Τοξικα αποβλητα SOS

Η Ελλάδα πρέπει να κερδίσει το στοίχημα του κλεισίματος των χωματερών και της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων με μεθόδους που δεν απειλούν το περιβάλλον και ταυτόχρονα να γλιτώσει κάποια από τα πρόστιμα που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή το ΥΠΕΧΩΔΕ αποφασίζει να ενεργοποιηθεί και στο θέμα των τοξικών αποβλήτων και σύμφωνα με δημοσιεύματα αναζητά την τύχη 660.000 τόνων τοξικών αποβλήτων λόγω της απόκλισης στον αριθμό των ποσοτήτων που παρήγαγαν οι ελληνικές βιομηχανίες και αυτών που αποθηκεύονταν προσωρινά κατά την περίοδο 1998-2004. Από την άλλη πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν λόγο για πάνω από 1 εκατομμύριο τόνους, γι’ αυτό και τέθηκε ζήτημα παραπομπής της Ελλάδας για τα τοξικά απόβλητα. Αναφέρεται ότι ένας τρόπος για την παράνομη διοχέτευση των επικίνδυνων αποβλήτων είναι στους πάτους μεγάλων κάδων απορριμμάτων, κυρίως αυτούς των 35 κυβικών μέτρων, ν’ αφήνονται οι λάσπες με τα βαρέα μέταλλα και από πάνω να μπαίνουν τα στερεά απόβλητα. Ειδικό κεφάλαιο αποτελούν τα απόβλητα πετρελαιοειδών που αντιμετωπίζονται χαλαρά από τη νομοθεσία. Για το θέμα μίλησαν στον ΠτΘ ο Σπύρος Κουβέλης, πολιτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, για το περιβάλλον και την χωροταξία βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, περιβαλλοντολόγος και ο Χάρης Κωνσταντάτος, υπεύθυνος του Συνασπισμού για θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος, χωροτάκτης πολεοδόμος.

Σ. Κουβέλης

«Κανείς δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί τα επικίνδυνα και τοξικά απόβλητα»

Η νομοθεσία, η εφαρμογή της, η λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών είναι ο τρόπος για να αντιμετωπιστεί η διαχείριση των τοξικών αποβλήτων, σύμφωνα με τον κ. Κουβέλη που ξεκινά από τις πολιτικές ευθύνες. Εκφράζει ταυτόχρονα την ανησυχία του γύρω από τον πολιτικό σχεδιασμό στον πετρελαιαγωγό που θα καταλήγει στα παράλια του νομού Έβρου.

ΠτΘ: κ. Κουβέλη, το ΥΠΕΧΩΔΕ αναζητά 660.000 τόνων τοξικών αποβλήτων για την περίοδο 1998-2004.

Σ.Κ.: Στην Ελλάδα υπάρχει ένας περιφερειακός σχεδιασμός και μια ολόκληρη νομοθεσία για τη διαχείριση των αποβλήτων από το 2003 που έγινε γιατί υπήρχε ένα μεγάλο κενό, ειδικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες αποβλήτων. Παρόλο που σ’ αυτές τις κατηγορίες υπάρχει νομοθετική βάση η υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού είναι σε αρχικό σχέδιο αν κι έχουν περάσει πέντε χρόνια από τότε που θεσμοθετήθηκε.

Είναι τεράστιο το κενό σε σχέση με τα επικίνδυνα και τοξικά απόβλητα. Κανείς δεν ξέρει πώς να τα διαχειριστεί, κανείς δεν ξέρει πού πηγαίνουν και υπάρχει μια ολόκληρη διαδικασία που περνάει εν κρυπτώ αυτά τα απόβλητα μέσα σε φορτηγά χωρίς να συσκευάζονται σωστά. Όλα αυτά καταλήγουν στο νερό και το έδαφος και το πρόβλημα που δημιουργείται είναι τεράστιο.

