Φως στις αλλαγες και τις προσθηκες

Το Κέντρο Επιχειρηματικής και Τεχνολογικής Ανάπτυξης ΑΜ-Θ και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ροδόπης πραγματοποίησαν το βράδυ της Τετάρτης ημερίδα με θέμα «Ο επενδυτικός νόμος 3299/2004. Κίνητρα για την οικονομική ανάπτυξη» και ομιλητή τον Γιώργο Ταταράκη, στέλεχος της Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της περιφέρειας ΑΜ-Θ. Με αφορμή την εκδήλωση επιχειρήσαμε να μπούμε στη φιλοσοφία του ισχύοντα αναπτυξιακού ο οποίος βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος είτε με επαινετικά σχόλια για τις ευκαιρίες που παρέχει σε επενδυτές που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην περιφέρεια ΑΜ-Θ είτε με διάθεση σκεπτικισμού και κριτικής για λιγοστά κίνητρα σε σχέση με μια ακριτική περιοχή.

Μέσα από τη συζήτηση με τον κ. Ταταράκη αναγνώσαμε κάποια σημεία των αλλαγών και των διαφοροποιήσεων όπως και το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί μέχρι στιγμής για τους πέντε νομούς της περιφέρειας στους τομείς της μεταποίησης, του τουρισμού αλλά και στον πρωτογενή τομέα.

Κίνητρα

ΠτΘ: κ. Ταταράκη, το κύριο θέμα της τοποθέτησής σας αφορά στον «επενδυτικό νόμο 3299/2004 και τα κίνητρα για την οικονομική ανάπτυξη», ένα νόμο πολυσυζητημένο θετικά και αρνητικά. Τελικά, ποια είναι τα κίνητρα που δίνει για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής;

Γ.Τ.: Στα πλαίσια μιας κυλιόμενης ενημέρωσης ανά νομό που έγινε με πρωτοβουλία των ΚΕΤΑ και των κατά τόπους Επιμελητηρίων όπου η παρουσίαση του επενδυτικού νόμου στα βασικά σημεία και τις βασικές του αρχές έγινε με σκοπό να τονωθεί το επενδυτικό κλίμα και να ενισχυθεί η ανάπτυξη της περιοχής μας πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση. Να πούμε περιληπτικά ποια είναι τα κίνητρα:

Η κλασσική έννοια της επιχορήγησης που είναι το πιο συνηθισμένο και αφορά στην κάλυψη από το δημόσιο τμήματος της επιλέξιμης επένδυσης. Η λήψη της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης, το γνωστό leasing μέσω των τραπεζών, όπου το δημόσιο καταβάλει τμήμα των καταβαλλόμενων δόσεων από τον επιχειρηματία στις τράπεζες.

Η κλασσική έννοια της φορολογικής απαλλαγής, η οποία αφορά στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος μη διανεμόμενων κερδών από το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης που ενέχουν υλοποίηση επενδυτικού σχεδίου ή απόκτηση μηχανολογικού εξοπλισμού μέσω leasing για την πρώτη 10ετία από την πραγματοποίηση της επένδυσης. Επίσης, υπάρχει κάτι νέο που αφορά στην επιδότηση του κόστους των δημιουργουμένων θέσεων εργασίας όπου επί δύο χρόνια καλύπτονται οι μισθοί των εργαζομένων που δηλώνονται ότι θ’ απασχοληθούν στην επένδυση όταν αυτή ολοκληρωθεί.

Βέβαια, μπορούμε να έχουμε συνδυασμό των παραπάνω, με την έννοια ότι τα επενδυτικά σχέδια μπορούν να χρησιμοποιήσουν συνδυαστικά την επιχορήγηση και τη λήψη επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης. Να αναφέρουμε ότι η ενίσχυση του leasing αφορά μόνο στην απόκτηση μηχανολογικού εξοπλισμού, ενώ τα κτιριακά και άλλα μπορούν να επιδοτηθούν μέσω της επιχορήγησης.

