Συλλογος Ποντιακης Νεολαιας Ν.Ροδοπης «Η Τραπεζουντα»

Ο Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας Ν. Ροδόπης «Η ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ» πραγματοποιεί εκδήλωση με τίτλο «Έθιμα της Κυριακής του Θωμά» την Κυριακή του Θωμά 15 Απριλίου στις 7 το απόγευμα στην αίθουσα του πολιτιστικού Κυττάρου πρώην Ρέξ στην Κομοτηνή.

Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από:

1. Ομιλία για την λαϊκή παράδοση των Ελλήνων του Πόντου της Κυριακής του Θωμά.

2. Παρουσίαση του βιβλίου “Ακριτών Γενεά” από τον Λέκτορα του Δ.Π.Θ. Μαλκίδη Φάνη την έκδοση του οποίου επιμελήθηκαν τα μέλη του Συλλόγου.

3. Παρουσίαση του θεατρικού έργου «Ρωμαίικα Παρακάθια» από τη θεατρική ομάδα του Συλλόγου,

4. Προσφορά Ποντιακών εδεσμάτων.

Σκοπός και στόχος η διασφάλιση της ιστορικής συνέχειας με αίσθημα ευθύνης και συνέπειας.

Σε ολόκληρη την παγκόσμια ιστορία δύσκολα συναντάται άλλο παράδειγμα λαού, τόσο μικρού όσο οι Πόντιοι, απομονωμένου ανά τους αιώνες, εκατοντάδες μίλια μακριά από τον κυρίως κορμό της φυλής του, ο οποίος παρά την ανελέητη πίεση που δέχτηκε από βάρβαρους κατακτητές κατάφερε να διατηρήσει ακέραιη την εθνική του συνείδηση και υπόσταση. Η διατήρηση αρχαιοελληνικών παραδόσεων ακολουθούν τους Έλληνες του Πόντου και κάθε φάση της ζωής. Ένα δείγμα αυτής της συνέχειας είναι και τα ταφικά έθιμα της Κυριακής του Θωμά.

Στην ευρύτερη περιοχή κυρίως της Τραπεζούντας του Πόντου την Κυριακή του Θωμά διοργανώνονταν στα μνήματα των χωριών και των κωμοπόλεων γεύμα προς τιμή των νεκρών. Οι Έλληνες του Πόντου φρόντιζαν για την διευθέτηση τυχόν οικονομικών εκκρεμοτήτων συγγενικών προσώπων τους προς τρίτους αλλά και για την οικονομική και ηθική στήριξη των οικογενειών των εκλιπόντων. Επισκέπτονταν πολλές φορές το χρόνο τα μνήματα και αντάλλαζαν κεράσματα με άλλους παρευρισκόμενους. Τα μνήματα ήταν πάντα περιποιημένα και κοσμούνταν συνήθως με αγαπημένα αντικείμενα των νεκρών. Την Κυριακή του Θωμά όλοι οι κάτοικοι των ελληνικών κοινοτήτων φρόντιζαν να είναι παρόν στο γεύμα προς τιμή των νεκρών. Πιστεύεται ότι οι ψυχές των νεκρών ανεβαίνουν στον επίγειο κόσμο από τον Άδη την ημέρα της Ανάστασης για να παραμείνουν ως την ημέρα του Αγίου Πνεύματος.

Οι νεοαφιχθέντες Πόντιοι από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες που εγκαταστάθηκαν στην Κομοτηνή τις τελευταίες δεκαετίες συνεχίζουν την παράδοση των προγόνων. Κάθε χρόνο την ημέρα αυτή τα νεκροταφεία της πόλης κατακλύζονται από κόσμο και οι ταφόπλακες γεμίζουν επιδέξια με τα αγαπημένα εδέσματα των εκλιπόντων.

Η παράδοση της Κυριακής του Θωμά συνεχίζει επί σειρά δεκαετιών στα Σούρμενα Αττικής όπου διοργανώνεται τριήμερο Πανηγύρι κερδίζοντας το ενδιαφέρον χιλιάδων κατοίκων του λεκανοπεδίου της Αττικής. Οι Πόντιοι του Θρυλορίου Κομοτηνής συνεχίζουν την παράδοση των προγόνων τους από το χωριό Απουλπάτ του Γαρς διοργανώνοντας το γεύμα προς τιμή των νεκρών την ημέρα του Αγίου Πνεύματος. Πιστεύεται μάλιστα ότι η κάθοδος στον Άδη γίνεται μέσα από τα νερά. Yπάρχουν πάρα πολλές μαρτυρίες παιδιών που κοιτούσαν την ημέρα του Αγίου Πνεύματος μέσα στα πηγάδια με καθρέπτες για να δουν τη μορφή κάποιου εκλιπόντος αγαπημένου προσώπου.

O σύλλογος Ποντιακής νεολαίας Ροδόπης «Η ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ» απέναντι σ’ αυτή την παράδοση που κάθε μέρα που περνά παλιώνει και κάθε μέρα ανανεώνεται στέκει με αίσθημα σεβασμού, ευλάβειας, και ευγνωμοσύνης. Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις, η γλώσσα, η πνευματική και καλλιτεχνική δημιουργία σ’ όλες τις μορφές τους, οι κοινωνικοί και πολιτειακοί θεσμοί, οι ηθικές αξίες, τα έθιμα και οι παραδοσιακές οικονομικές δραστηριότητες αποτελούν την συνολική κληρονομιά ενός λαού. Και η κληρονομιά αυτή είναι τόσο πιο πλούσια, όσο πιο μακραίωνη είναι η ιστορία του.

