είναι πολύ δύσκολο να ανατρέψει την αρνητική εικόνα τού ούτως ή άλλως ευτυχισμένου πατέρα της. Ο πραγματικός όμως πρωταγωνιστής ήταν το δώρο της Άνγκελα Μέρκελ. Ένα αρκουδάκι Teddybr δημιούργημα της οικογένειας Steiff στο Γκίνγκεν της Γερμανίας πριν 109 χρόνια το 1902, που έμελλε να γίνει ένα από τα εμβληματικότερα σύμβολα της πιο αθώας εκδοχής της παγκοσμιοποιημένης καταναλωτικής κοινωνίας, αφού αφορά τα χρόνια της πρώτης φάσης της ζωής μας, της παιδικής αθωότητας.

Πώς φτάσαμε, αλήθεια, στην παραγωγή του; Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με ένα άλλο θαύμα της φύσης την αρκούδα; Γιατί αγαπήθηκε και αγαπιέται τόσο πολύ από τα παιδιά όλου του κόσμου; Πότε δημοσιεύτηκε το σκίτσο στην «Washington Post» με τον Αμερικανό πρόεδρο Θήοντορ Ρούσβελτ που έδωσε το όνομά του σε ένα από τα πιο πετυχημένα προϊόντα της παγκόσμιας βιομηχανίας παιχνιδιών;

Ξεναγός μας σ’ αυτή την ενδιαφέρουσα αναδρομή μας ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Ιβάν Στάιγκερ που μαζί με τη σύζυγό του έχουν δημιουργήσει στον πύργο του Παλιού Δημαρχείου του Μονάχου, στην περίφημη Μαρίενπλατς της πρωτεύουσας της Βαυαρίας, το Μουσείο Παιχνιδιών και Teddybr ενώ πριν λίγα χρόνια είχαν κυκλοφορήσει ένα βιβλίο αφιερωμένα στα 100 χρόνια του πιο διάσημου αρκούδου του κόσμου με τίτλο «100 JAHRE Teddybr–Ein Bilder-Handbuch όber sein goldenes Zeitalter bis 1939»

«Οι αρκούδες έκαναν και κάνουν τα παιδιά ευτυχισμένα»

Όταν η καφέ αρκούδα, «το άγριο θηρία» ή «ο βασιλιάς των ζώων» είχε εξαφανιστεί από τα δάση μας, και ο αρκουδιάρης με τη «χορεύτρια αρκούδα» δεν εμφανιζόταν στο ετήσιο πανηγύρι, άρχισαν να παρουσιάζονται αρκούδες και αρκουδάκια στα παιδικά δωμάτια.

Από τότε που εμφανίστηκε το χνουδωτό αρκουδάκι, πριν εκατό και πλέον χρόνια στον κόσμο, είναι αδιανόητο για ένα παιδί στο δυτικό κόσμο να μεγαλώνει χωρίς αυτό. Δεν μπορείς να σκεφτείς την πρώτη φάση της ζωής του παιδιού χωρίς αυτό το παιχνίδι. Οι αρκούδες έκαναν και κάνουν τα παιδιά ευτυχισμένα. Γιατί αλήθεια; Γιατί κάθε παιδί χρειαζόταν και χρειάζεται ένα αρκουδάκι;

Μια πρώτη απάντηση μας έδωσαν τα παιδικά βιβλία, γιατί είχαν αφαιρέσει τα δόντια από τα άγρια θηρία και είχαν διαμορφώσει από αυτά μια μορφή με εσωτερική ζωή. Ο εξανθρωπισμένος χαρακτήρας της αρκούδας εμπλούτιζε τον κόσμο παραστάσεων του παιδιού, το ζώο φάνταζε καθησυχαστικό, αφού κυριαρχούνταν από το ίδιο το παιδί.

Στα παλιότερα παραμύθια η αρκούδα είναι ένα άγριο ζώο, το οποίο ζει στις σπηλιές, και με τα τέσσερα τριγυρνάει στα δάση και αποφεύγει τους ανθρώπους. Αυτό το ζώο του δάσους δεν έχει φυσικούς εχθρούς και μόνο η συνάντηση με τον άνθρωπο επέφερε κινδύνους και για τους δυο, ταυτιζόμενο με τον αγώνα για ζωή και θάνατο, με τη μεγαλύτερο απόθεμα θάρρους και δραστικότητας.

Κάποια κατοπινά παραμύθια και παλιοί μύθοι αναφέρονται σε κοινά στοιχεία της αρκούδας και του ανθρώπου στο βαθύ δάσος τροπικών περιοχών με υψηλή υγρασία και χαμηλές θερμοκρασίες –που προσέγγιζε την παράσταση ενός αρκουδάνθρωπου, στον οποίο θα μπορούσε να κρύβεται ένας μαγεμένος πρίγκιπας. Κάθε άνθρωπος, που στα παραμύθια καις τις ιστορίες μεγάλωσε με γάλα αρκούδας, ήταν δυνατός και κατείχε τις υπερφυσικές ιδιότητες του θορυβώδους φίλου. Ήταν σωτήρας και συμπαραστάτης στην ανάγκη, μ’ αυτόν μπορούσες να κουβεντιάσεις και να παλέψεις, και μερικές φορές κάτω από το δέρμα του μπορεί να κρυβόταν χρυσάφι.