Κανείς δεν ξέρει τι έχει γίνει με τους 660.000 τόνους, αλλά θα πρέπει να κοιτάξουμε στις περιοχές γύρω από τις βιομηχανικές περιοχές στην Ελλάδα, όπως είναι τα Οινόφυτα του νομού Βοιωτίας, την περιοχή γύρω από τον Ασωπό και να διερευνήσει σε βάθος γιατί χρειάζεται όχι μόνο να εντοπίσουμε πού είναι αυτές οι αποθέσεις αλλά και να γίνουν άμεσα οι όποιες εργασίες αποκατάστασης.

ΠτΘ: Η διακίνηση όλων αυτών των τόνων σίγουρα κρύβει πολιτικές ευθύνες και όχι μόνο μια και σε μια παρόμοια παράνομη διαδικασία προφανώς εμπλέκονται πολλοί.

Σ.Κ.: Ξεκινώ από την πολιτική ευθύνη η οποία έχει να κάνει με το αν υπάρχει νομοθεσία, την οποία θα πρέπει η πολιτεία να εφαρμόζει και να δημιουργεί τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Αν αφήσει η πολιτεία τους πολίτες σ’ ένα ξέφραγο αμπέλι θα κάνουν ό,τι μπορούν για να μειώσουν το κόστος, θα βρουν διαδικασίες για να παρακάμψουν τις σωστές. Όταν κανείς δεν φροντίζει να εφαρμόσει μια νομοθεσία γιατί θα πρέπει να κατηγορηθεί ο πολίτης;

Παρόλα αυτά θεωρώ ότι έχουν στηθεί «μηχανές» σ’ αυτήν την υπόθεση κι αυτό δεν γίνεται απόλυτα εν αγνοία των διοικούντων.

ΠτΘ: Είναι ανοιχτό και το θέμα των αποβλήτων από τα πετρελαιοειδή τα οποία συνεχώς θ’ αυξάνονται μια και σύντομα θα καταλήγει ένας πετρελαιαγωγός και στο νομό Έβρου, όπου βρεθήκατε πρόσφατα.

Σ.Κ.: Ένας τέτοιος αγωγός τον οποίο επιλέγει να έχει η Ελλάδα στο έδαφός της για γεωπολιτικούς λόγους τους οποίους δεν έχω λόγο να σχολιάσω είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Το πώς υλοποιείται ο σχεδιασμός για να γίνει αυτό το έργο, να λειτουργήσει και να υπάρχει ένα σχέδιο αντιμετώπισης εκτάκτων συμβάντων είναι όλο το κλειδί για το αν αυτή η πρωτοβουλία θ’ αποβεί θετική ή αρνητική για τη χώρα.

Η σύμβαση που έχει γίνει από τη σημερινή κυβέρνηση είναι λίγο ή πολύ αποικιοκρατική. Υπάρχουν σημεία που χρειάζεται να διερευνηθούν με πάρα πολύ προσοχή για να προλάβουμε γιατί αν πάμε να θεραπεύσουμε στη συνέχεια θα είναι πολύ αργά.

Αν κάνουμε μια ζημιά που θα πάρει πολλά χρόνια να επανέλθουν τα παράλια της Ελλάδας και το Βόρειο Αιγαίο όποιον αγωγό και να φέρουμε θα είναι σε βάρος μας.

Χ. Κωνσταντάτος

«Στο μηδέν η διαχείριση τοξικών κι επικινδύνων βιομηχανικών απόβλητων»

Ο Χάρης Κωνσταντάτος φέρνει μια σειρά από παραδείγματα για να δείξει τη μηδενική πολιτική της χώρας μας στο θέμα της διαχείρισης τοξικών κι επικινδύνων βιομηχανικών απόβλητων όπως και στη διαχείριση των πετρελαιοειδών.

ΠτΘ: Η χώρα μας αντιμετωπίζει ένα μεγάλο πρόβλημα με τα τοξικά απόβλητα λόγω μη διαχείρισής τους.

Χ.Κ.: Γενικότερα η διαχείριση αποβλήτων, στερεών και υγρών, αστικών και επικινδύνων, στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ πίσω. Όλες οι κινήσεις γίνονται υπό την απειλή προστίμων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Κουρουπητού (παράνομη χωματερή στην Κρήτη).