Επιλέξιμοι φορείς

ΠτΘ: Ποιοι είναι οι επιλέξιμοι φορείς;

Γ.Τ.: Στον αναπτυξιακό νόμο μπορούν να υπαχθούν όλες οι ελληνικές εταιρίες, είτε είναι υφιστάμενες λειτουργούσες είτε νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις είτε είναι υπό σύσταση, αρκεί τα επενδυτικά σχέδια που σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν να είναι από τα επιλέξιμα. Επιλέξιμα θεωρούνται τα σχέδια που αφορούν τον τουρισμό, τη μεταποίηση και τον πρωτογενή τομέα.

ΠτΘ: Πώς λειτούργησε ο πρωτογενής τομέας, μια και είναι η πρώτη φορά που περιλαμβάνεται στον αναπτυξιακό και βρισκόμαστε σε μια περιοχή όπου η αγροτική οικονομία παίζει σημαντικό ρόλο;

Γ.Τ.: Από την εμπειρία της πρώτης φάσης μπορώ να πω ότι ο πρωτογενής τομέας μέχρι τις 31.12.2006 είχε πολύ μεγάλη συμμετοχή σε ό,τι έχει να κάνει με το σύνολο των επενδυτικών σχεδίων. Από τις αρχές του 2007 – αν και λόγω κάποιων καθυστερήσεων έναρξης υποβολής προτάσεων αναφερόμαστε στην περίοδο από τον Αύγουστο του 2007 μέχρι τον Ιούνιο του 2008 – μέχρι τώρα, από τα 122 επενδυτικά σχέδια τα οποία ισοδυναμούν με 100 περίπου εκατ. ευρώ, στον πρωτογενή τομέα έχουμε 11,5 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 11,5%. Η Ξάνθη και η Ροδόπη είναι οι δυο νομοί που στρέφονται σε παρόμοιες επενδύσεις.

ΠτΘ: Να δώσουμε κάποιο παράδειγμα πρότασης επένδυσης στον πρωτογενή τομέα; Αυτό που σκεφτόμαστε είναι, για παράδειγμα, μια μονάδα γάλακτος ή κτηνοτροφική.

Γ.Τ.: Βεβαίως. Σε ό,τι αφορά στη μονάδα γάλακτος, εάν αναφερόμαστε στην επεξεργασία ή τα τυροκομεία, θα πρέπει να πούμε ότι υπάγονται στον τομέα της μεταποίησης. Από τα πρώτα στάδια, για παράδειγμα της καλλιέργειας γης με συμβατικές μεθόδους ή με βιολογική γεωργία, μπορούν να ενταχθούν στο νέο νόμο επενδυτικά σχέδια, καθώς επίσης η κτηνοτροφία, οι αιγοπροβατοτροφικές μονάδες, οι γαλακτοπαραγωγικές, ακόμη και τα ιπποφορβεία και πολλά άλλα που είναι πλέον επιλέξιμα.

Τα κίνητρα που παρέχονται στον πρωτογενή τομέα είναι από 50% και μπορούν να φτάσουν μέχρι και το 60% για κάποιες δαπάνες οι οποίες θα πρέπει να κριθεί από αρμόδιες διευθύνσεις ότι διευκολύνουν και προάγουν τη διαβίωση των σταβλισμένων ζώων, για παράδειγμα.

Αναπτυξιακός και μικρομεσαίες

ΠτΘ: Επομένως, ένα επενδυτικό σχέδιο μπορεί ν’ αφορά μια νέα επένδυση ή και μια επέκταση αυτής;

Γ.Τ.: Βέβαια, δεν αφορά μόνο στην ίδρυση μιας νέας μονάδας. Σκοπός του νόμου είναι και η επέκταση υφιστάμενων μονάδων, καθώς επίσης και μια μορφή εκσυγχρονισμού, η οποία αναφέρεται στον αναπτυξιακό με την έννοια της προσθήκης νέων γραμμών παραγωγής, παραγωγής νέων προϊόντων, τα οποία είτε θα διοχετευτούν στην ίδια αγορά είτε θα διευρυνθεί ο κύκλος της αγοράς. Υπό αυτή την έννοια και οι υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή μας μπορούν ν’ αξιοποιήσουν τα υψηλά κίνητρα.

