Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΕΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ…

Για περισσότερα από τριάντα χρόνια αποτελούσε ένα μεγάλο όνειρο των κατοίκων της Βορείου Ελλάδας για τη διασύνδεση της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης. Σήμερα, όπως υποστηρίζουν οι επικεφαλής του έργου, «η Ελλάδα πάει πιο γρήγορα», εννοώντας ότι το τέλος της ολοκλήρωσης πλησιάζει. Στην Εγνατία Οδό είναι αφιερωμένο το σημερινό «Εμείς η Πόλις»… στην Εγνατία του χθες, αλλά και στην Εγνατία του σήμερα…

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΕΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ…

Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην κατασκευή της Εγνατίας Οδού;

Ο δρόμος αυτός κατασκευάστηκε αποκλειστικά για στρατιωτικούς σκοπούς. Από τη στιγμή που η Ρώμη επεκτάθηκε προς τα Ανατολάς ήταν ανάγκη να προωθεί γρήγορα τα στρατεύματά της και γι’ αυτό έγινε αυτός ο δρόμος. Δηλαδή, εξυπηρετούσε στην αρχή και για μεγάλο χρονικό διάστημα αποκλειστικά στρατιωτικούς σκοπούς.

Δηλαδή, απλοί άνθρωποι δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την Εγνατία;

Ήταν αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση στρατιωτικών σκοπών. Δεν μπορούσαν οι απλοί άνθρωποι να διέλθουν. Αργότερα, κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και τους χρόνους της Τουρκοκρατίας, επιτρεπόταν η διέλευση. Ο δρόμος αυτός βρισκόταν σε χρήση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Ήταν χρήσιμος σίγουρα για τους κατοίκους των περιοχών, από όπου περνούσε, δεξιά και αριστερά, αυτός ο δρόμος.

Ποια η σχέση του με την Via Apia;

Ήταν δρόμος που υπήρχε ακόμη από τον 4ο π.Χ. αιώνα στην Ιταλία. Οι Ρωμαίοι είχαν μεγάλη εμπειρία στην κατασκευή μεγάλων δρόμων, χάρη στη σχέση τους με τους Ετρούσκους, έναν λαό που δυστυχώς είχε την ατυχία να γειτνιάζει με τους Ρωμαίους, και λέω ατυχία, γιατί οι Ρωμαίοι τους εξαφάνισαν.

Πόσος χρόνος χρειάστηκε για την κατασκευή εκείνης της Εγνατίας;

Δεν κατασκευάστηκε με «την μία», αλλά κομμάτι – κομμάτι. Από το Δυρράχιο, την Απολλωνία που ήταν η αρχή της, μέχρι το Βυζάντιο, αυτός ο δρόμος, 800 km δεν κατασκευάστηκε με μιας, αλλά τμηματικά. Το πρώτο τμήμα έγινε μέχρι τη Θεσσαλονίκη, μέσα σε 40 χρόνια, ίσως και λιγότερο. Το ξέρουμε από τον Ιστορικό Πολύβιο, που πέθανε το 120. Αυτός ήξερε ότι η Εγνατία είχε φτάσει μέχρι τη Θεσσαλονίκη, άρα, αν ξεκίνησε το 140, το 120 είχε φθάσει στη Θεσσαλονίκη. Πολύ γρήγορα επίσης θα πρέπει να τελείωσαν και τα υπόλοιπα τμήματα, αφού ο Κικέρωνας, που ήταν εξόριστος στη Θεσσαλονίκη, στα μέσα του 1ου αιώνα π.Χ. ήξερε ότι ο δρόμος είχε φθάσει μέχρι τον Ελλήσποντο. Επομένως το 50 π.Χ. σίγουρα είχε φθάσει μέχρι τον Ελλήσποντο και μέχρι το Βυζάντιο θα έφθασε λίγο αργότερα. Δηλαδή μέσα σε 150 χρόνια μπορεί να είχε ολοκληρωθεί αυτός ο δρόμος.