Στα τοξικά και τα βιομηχανικά απόβλητα επικρατεί η πλήρης ασυδοσία. Είχαμε πρόσφατα το παράδειγμα του Ασωπού, όπου μία ολόκληρη βιομηχανική περιοχή απορρίπτει ανεξέλεγκτα απόβλητα σ’ έναν φυσικό υδάτινο πόρο και τον έχει καταστρέψει. Όσοι τόλμησαν ν’ αναδείξουν το ζήτημα συνάντησαν εμπόδια, ανάμεσά τους και η πρώην επιθεωρήτρια περιβάλλοντος Μαργαρίτα Καραβασίλη την οποία μάλιστα ο νυν επιθεωρητής περιβάλλοντος την κατηγορεί για συκοφαντική δυσφήμηση λόγω του ότι συνεχίζει να αναδεικνύει το ζήτημα της μόλυνσης του Ασωπού.

Το θέμα των τοξικών κι επικινδύνων βιομηχανικών απόβλητων είναι στο σημείο 0 στην Ελλάδα. Δεν έχουμε κανένα πιστοποιημένο χώρο εναπόθεσής τους κι επειδή έχουμε βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα πρέπει ν’ αναρωτηθούμε πού πηγαίνουν. Αυτό σημαίνει πως είτε διατίθενται ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον, μολύνοντας τους υδάτινους πόρους και το έδαφος ή εξάγονται παράνομα σε χώρες της Βαλκανικής ή αποθηκεύονται.

ΠτΘ: Το να εξαχθούν παράνομα από τη χώρα δεν είναι και τόσο εύκολο μια και πρόκειται για μεγάλους όγκους απορριμμάτων που δε μπορούν να κρυφτούν.

Χ.Κ.: Είναι γνωστό ότι οι χώρες της Βαλκανικής όπως και χώρες του Νότου είναι υποδοχείς επικίνδυνων και τοξικών αποβλήτων. Η διάθεσή τους είναι υποχρέωση του παραγωγού τους, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Ο παραγωγός τους επιλέγει την παράνομη διάθεση η οποία κοστίζει λιγότερο από τη νόμιμη, που γίνεται για παράδειγμα σε μια εγκατάσταση στη Γερμανία όπου θα ουδετεροποιηθούν και θα θαφτούν σωστά.

Τα τοξικά κι επικίνδυνα απόβλητα είναι αντικείμενο παραεμπορίου προς χώρες που έχουν πιο ελαστικούς περιβαλλοντικούς κανόνες και νομοθεσίες.

ΠτΘ: Αυτό, όμως, σημαίνει κι ελαστικότητα στην εφαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας η οποία στηρίζεται σε ευρωπαϊκούς νόμους, αλλά δεν εφαρμόζεται, άρα υπάρχουν και πολιτικές ευθύνες. Η παρανομία πρέπει να εντοπίζεται και να υπάρχουν κυρώσεις.

Χ.Κ.: Αυτή τη στιγμή υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στους περιβαλλοντικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς σε όλα τα επίπεδα, από τις νομαρχίες μέχρι τις επιτροπές περιβάλλοντος που είναι σώμα εθνικού επιπέδου, με περιφερειακή διάσταση το οποίο υπάγεται στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ελέγχων, στελέχωσης και πόρων όλων αυτών των υπηρεσιών τις οποίες έχουν απαξιώσει. Επίσης, υπάρχει μια φοβερή πολυνομία στο θεσμικό πλαίσιο, άρα πολλά παραθυράκια.

Στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για τα περιβαλλοντικά θέματα που ετοιμάζουμε δίνουμε πολύ μεγάλη έμφαση στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Θα πρέπει να ιδρυθεί για να λειτουργεί ως μοναδικό σημείο ελέγχου όλων των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Είναι ζήτημα θεσμών κι ενίσχυσής τους, ούτως ώστε να διώξουμε το περιβαλλοντικό έγκλημα.

Εάν οι υπηρεσίες των νομαρχιών είναι αποδυναμωμένες από πλευράς μέσων και προσωπικού δέχονται πολύ εύκολα πιέσεις.