Η περιφέρεια ΑΜ-Θ, σε όλους τους νομούς της, εκμεταλλεύεται πλέον τα υψηλότερα κίνητρα τα οποία κυμαίνονται από 55% για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, για τη μεταποίηση, έως και 60% για κάποιες συγκεκριμένες μορφές τουριστικών επενδύσεων. Τα κίνητρα είναι πολύ υψηλά, καθώς στην υπόλοιπη Ελλάδα είναι πολύ χαμηλότερα, της τάξης του 2, 2,5, 3%. Η πρόσθετη επιχορήγηση του 20% που δίνεται για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των επιχειρήσεων στην περιοχή μας είναι ένα τεράστιο κίνητρο.

ΠτΘ: Οι μικρομεσαίοι της περιοχής μας έχουν αξιοποιήσει τις δυνατότητες που δίνει ο αναπτυξιακός;

Γ.Τ.: Θεωρώ ότι με τις διάφορες καθυστερήσεις και τα προβλήματα που υπήρχαν στο παρελθόν από τις γνωστές αποχές των οργάνων των μηχανικών στα όργανα ελέγχου είχαν αποθαρρυνθεί κάποιοι συγκεκριμένοι επενδυτές. Ευτυχώς αυτό το κλίμα έχει αναστραφεί και βλέπουμε να γίνονται πλέον σωρηδόν οι υποβολές των επενδυτικών σχεδίων. Να σημειώσουμε ότι αιτήσεις υποβάλλονται στην περιφέρεια καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

ΠτΘ: Να έρθουμε στους άλλους τομείς, πλην του πρωτογενούς. Είπατε ότι ο πρωτογενής καταλαμβάνει το 11%. Ποιος τομέας παραμένει ισχυρός στον αναπτυξιακό;

Γ.Τ.: Η μεταποίηση που αποτελεί το μεγαλύτερο κομμάτι στο σύνολο των επενδύσεων, καθώς αντιστοιχεί στο 77% του συνόλου. Οι βιοτεχνίες και οι βιομηχανίες είναι αυτές που εκμεταλλεύονται το 55% στη μεταποίηση και μέχρι σήμερα, στη δεύτερη φάση του νόμου, έχουμε περίπου 76 εκατ. ευρώ.

ΠτΘ: Και μένει ο τουρισμός.

Γ.Τ.: Ο τουρισμός ανταγωνίζεται με τον πρωτογενή τομέα καθώς βρίσκεται στο 12%.

ΠτΘ: Στην περιοχή μας, στο νομό Ροδόπης, έχουμε συνηθίσει ο τουρισμός να υπολείπεται συγκριτικά με γειτονικούς και να κατατίθενται λιγότερα επενδυτικά σχέδια.

Γ.Τ.: Δυστυχώς η Ροδόπη δεν έχει αξιοποιήσει όσο θα έπρεπε το κομμάτι του τουρισμού κι αυτό αντανακλάται στο σύνολο των επενδύσεων σ’ αυτόν τον τομέα. Στη β΄ φάση, έχουν υποβληθεί μόνο 3,5 εκατ. ευρώ για επενδυτικά σχέδια που αφορούν στον τουρισμό. Ελπίζουμε να υπάρξει κάποια μεγαλύτερη δραστηριοποίηση.