Η ζωή ενός παιδιού δεν αποτελείται μόνο από ευτυχισμένες στιγμές, αλλά και από θλίψη, πόνο και δάκρυα, ανεξήγητα και ασαφή συμβάντα, που για μας τους ενήλικες δεν είναι πάντα κατανοητά. Σε τέτοιες περιστάσεις το παιδί βλέπει κάτι ή κάποιον, στον οποίο βρίσκει στήριγμα, στον οποίο ψάχνει εγγύτητα. Τότε τραβάει κοντά του πιέζοντας το αρκουδάκι, βρίσκει σ’ αυτό τον σύντροφό του, την παρηγοριά και τη δύναμη για να αντέξει και να ξεπεράσει τον πόνο.

Δεν χρειαζόταν ποτέ να απολογηθούμε στον Τέντυ, μπορούσαμε να τον πάρουμε μαζί μας, όπου εμείς θέλαμε, χωρίς να πρέπει για πολύ να παρακαλάμε τους γονείς μας, γιατί θεωρούμασταν αχώριστοι. Ήταν αποδεκτός ως ο προστάτης άγγελός μας. Από την ημέρα της γέννησής μας μας βοηθούσε να ξεπεράσουμε το φόβο μας για τη νύχτα και το σκοτάδι, γενικώς κάθε φόβο από ο,τιδήποτε το άγνωστο στον τότε δικό μας κόσμο, που ονομάζαμε παιδικότητα. Τον κουβαλούσαμε μαζί μας στις σχολικές τσάντες ή στις ταξιδιωτικές τσάντες για την κατασκήνωση. Μας συντρόφευε στο οικοτροφείο ή στο νοσοκομείο. Ήταν για μας κάθε στιγμή βοήθεια, ένα είδος μιας σωτήριας καλαμιάς σε ανασφαλείς καιρούς, σε ξένο και εχθρικό περιβάλλον.

Ο Teddybr ήταν ένα αναπόσπαστο στοιχείο των παιδικών μας χρόνων. Το παλιό χνουδωτό αρκουδάκι, σε αντίθεση με μας, ακόμη και μετά από έναν αιώνα δεν θα έχει μεγαλώσει –ήταν και παραμένει η ενσάρκωση της αιώνιας παιδικότητας.

Πώς ο αμερικανός Θήοντορ Ρούζβελτ έδωσε το όνομά του στον πιο διάσημο αρκούδο του κόσμου

Ο Αμερικανός πρόεδρος Θήοντορ Ρούζβελτ, που οι φίλοι του αποκαλούσαν Teddy, θεωρούνταν παθιασμένος κυνηγός αρκούδων. Είχε προκύψει, αμέσως μετά τη στιγμή που ο Ρίχαρντ και η Μαργκαρέτε Στάιφ είχαν κατορθώσει να φτιάξουν την πρώτη τους αρκούδα με κινητό κεφάλι και κινητά άκρα, να δημοσιεύσει η Washington Post μια γελοιογραφία για τη διακοπή των διαπραγματεύσεων γύρω από τη δυσάρεστη συνοριακή διαμάχη μεταξύ των πολιτειών της Λουϊζιάνα και του Μισισιπή. Οι οικοδεσπότες ήθελαν να κερδίσουν την εύνοια του προέδρου με τη διοργάνωση μιας κυνηγετικής εκδρομής και δεν μπόρεσαν τίποτε καλύτερο να σκεφτούν από το να δέσουν με σχοινί από το λαιμό ένα αβοήθητο μικρό αρκουδάκι, για να μπορέσει έτσι να το χτυπήσει εύκολα ο πρόεδρος. Την αποφασιστική στιγμή φωνάζουν στον πρόεδρο: «Κύριε Πρόεδρε, μια αρκούδα, μια αρκούδα!». Ο Ρούσβελτ όμως είχε αντιληφθεί την προετοιμασία των οικοδεσποτών και οργισμένος τους απευθύνθηκε. «Αν σκότωνα αυτό το μικρό ζώο», φέρεται να είπε, «δεν θα μπορούσα να ξανακοιτάξω στα μάτια τα παιδιά μου».

Η γελοιογραφία του Κλίφορντ Μπέρυμαν αποτύπωνε την κυνηγετική σκηνή του Ρούζβελτ και είχε επενδυθεί με ένα κείμενο πολιτικής σημασίας, που σχετικά με την επίμαχη περιοχή υπογράμμιζε: «Εδώ είναι τα σύνορα του Μισισιπή». Το σκίτσο άρεσε τόσο πολύ στους αναγνώστες, ώστε από τότε ο σκιτσογράφος όλες τους τις γελοιογραφίες του Ρούζβελτ να τις στολίζει με έναν μικρό αρκούδο. Από εκείνη τη στιγμή το χνουδωτό αρκουδάκι των Στάιφ πήρε αυτό το όνομα, αν και ο Τέντυ Ρούζβελτ είχε ήδη εγκαταλείψει τον Λευκό Οίκο.*

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.