Απο το Ωσαννα…. στο Γολγοθα

Λίγο πριν την κορύφωση του Θείου Πάθους ο ΠτΘ συζητά με τον θεολόγο, νομικό και εκκλησιαστικό συγγραφέα, Ιωάννη Σιδηρά, για το συμβολισμό του «οδοιπορικού» της Μεγάλης Εβδομάδας από την Κυριακή των Βαΐων μέχρι και τη Μεγάλη Παρασκευή. Από το Ωσαννά στην Αποκαθήλωση… Από τη ζωή στο θάνατο και στον ενταφιασμό…

Μεγάλη Δευτέρα

«Από το εσπέρας της Κυριακής των Βαΐων ξεκινά η Μεγάλη Εβδομάδα ή αλλιώς Εβδομάδα των Παθών, τα οποία οι υμνογράφοι της εκκλησίας χαρακτηρίζουν ως Πάθη σωστικά και ως φώτα σωστικά, γιατί όλα αυτά συνέβαλαν στη σωτηρία και την απολύτρωση του ανθρωπίνου γένους. Βέβαια, σύμφωνα με τη φράση του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, η Μεγάλη Εβδομάδα ονομάζεται Μεγάλη, γιατί τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα είναι μεγάλα, σωτηριώδη, φρικτά, είναι σωστικά και έχουν μία εσχατολογική διάσταση.

Την Αγίαν και Μεγάλην Δευτέραν μνείαν ποιούμεθα, δηλαδή ανάμνηση τελούμε του γεγονότος της καταρασθείσης και ξηρανθείσης συκής υπό του Κυρίου δια την ακαρπία της. Ο Κύριος συναντά το δένδρο της συκιάς άκαρπο, έρχεται η κατάρα, η έλλειψη δηλαδή ευλογίας από τον Κύριο, και παραχρήμα η συκιά ξεραίνεται. Ποιος όμως είναι ο συμβολισμός του γεγονότος αυτού; Οι πατέρες της εκκλησίας δίνουν μία διπλή ερμηνεία. Πρώτον τονίζουν ότι στην εικόνα του ακάρπου δένδρου της συκιάς βλέπουν τον πνευματικά άκαρπο, ξηρό και νεκρό άνθρωπο μετά την πτώση του και την εξορία του από τον παράδεισο. Δεν μπορούσε πνευματικά να καρποφορήσει και να σωθεί ο άνθρωπος αφ’ εαυτού του και ήταν πνευματικά άκαρπος και ξηρός, εξαιτίας του ότι είχε εξέλθει της χάριτος της ζωοποιού του τριαδικού θεού, του δημιουργού και πλάστη του. Η δεύτερη ερμηνεία, που δίνουν οι πατέρες της εκκλησίας, σχετίζεται με την εβραϊκή συναγωγή και γενικότερα με όλο τον εβραϊκό λαό, ο οποίος, αν και εξωτερικά είχε τα χαρακτηριστικά του περιούσιου και ευλογημένου λαού, είχε ένα πλούσιο φύλλωμα, όπως η συκιά, η οποία έχει πλατιά και καταπράσινα φύλλα, αλλά δεν είχε καρπό, ο οποίος λαός είχε προορισθεί να κηρύξει και να δεχθεί το Μεσσία Χριστό. Εν τούτοις πνευματικά και η Συναγωγή, αλλά και ο λαός ήταν πνευματικά άκαρπος, γιατί έμενε στο γράμμα του Νόμου και είχε καταπνίξει το πνεύμα του Νόμου.

Άρα, ουσιαστικά, πίσω από το γεγονός αυτό η εκκλησία μας στηλιτεύει την πνευματική ακαρπία, την επιφανειακή, την πλασματική και επιδερμική δήθεν ευσέβεια και θεοσέβεια και καλεί το λαό του θεού σε πνευματική εγρήγορση και πνευματική καρποφορία μόνο δια του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού.