Ισχύει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2013

ΠτΘ: Αναφερόμαστε στον αναπτυξιακό 3299. Μέχρι πότε θα είναι σε ισχύ και μέχρι πότε οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές θα μπορούν να απευθύνονται στην περιφέρεια για να συζητήσουν και να υποβάλουν το σχέδιό τους;

Γ.Τ.: Ακούγονται διάφορα, αλλά επίσημα, η ψήφιση του νόμου έχει ως καταληκτική ισχύ την 31η Δεκεμβρίου του 2013. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τότε, σε όλη τη διάρκεια του χρόνου θα υποβάλλονται αιτήσεις. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι στη συνέχεια δε θα υπάρχουν νέες μορφές τροποποιήσεων, αλλά ενδέχεται ο επενδυτικός νόμος να πάρει διαφορετικό χαρακτήρα.

ΠτΘ: Έχετε ασχοληθεί με το θέμα των θέσεων εργασίας, με την έννοια του πόσες δηλώνονται από τις επιχειρήσεις που είτε κάνουν έναρξη δραστηριότητας είτε κάνουν μια επέκταση μια και με τον ισχύοντα νόμο δεν είναι δεσμευτικό για τον επενδυτή να έχει συγκεκριμένο αριθμό θέσεων εργασίας ανάλογα με την επιχορήγηση που παίρνει;

Γ.Τ.: Πολύ σωστά. Δεν υπάρχει πλέον συσχέτιση επιδότησης και νέων θέσεων εργασίας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι θέσεις εργασίας που δηλώνονται πως θα δημιουργηθούν σ’ ένα επενδυτικό σχέδιο δε θα πρέπει να τηρούνται. Υποχρέωση του επενδυτή, μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής είναι το να πληροί όλους τους όρους, ένας από τους οποίους είναι η τήρηση των θέσεων εργασίας για πέντε έτη μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης. Σύμφωνα με τα επενδυτικά σχέδια που έχουν υποβληθεί μέχρι το τέλος του Ιούνη του 2008 έχουν δηλωθεί ότι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας 431.

Επίσης, σε ό,τι αφορά στις νέες κλίνες θα είναι 249 σε όλη την περιφέρεια.

ΠτΘ: Πώς διανέμονται στους πέντε νομούς οι κλίνες, μια και ο τουρισμός είναι ένα στοίχημα που θέτουν πολλοί πολιτικοί, ανεξαρτήτου του αποτελέσματος.

Γ.Τ.: Η Καβάλα υπερτερεί έναντι των υπολοίπων νομών καθώς αναμένεται να δημιουργηθούν 104 νέες κλίνες. Η Δράμα δε θα δημιουργήσει νέες κλίνες.

ΠτΘ: Ίσως γιατί η Δράμα έχει αναπτύξει σχέδια μέσω Leader, έχει κάνει επενδύσεις μέσω του αγροτουρισμού και διαθέτει πολλές κλίνες σ’ αυτόν τον τομέα.

Γ.Τ.: Σωστά, παρουσιάζει επίσης εναλλακτικές μορφές τουρισμού που ίσως κάποιοι άλλοι νομοί δεν έχουν αναπτύξει τόσο καλά. Θα πρέπει να πούμε ότι αυτά τα στοιχεία δεν είναι τελικά μια και υποβάλλονται διαρκώς αιτήσεις κι αλλάζουν τα δεδομένα. Μπορεί ν’ ανατραπούν κι ενώ βλέπουμε την Καβάλα να υπερτερεί ενδέχεται να προχωρήσουν και οι άλλοι νομοί ανταγωνιστικά.

Η Ροδόπη δεν είναι πίσω στις θέσεις εργασίας. Με βάση τις επενδύσεις που αφορούν κύρια στη μεταποίηση θα δημιουργηθούν 76 νέες θέσεις εργασίας και 73 πρόσθετες κλίνες. Παρότι είναι λίγες οι επενδύσεις έχουν υψηλό budget και είναι νέες.

Ο Έβρος βρίσκεται πιο χαμηλά από τη Ροδόπη με 22 νέες θέσεις και 20 νέες κλίνες. Η Ξάνθη, έχει 52 νέες θέσεις και 52 νέες κλίνες.