Το κόστος της κατασκευής ήταν υψηλό;

Πολλοί κάνουν τέτοιες αναγωγές, αλλά αυτές είναι πολύ επικίνδυνες. Προσπάθησα να βρω μια πηγή σύγχρονη, συγκρίνοντας με το ύψος ενός ημερομισθίου. Ξέρουμε ότι, στην εποχή του Αδριανού, το 1480, ένα μίλι της περίφημης Απίας Οδού, κόστισε γύρω στις 110.000 σηστέρτιους. Ο ετήσιος μισθός ενός μισθοφόρου ήταν 900 σηστέρτιους.

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησής της, πώς αντιμετωπίστηκε από τους λαούς; Σημειώθηκαν αντιδράσεις;

Υπήρχε το «αποφασίζω» και «διατάσσω». Αφού αποφάσισαν οι Ρωμαίοι να γίνει ο δρόμος δεν υπήρχε περίπτωση να σημειωθούν αντιδράσεις. Αλλά και τότε οι επεμβάσεις στο φυσικό τοπίο δεν ήταν πολύ μεγάλες. Ίσα – ίσα που ένιωθαν ότι ήταν για το καλό τους.

Σταθμούς μεταφόρτωσης – διανυκτέρευσης συναντούσε ο διερχόμενος;

Υπήρχαν Σταθμοί διανυκτέρευσης. Κάθε τριάντα χιλιόμετρα, όση απόσταση θα μπορούσε να διανύσει μια άμαξα, υπήρχαν σταθμοί διανυκτέρευσης και ανάπαυσης.

Εργαστήρια – «συνεργεία» της εποχής εκείνης – υπήρχαν κατά μήκος της Εγνατίας Οδού;

Εργαστήρια όχι, αλλά σε κάθε σταθμό, υπήρχαν γιατροί, πεταλωτές αλόγων, ό,τι είχε σχέση με το ταξίδι. Άλλωστε δεν γινόταν εμπορικές μετακινήσεις σ΄ αυτόν τον δρόμο, πλην μόνον στρατιωτικές.

Διόδια κατέβαλε κανείς;

Δεν υπήρχαν διόδια, αλλά οπωσδήποτε θα έπρεπε να έχεις άδεια για να κυκλοφορήσεις. Χωρίς άδεια, δεν είχες δικαίωμα χρήσης.

Ήταν το μεγαλύτερο εγχείρημα τέτοιου είδους στην εποχή εκείνη;

Το πρώτο σίγουρα που έκαναν οι Ρωμαίοι εκτός Ιταλικής Χερσονήσου, 800 km συνολικά, από Απολλωνία – Δυρράχιο μέχρι το Βυζάντιο.

Σώζονται και σήμερα κάποια τμήματα;

Πάρα πολλά, όπως και σταθμούς ξεκούρασης- διανυκτέρευσης. Ξέρουμε πάρα πολλά για την κατασκευή της.

Σε ποιο συμπέρασμα οδηγηθήκατε;

Ότι η τεχνογνωσία των Ρωμαίων ήταν πολύ μεγάλη.

Κα για τις συνήθειες των οδηγών;

Η χαρακτηριστικότερη: Κυκλοφορούσαν από το αριστερό ρεύμα!

Στα χνάρια εκείνης της Εγνατίας, γίνεται η σημερινή;

Ταιριάζει. Από την Θεσσαλονίκη μέχρι τον Έβρο σε αρκετά σημεία της αρχαίας Εγνατίας «βάδισε» και η χάραξη της νέας. Διέσχιζε ή περνούσε από πολύ κοντά από πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, οι Φίλιπποι και από άλλες μεγάλες πόλεις.

Τι συμπεραίνετε, η υλοποίησή ενός τέτοιου έργου, φέρνει μαζί και την ανάπτυξη, την ειρήνη;

Όλα εξαρτώνται από τους ανθρώπους. Από την ανάπτυξη σίγουρα. Αν είναι για ειρηνικούς ή άλλους σκοπούς, αυτό εξαρτάται από τους εκάστοτε κυβερνώντες. Ισχύει και για τον δρόμο, ό,τι και με την πυρηνική ενέργεια. Όλα εξαρτώνται από τους ανθρώπους που κάθονται στις καρέκλες και διευθύνουν τις τύχες αυτού του κόσμου.

