Σε ποιο σταδιο της ελληνοτουρκικης προσεγγισης βρισκομαστε;

Πού έχει φτάσει η ελληνοτουρκική προσέγγιση, η οποία συμπληρώνει τα έξι της χρόνια; Με την αφορμή της διοργάνωσης της «3ης Συνάντησης των Ελληνοτουρκικών Μ.Μ.Ε» στην Αθήνα τον προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχα την ευκαιρία να συζητήσω πάνω στο θέμα αυτό με τους διπλωμάτες, τους ακαδημαϊκούς και τους δημοσιογράφους είτε από την Τουρκική, είτε την Ελληνική πλευρά.

Στην εκδήλωση έκανα και μια μικρή ομιλία σχετικά με το θέμα. Με λίγα λόγια το σημείο που έχουν φτάσει οι σχέσεις είναι:

Χωρίς αμφιβολία η πιο επιτυχημένη προσέγγιση σημειώθηκε στις σχέσεις μεταξύ του απλού λαού και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Οι δήμοι, τα πανεπιστήμια οι σύλλογοι, οι εταιρείες κ.α. προσεγγίζουν όλο και περισσότερο τους δυο λαούς. Μπορεί να πει κανείς ότι οι δυο κοινωνείες, οι οποίες για αιώνες έζησαν μαζί χωρίς να χάνουν τις διαφορετικότητές τους, αλλά τους χώριζε ο εθνικισμός, βρίσκονται σε μια διαδικασία όπου ανακαλύπτει ξανά η μια πλευρά την άλλη. Ο αριθμός των Ελλήνων τουριστών που επισκέπτονται την Τουρκία αυξάνεται κάθε χρόνο, το 2004 ήταν γύρω στους 500 χιλιάδες. Ενώ ο αριθμός των Τούρκων τουριστών αποτελεί μόνο 10% του παραπάνω αριθμού. Φυσικά για αυτό φταίει η βίζα Schengen. Αν ακυρωθεί αυτή η βίζα από τις ολιγοήμερες εκδρομές μπορείτε να φανταστείτε την «έκρηξη» που θα γίνει στον αριθμό των Τούρκων που θα επισκεφτούν την Ελλάδα. Στα 1,8 δις δολάρια έχουνε φτάσει οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δυο χωρών, οι οποίες το 1999 ήταν 300 εκατ. δολάρια. Οι προβλέψεις είναι ότι θα μεγαλώσει αυτός ο αριθμός, διότι υπάρχει πολύ μεγαλύτερο δυναμικό. Οι ελληνικές εταιρείες που έχουν επενδύσει στην Τουρκία έχουν φτάσει στις 70. Δυστυχώς είναι μόνο κάνα δυο οι τουρκικές εταιρείες που επένδυσαν στην Ελλάδα.

Στην εκδήλωση σημείωσα ότι η τηλεοπτική σειρά «Ο Ξένος Γαμπρός» της τουρκικής τηλεόρασης, η οποία έχει υψηλό ποσοστό ακροαματικότητας, ίσως εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την προσέγγιση μεταξύ των δυο κοινωνιών, από την δική μας πλευρά. Η σειρά μιλάει για τον έρωτα της Ναζλή, κόρης ενός ζαχαροπλάστη στην Γκαζίαντεπ, και του Νίκου, γιου ενός Έλληνα εφοπλιστή, που ξεκίνησε στην Αλικαρνασσό και συνεχίζεται παρά τις διαφορετικές κουλτούρες, τις προκαταλήψεις, τα εμπόδια και τις δυσκολίες και μάλιστα οδεύει προς το γάμο… Κατά τη γνώμη μου, μες στη συρροή σειρών της τουρκικής τηλεόρασης, «Ο Ξένος Γαμπρός» αποτελεί το πιο σημαντικό παράδειγμα όπου αξίζει να παρακολουθεί κανείς. Με την αφορμή θέλω να συγχαρώ τους παραγωγούς.

Ο διάλογος στον διπλωματικό τομέα και η συνεργασία αποτελούν την άλλη επιτυχημένη πλευρά της ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Τα τελευταία χρόνια, οι δυο κυβερνήσεις υπέγραψαν 25 διμερείς συμφωνίες πάνω σε διάφορα θέματα. Συμφώνησαν να γίνει δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν στην Κύπρο. Μέχρι σήμερα πραγματοποιήθηκαν 28 «ερευνητικές συναντήσεις», με σκοπό την επίλυση των προβλημάτων στο Αιγαίο. Φαίνεται ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος. Σύμφωνα με έναν Έλληνα διπλωμάτη «έχουν φτάσει τα πράγματα σε εκείνο το σημείο όπου πρέπει να ληφθούν κάποιες αποφάσεις…» Ενώ η άποψη ενός Έλληνα συναδέλφου είναι ότι η κυβέρνηση Καραμανλή φοβάται να κάνει βήματα, τα οποία θα αλλάξουν το παρόν καθεστώς, συμπεριφέρεται πια αναποφάσιστα σε σχέση με την κυβέρνηση Σημίτη. Μπορεί να σχολιάσει κάποιος ότι η γενική και η κοινή άποψη είναι ότι η ελληνοτουρκική προσέγγιση έχει φτάσει σε εκείνο το σημείο όπου δεν υπάρχει πια επιστροφή, είναι μακριά από κάθε σκέψη μια κρίση σαν τα Ίμια, θα συνεχίσει η ελληνοτουρκική προσέγγιση όσο και ν’ αργήσει η επίλυση του Κυπριακού.

Κατά τη διάρκεια της διάλεξης στην Αθήνα έφτασε η είδηση ότι βρέθηκε μια βόμβα στη στέγη του Πατριαρχείου. Στην ερώτηση τι σημαίνει αυτό απάντησα: Όσο προχωράει η προσέγγιση μεταξύ των δυο χωρών και κοινωνιών ενδέχεται να εξαγριώνονται οι άκροι εθνικιστές, οι οποίοι θα θελήσουν να την πυρπολούν. Αλλά οι κύκλοι αυτοί δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν ποτέ τον τουρκικό λαό που θέλει να πλουτίσει μέσα σε ειρήνη και ελευθερία. Οι ελληνικές τηλεοράσεις που μετέδωσαν την είδηση με τέτοιο σχόλιο, σηματοδοτούν την ειρηνική ατμόσφαιρα που επικρατεί στα ΜΜΕ.

Σαχίν Αλπάϊ

Zaman

Αναδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα

«Trakya’nin Sesi»

στις 3/3/2005

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.