ΠτΘ: Θα μπορούσαμε να δούμε συγκριτικά το νομό Ροδόπης στην α΄ και β΄ φάση του αναπτυξιακού;

Γ.Τ.: Στη Ροδόπη, δε μπορεί να είναι συγκρίσιμα ποσοτικά τα νούμερα γιατί η διάρκεια της α΄ φάσης ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη και στη β΄ υπάρχει χρόνος για να ολοκληρωθεί. Ποσοστιαία, μπορούμε να πούμε ότι κρατιούνται οι αναλογίες. Στην α΄ φάση είχαμε 86% στη μεταποίηση, ενώ τώρα είμαστε στο 82%. Στον πρωτογενή τομέα, μπορούμε να πούμε ότι δεν έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από πλευράς επενδυτών και το υπόλοιπο 18% αναφέρεται στον τουρισμό, αλλά όλα ανατρέπονται και τα ύψη των επενδύσεων είναι ακόμη χαμηλά.

Διαδικασία bottle neck

ΠτΘ: Υποθέτω ότι με την παύση της απεργίας των μηχανικών εμφανίστηκε μια έντονη κινητικότητα. Το επόμενο διάστημα, επομένως κ. Ταταράκη, θα πρέπει να περιμένουμε νέα στοιχεία;

Γ.Τ.: Πολύ σωστά. Μετά το ξεμπλοκάρισμα που έγινε από τα όργανα ελέγχου και τη συσσώρευση όλων των αιτήσεων που έχουν δρομολογηθεί προς επίλυση μέσα από εντατικούς πλέον ελέγχους το ενδιαφέρον εμφανίζεται αυξημένο. Παρά το ότι διανύουμε τη θερινή περίοδο υποβάλλονται διαρκώς νέα σχέδια και η περιφέρεια έχει μπει στη λογική συνεχών συνεδριάσεων γνωμοδοτικών επιτροπών που εξετάζουν νέες υπαγωγές όπως και παλιότερες ολοκληρώσεις.

ΠτΘ: Να μιλήσουμε για τις διαφοροποιήσεις του νόμου όπως ισχύει στη β΄ φάση;

Γ.Τ.: Να θυμίσουμε ότι η αλλαγή έγινε με το Νόμο 3522/2006, όπου ελέγχθηκε μέσα από το νόμο η συμβατότητα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όλων των διατάξεων του νόμου. Οι ζώνες κινήτρων από 4 περιορίστηκαν σε τρεις μετά από τη συγχώνευση της Δράμας και της Καβάλας στη Θράκη σε ενιαία υψηλά κίνητρα.

ΠτΘ: Ήταν ένα έντονο αίτημα των φορέων της Ανατολικής Μακεδονίας…

Γ.Τ.: Το οποίο ικανοποιήθηκε έτσι όπως είχε αιτηθεί η περιοχή. Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση των επενδύσεων στην Ανατολική Μακεδονία. Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη έμειναν στην Β΄ ζώνη και οι υπόλοιπες περιοχές βρίσκονται στη Β΄.

Οι διαφοροποιήσεις της β΄ φάσης από την α΄ αφορά στην αγορά οικοπέδου που είναι μια δυνατότητα που αφορά μόνο στις μικρές και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που αποτελούν το 95% και πλέον των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή μας. Μπορούν πλέον να ενισχυθούν και για την αγορά γηπέδου (=οικοπέδου), όπου θα εγκαταστήσουν τις νέες παραγωγικές επιχειρήσεις.

Επίσης, κάτι άλλο καινούριο αφορά στην αγορά κτιρίων κι εξοπλισμών που είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν. Προϋπόθεση είναι το να προέρχονται από κάποια άλλη λειτουργούσα μονάδα που να έχει πάψει τη λειτουργία της κι επιπλέον να υπάρχουν διαφανείς διαδικασίες σε ό,τι αφορά στη συναλλαγή. Εάν αυτά τα παλιά κτίρια ή μηχανήματα είχαν επιδοτηθεί στο παρελθόν, προφανώς θα πρέπει να αφαιρεθούν οι ενισχύσεις που είχαν πάρει πριν επιδοτηθούν εκ νέου.