Καθηγητής Κ.Γούλας, πρόεδρος της Εγνατίας Οδού:

«Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η γέφυρα του Νέστου πρώτα για να μπουν διόδια στη Θράκη»

Πότε ολοκληρώνεται η Εγνατία Οδός; Θα φτάσουμε στο τέλος αυτού του μεγάλου έργου;

Θα φτάσουμε στο τέλος, σύμφωνα με τον προγραμματισμό μας και με έναν κανονικό χειμώνα. Αν δεν βοηθήσει ο καιρός δεν μπορούν να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα. Στη Θράκη, το κομμάτι Μέστης – Μάκρης θα υλοποιηθεί μέχρι τέλους του 2007. Το τμήμα από Χρυσούπολη μέχρι τον ποταμό Νέστο θα δοθεί σε κυκλοφορία μέσα στο καλοκαίρι, όπως επίσης και τα 12 χιλιόμετρα, πάνω από τις λίμνες, που λείπουν. Επομένως θα έχουμε αυτοκινητόδρομο από τα Γρεβενά μέχρι τον Στρυμόνα, 275 χιλιόμετρα. Μένει το ενδιάμεσο κομμάτι από τον Στρυμόνα μέχρι τον Άγιο Ανδρέα στο οποίο δουλεύουμε εντατικά και πιστεύουμε ότι θα τηρηθεί η προθεσμία που έχουμε πει, τέλος του 2008, τουλάχιστον για τον κύριο άξονα.

Ένα κρίσιμο ερώτημα για την περιοχή της Θράκης είναι οι Κάθετοι Οδικοί Άξονες…

Το κρίσιμο ερώτημα για την περιοχή είναι όντως οι Κάθετοι Άξονες. Ήδη για το Τμήμα Κομοτηνή – Νυμφαία υπάρχει ανάδοχος, αναμένουμε την υπογραφή της σύμβασης μέσα στον επόμενο μήνα και την εγκατάστασή του για να αρχίσει να δουλεύει. Για το Τμήμα από Ξάνθη μέχρι Εχίνο, από Εχίνο μέχρι τα σύνορα έχει μελετηθεί η χάραξη, ξεκινάμε την οριστική μελέτη των τεχνικών με στόχο να δημοπρατηθεί μέχρι το φθινόπωρο. Από εκεί και πέρα μένει σε εκκρεμότητα, σε συνεργασία με την Νομαρχία, η οριστική διευθέτηση, του συγκοινωνιακού της Ξάνθης, δηλαδή κάποια περιφερειακή οδό, την οποία θα πρέπει να μελετήσουμε μαζί για να υπάρξει συντονισμός.

Είναι το δυσκολότερο και το ακριβότερο οδικό έργο που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας. Μπορείτε να αναφέρετε πού κυμαίνεται το κόστος;

Το κόστος της Ε.Ο και των Κ.Ο.Α. εγγίζει τα επτά δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων το 50% είναι από εθνικούς πόρους και το 50% από χρηματοδότηση από την Ε.Ε. Στην ανατολική πλευρά, στη Θράκη που είναι κάμπος και ήταν εύκολο το έργο είναι φθηνότερη η κατασκευή. Τα δύσκολα ήταν στην Ήπειρο, για πρώτη φορά περνά κανείς κάθετα την οροσειρά της Πίνδου κι αυτό έχει πάρα πολλά προβλήματα, τα οποία τα ξεπερνάμε σιγά – σιγά με κόστος και χρόνο.