«Ακριτών γενεά»

Η ίδρυση της ανεξάρτητης Ποντιακής Δημοκρατίας όπου θα μπορούσαν να συνυπάρξουν μέσα σ’ ένα δημοκρατικό πολίτευμα τα δύο εκατομμύρια Έλληνες του Πόντου με τους υπόλοιπους λαούς της περιοχής που είναι υπό συζήτηση μέχρι το 1919 ματαιώνεται οριστικά με τη συνθήκη της Λοζάννης, με την οποία προβλέπεται το τέλος της διένεξης Ελλάδας Τουρκίας και η ανταλλαγή των Χριστιανορθόδοξων πληθυσμών της Τουρκίας με τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Ελλάδας.

Στο βιβλίο αυτό, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί σταθμός ορόσημο για τον Ποντιακό Ελληνισμό της περιοχής, έχει καταγραφεί η ιστορία των Ποντίων προσφύγων που εγκαταστάθηκαν σε δεκατρείς οικισμούς του νομού μας (Αίγειρος, Αετόλοφος, Ασώματοι, Θρυλόριο, Νέα Σάντα, Καρυδιά, Κασσιτερά, Κίζαρι, Μεσοχώρι, Μικρό Κρανοβούνιο, Παγούρια, Ροδίτης, Υφανταί) την περίοδο 1920 έως 1926.

Παράλληλα γίνεται εκτενής αναφορά στις ελληνικές κοινότητες των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών αλλά και στις εγκαταστάσεις νεοπροσφύγων Ποντίων από την πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. στο νομό μας.

Η παρουσίαση στοιχείων από τη γαστρονομία και τη λαογραφία των Ελλήνων των νοτίων παραλίων της Μαύρης Θάλασσας έχουν ως στόχο να θυμίσουν στους παλιούς και να διδάξουν στους νέους. Οι μοναδικές ζωντανές μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν όμορφες και ονειρεμένες στιγμές στην αλησμόνητη πατρίδα αλλά και τη φρίκη του πολέμου, τον ξεριζωμό, τον συνωστισμό πάνω στα πλοία της προσφυγιάς, το μαρτύριο της καραντίνας στους χώρους υποδοχής τους στην Ελλάδα, το ξεκίνημα μιας νέας ζωής, τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, τον εμφύλιο σπαραγμό και την ισοπεδωτική λαίλαπα της παγκοσμιοποίησης δίνουν στο βιβλίο μια ποιότητα μοναδική.

Ο τοπικός τύπος αλλά και η εφημερίδα “Μακεδονία” έχουν παρουσιάσει τη δουλειά, η οποία βασίζεται κυρίως σε έρευνα αλλά και σχετική βιβλιογραφία. Πρόκειται για μία δουλειά προϊόν της προσπάθειας των μελών του συλλόγου τα οποία εδώ και αρκετά χρόνια συγκέντρωσαν το λαογραφικό, ιστορικό και γαστρονομικό υλικό το οποίο τελικά είναι στη διάθεση του λαού της Θράκης.

Θεατρικό Έργο: «Ρωμαίικα Παρακάθια»

Η ιστορία του Ελληνισμού του Πόντου είναι γεμάτη από στιγμές δόξας και μεγαλείου αλλά και από τραύματα που παραμένουν ανοιχτά. Μέσα στα περίπου 3000 χρόνια της καταγεγραμμένης από τους ιστορικούς πορείας του, εκτός από την οικονομική ανάπτυξη και την πολιτισμική ακτινοβολία που επέδειξε αναγκάσθηκε κατά περιόδους να υποστεί βίαιους εξισλαμισμούς, εκτοπίσεις στα βάθη της ανατολής και του Καυκάσου και πρωτόγονες θηριωδίες.

Οι Έλληνες της Μαύρης Θάλασσας, οι Ρωμαίοι, όπως αυτοαποκαλούνταν στην πατρίδα τους τον Πόντο, δημιούργησαν ένα αξιόλογο πολιτισμό, αρχικά στα νότια παράλια του Ευξείνου Πόντου και αργότερα, ως μετανάστες στον Καύκασο και τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας κυρίως της Γεωργίας και της Ρωσίας. Εξάλλου η παράδοση δεν περιορίζεται γεωγραφικά, ούτε ανθίζει σε αυστηρά καθορισμένα σύνορα.

Το θεατρικό έργο “Ρωμαίικα Παρακάθια” αποτελεί μια προσπάθεια γνωριμίας με τον πολιτισμό, την ιστορία και τον χαρακτήρα των Ρωμιών της Μαύρης Θάλασσας που βρέθηκαν κυρίως μετά το 1828 εγκατεστημένοι στο έδαφος της Αρμενίας. Το σενάριο και οι διάλογοι ανήκουν στην Όλγα Αυγητίδου ενώ την σκηνική παρουσίαση επιμελείται ο Περικλής Νιζαμίδης. Οι διάλογοι είναι γραμμένοι στο Ποντιακό ιδίωμα του Ελληνικού χωριού Ανκαβάν της Αρμενίας από όπου συμπεραίνεται ότι οι κάτοικοί του προέρχονταν κυρίως από την περιοχή της Αργυρούπολης (Κιμισχανά-Κάνη) και τη Σάντα της Τραπεζούντας του Πόντου. Η υπόθεση του έργου βασίζεται σε πραγματικές ιστορίες του χωριού Ανκαβάν της Αρμενίας που υπόσχονται στο κοινό άφθονο γέλιο.

Μετά το τέλος της εκδήλωσης θα ακολουθήσει προσφορά Ποντιακών εδεσμάτων.

–

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.