Τα επενδυτικά σχέδια, όπως ειπώθηκε στην αρχή, αφορούν ελληνικές επιχειρήσεις, είτε για ίδρυση, είτε για επέκταση, είτε για διαφοροποίηση της παραγωγής με νέα πρόσθετα προϊόντα, ή αν προκύπτει θεμελιώδης αλλαγή στη συνολική παραγωγική διαδικασία των υφιστάμενων επιχειρήσεων.

Εάν η αλλαγή αφορά στις κατηγορίες είναι κάτι πιο τεχνικό, καθώς οι πέντε κατηγορίες των επενδυτικών σχεδίων ενοποιήθηκαν σε 2. Στην κατηγορία 1 μπορούμε ν’ αναφέρουμε ότι είναι γενικά οι τουριστικές επενδύσεις και στην 2 ο πρωτογενής και η μεταποίηση.

Όλες οι κατηγορίες του πρωτογενή τομέα είναι καινούριες, ενώ έχουν προστεθεί η βιολογική γεωργία, η οινοποιία και κάποιες άλλες. Σε σχέση με τις αλλαγές θα πρέπει να προσθέσουμε: Παλιότερα, ο επενδυτής μπορούσε να ολοκληρώσει την επένδυσή του με +15% επί του εγκεκριμένου, το οποίο τώρα έγινε +5%.

Μια άλλη ουσιώδη αλλαγή αφορά στην έναρξη των επενδυτικών σχεδίων κι έχει να κάνει με την υποχρέωση της περιφέρειας να εκδώσει βεβαίωση επιλεξιμότητας εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την υποβολή της πρότασης και μόνο τότε ο επενδυτής μπορεί, με δική του ευθύνη, πριν εκδοθεί η απόφαση της υπαγωγής ν’ αρχίσει την επένδυση των έργων. Εδώ χρειάζεται πολύ προσοχή διότι αν αποδειχθεί ότι υπήρξε έναρξη του επενδυτικού σχεδίου πριν από την έκδοση της βεβαίωσης αυτό μπορεί να οδηγήσει στην απόρριψη του επενδυτικού σχεδίου στο σύνολό του.

ΠτΘ: Επομένως, απαιτείται μεγάλη προσοχή στις ημερομηνίες.

Γ.Τ.: Σωστά και χρειάζεται σοβαρή αντιμετώπιση από την πλευρά των επενδυτών γιατί εγκυμονούν κίνδυνοι έως και απόρριψης της πρότασης.

ΠτΘ: Είναι επαρκές το προσωπικό στους ελεγκτικούς μηχανισμούς ώστε να επισκέπτονται σε τακτά χρονικά διαστήματα όσους έχουν κάνει έναρξη και να παρακολουθούν πώς προχωράει το επενδυτικό σχέδιο;

Γ.Τ.: Μετά την προβληματική που υπήρξε όλο το προηγούμενο διάστημα είχαν συσσωρευτεί πάρα πολλές αιτήσεις για ελέγχους, είτε αφορούσαν ενδιάμεσες πιστοποιήσεις είτε ολοκληρώσεις. Όταν ξεμπλόκαρε η διαδικασία δημιουργήθηκε ένα bottle neck όπου οι ρυθμοί αποσυμφόρησης είναι αργοί. Βρισκόμαστε στην περίοδο της ομαδοποίησης και μπορούμε να πούμε ότι μέχρι το τέλος του καλοκαιριού δε θα υπάρχουν παλαιές επενδύσεις που δε θα έχουν ικανοποιηθεί ως προς τα αιτήματα για ελέγχους.

Τα συνεργεία καθημερινά συστήνονται και πραγματοποιούν αυτοψίες και πιστεύουμε ότι σύντομα θα έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.