«Βρώμικος» ενεργειακός κόμβος

ΠτΘ: Ένα ειδικό κεφάλαιο αφορά στα απόβλητα πετρελαιοειδών, τα οποία θα κληθούμε ν’ αντιμετωπίσουμε στη Θράκη λόγω του πετρελαιαγωγού.

Χ.Κ.: Πριν τέσσερις μήνες πραγματοποιήσαμε στην Καβάλα μια μεγάλη συζήτηση με πολιτικούς και ενεργούς πολίτες από όλη την περιφέρεια ΑΜ-Θ. Είχαμε αναδείξει το γεγονός ότι αυτή η περιοχή εξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο με τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και με τις πετρελαιοδεξαμενές καθώς και με την αυξημένη κίνηση πετρελαιοφόρων και βάζει μια αισθητά μεγάλη πίεση στην περιοχή και στο πλαίσιο του Πάρκου ΑΜ-Θ, η φιλοσοφία του οποίου είναι κάπως μετέωρη αυτή τη στιγμή, γι’ αυτό κι έχουν προσφύγει περιβαλλοντικές οργανώσεις ενάντια στην ΚΥΑ που το καθόρισε.

Διαμορφώνεται λοιπόν ένας ενεργειακός κόμβος βρώμικων καυσίμων κι όχι ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Χρειάζεται μεγάλη εγρήγορση στην περιοχή από την αυτοδιοίκηση και τους ενεργούς πολίτες.

ΠτΘ: κ. Κωνσταντάτο, η αυτοδιοίκηση καθησυχάζει συχνά τους πολίτες γι’ αυτό το θέμα της ενέργειας, ενώ παραμένει ανοιχτό και το μέτωπο του χρυσού.

Χ.Κ.: Οι πιέσεις αυτού του τύπου, με έμφαση στη βρώμικη ηλεκτροπαραγωγή, την εξόρυξη και τον μαζικό τουρισμό υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα. Αυτή είναι η κυρίαρχη αναπτυξιακή επιλογή αυτής καθώς και των προηγούμενων κυβερνήσεων. Δεν εστιάζουν στην ανάπτυξη της υπαίθρου μέσω προγραμμάτων αγροτοτουρισμού, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ήπιας αγροτικής παραγωγής που μπορούν να δώσουν εισοδήματα στην περιφέρεια και υψηλή προστιθέμενη αξία. Η βρώμικη ηλεκτροπαραγωγή, η εξόρυξη και ο μαζικός τουρισμός δεν αφήνουν τοπικά εισόδημα, δημιουργούν μια σχετική απασχόληση εξαρτημένης εργασίας.

Προτείνουμε ένα άλλο μοντέλο πράσινης ανάπτυξης που είναι βιώσιμο από μόνο του και αφήνει πολλαπλασιαστικά οφέλη στις τοπικές κοινωνίας. Δυστυχώς είναι μια επίθεση που γίνεται σε όλα τα μέτωπα στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, στη Βοιωτία δημιουργούν ένα ενεργειακό κέντρο για την εξυπηρέτηση της Αττικής με μονάδες λιθάνθρακα και φυσικού αερίου και με βαριά βιομηχανία που έχει καταστρέψει τον Κορινθιακό. Στη Φθιώτιδα, ο Βόρειος Ευβοϊκός έχει καταστραφεί από τη βαριά βιομηχανία κι ετοιμάζονται ενεργειακά κέντρα, όπως υπάρχουν και τα γήπεδα γκολφ, το μοντέλο μαζικού τουρισμού.

ΠτΘ: Μετά τις πυρκαγιές στην Ηλεία έχει μείνει η αίσθηση ότι η φωτιά έφυγε, το γκολφ έρχεται…

Χ.Κ.: Ακριβώς. Δεν χρειάζεται ν’ αναζητήσουμε θεωρίες συνομωσίας, αλλά πρέπει να δούμε ότι συχνά η αυτοδιοίκηση δέχεται τρομακτικές πιέσεις από πολύ μεγαλύτερα συμφέροντα και τις αποδέχεται. Είναι μια εύκολη αναπτυξιακή απάντηση απέναντι σε θέσεις εργασίας.

Μαρία Αμπατζή

Πηγή: in.gr

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.