Πόσο μεγάλο είναι το άνοιγμα της ψαλίδας, της διαφοράς μεταξύ Θράκης και Ηπείρου, όσον αφορά στο κόστος;

Στην περιοχή της Ηπείρου το κόστος είναι πέντε φορές μεγαλύτερο από ότι είναι στην Θράκη. Στην Θράκη έχουμε ένα κόστος, γύρω στα 4 εκατομμύρια ευρώ το χιλιόμετρο, στην περιοχή της Ηπείρου είναι μεταξύ 20 και 25 εκ. ευρώ το χιλιόμετρο.

Η ποιότητα των έργων ελέγχεται ή με την παράδοση θα βρεθούμε και προ δυσάρεστων εκπλήξεων;

Βεβαίως και ελέγχεται και είμαστε και πάρα πολύ αυστηροί και προσεχτικοί γιατί ελέγχοντας την ποιότητα και κάνοντας ένα δρόμο σωστό διασφαλίζουμε και τα χρήματα που έδωσε ο ελληνικός λαός.

Τελικά, γίνεται πιστευτό ότι η Ε.Ο.δεν είναι μια διαφάνεια, αλλά μια πραγματικότητα…

Η Ε.Ο. δεν είναι project έχουμε δώσει 520 χιλιόμετρα, είναι πραγματικότητα και τα υπόλοιπα είναι δρόμος ο οποίος γίνεται. Υπάρχει δέσμευση και της Ε.Ο. και του ΥΠΕΧΩΔΕ ότι η Εγνατία θα ολοκληρωθεί το 2008 και αυτή την υπόσχεση αγωνιζόμαστε και είμαστε σίγουροι ότι θα την πετύχουμε.

Για την διαχείριση τι σχέδια υπάρχουν;

Η Ε.Ο. έχει από τον Νόμο την ευθύνη της συντήρησης, λειτουργίας και εκμετάλλευσης του δρόμου. Επομένως είμαστε υποχρεωμένοι από την Κοινότητα να βάλουμε διόδια, έχουμε συνεχείς οχλήσεις γιατί δεν το κάναμε ακόμη, αλλά θα πρέπει κάποια στιγμή να μπουν και τα διόδια για να είμαστε εντάξει απέναντί τους. Το πότε θα γίνει αυτό; Είναι θέμα το πότε θα θεωρήσουμε ότι είναι ολοκληρωμένος ο δρόμος, οπότε ο άνθρωπος που πληρώνει, να πληρώνει αυτό που πραγματικά χρησιμοποιεί και δεν έχει πρόβλημα. Από εκεί και πέρα η Ε.Ο. έχει συγκεντρώσει μια τεράστια τεχνογνωσία την οποία όλοι αναγνωρίζουν. Είμαι σίγουρος ότι η Εγνατία θα συνεχίσει επεκτεινόμενη στα Βαλκάνια, παίρνοντας κι άλλα έργα, τα οποία είμαι σίγουρος ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να τα αναθέσει στην Ε.Ο.

Το πού ακριβώς θα τοποθετηθούν έχει αποφασιστεί;

Το πού ακριβώς θα μπουν δεν έχει αποφασιστεί ακόμη. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η γέφυρα του Νέστου πρώτα για να μπουν διόδια στη Θράκη. Στην Καβάλα θα πρέπει να ολοκληρωθεί η Μεσόγεια Χάραξη, δεν μπορείς να τον βγάζεις τον οδηγό στο Στρυμόνα και μετά να τον υποχρεώνεις να υποστεί όλες τις λακκούβες της παραλιακής χάραξης, άρα είναι και θέματα τάξης. Το πότε θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθούν σημαντικά κομμάτια που να δικαιολογούν την είσπραξη διοδίων.

Η Ε.Ο. έχει, βάσει του μνημονίου συνεργασίας που έχει υπογραφεί ανάμεσα στην Τουρκία και στην Ελλάδα, εμπλοκή στο σχεδιασμό και στην επίβλεψη της 2ης Γέφυρας των Κήπων. Πού βρίσκεται το θέμα;

Η σύμβαση αυτή έρχεται στην Βουλή για κύρωση αυτές τις μέρες και μετά, αφού τακτοποιηθούν τα διαδικαστικά, θα προχωρήσουμε στην κατασκευή.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.