Την Μεγάλη Δευτέρα όμως η εκκλησία προβάλλει το πρόσωπο του Παγκάλου Ιωσήφ, αφορά στον ένα από τους δώδεκα γιους του Πατριάρχη Ιακώβ, ο οποίος ως γνωστόν πουλήθηκε από τους αδελφούς του σε καραβάνι Αιγυπτίων, φυλακίστηκε έφθασε όμως στα ανώτατα υψηλά αξιώματα και χαρακτηρίζεται ως η αγιότερη, παρθενικότερη και σεμνότερη μορφή της Παλαιάς Διαθήκης. Ονομάζεται Πάγκαλος γιατί είχε όλο το κάλλος, την ωραιότητα, την σεμνότητα, την αγνότητα και την καλοσύνη στην ψυχή του. Ο Ιωσήφ είναι για τους πατέρες της εκκλησίας ο τύπος, η προτύπωση, η προεικόνιση του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού. Προβάλλεται από την εκκλησία για την καλοσύνη, την ανεξικακία του προκειμένου να μιμηθούν το παράδειγμά του οι πιστοί. Είναι ο προ Χριστού τύπος και προεικόνιση του Θεανθρώπου.

«Την Μεγάλη Τρίτη η μητέρα μας Εκκλησία αναμιμνήσκεται του γεγονότος των δέκα παρθένων. Είναι γνωστή η διήγηση του Ευαγγελίου που αφορά στις δέκα παρθένες γυναίκες, πέντε εκ των οποίων περίμεναν τον Νυμφίο που, στην προκειμένη περίπτωση, είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός, είχαν προμηθευτεί με λάδι και είχαν αναμμένες τις καντήλες τους νύχτα για να τον υποδεχτούν. Είναι οι φρόνιμες παρθένες, οι οποίες την ταπείνωση, τον φωτισμό και την ωραιότητα της ψυχής τους τα αποδίδουν στον Κύριο και είναι πνευματικά σε εγρήγορση, τον αναμένουν για να τον υποδεχτούν. Ο Νυμφίος είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός, ο οποίος έρχεται, νυμφεύεται την Εκκλησία του, και συνεκδοχικά την κάθε ανθρώπινη ψυχή την οποία συναντά, και τελεί μυστικούς, μυστηριακούς γάμους, που ουσιαστικά είναι η βασιλεία των Ουρανών. Στην τελειότερη μορφή θα τη βιώσουμε οι πιστοί στα έσχατα, μετά τη δεύτερη έλευση και παρουσία Του.

Αυτούς τους μυστικούς γάμους τους ανέμεναν οι πέντε παρθένες γυναίκες. Από την άλλη, οι πέντε παρθένες γυναίκες, που εξωτερικά μεν φαίνονταν φρόνιμες, τυπικές στην τήρηση του Μωσαϊκού Νόμου, αλλά ουσιαστικά εσωτερικά ο εγωισμός τους, η φιλαυτία τους, η αλαζονεία τους και η έπαρσή τους ήταν τα στοιχεία που της έκαναν να μη βρίσκονται σε πνευματική εγρήγορση, όταν πλέον τελείωσε το έλαιον και δεν είχαν φως για να αναμένουν τον Κύριο, πήγαν να ανεύρουν, αλλά ήδη ο Νυμφίος με τις πέντε φρόνιμες κόρες είχε εισέλθει στη βασιλεία Του, στους μυστικούς αυτούς γάμους και τελούνταν το μυστήριο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους.

Το πνευματικό και θεολογικό μήνυμα που περνά η εκκλησία μ’ αυτό το γεγονός σχετίζεται με το ότι θα πρέπει πνευματικά, με ταπείνωση και ταπεινοφροσύνη, οι πιστοί να βρίσκονται σε πνευματική εγρήγορση πάντοτε ανά πάσα ώρα και στιγμή, χωρίς αλαζονική και φίλαύτη διάθεση προκειμένου να υποδεχτούν το βασιλέα του Κυρίου και όπως ψάλλει η Εκκλησία μας όλες αυτές τις ημέρες να είναι όλοι οι πιστοί έτοιμοι, ώστε να μη μείνει κανένας έξω του Νυμφώνος Χριστού. Αυτή η φράση βρίσκεται στο περίφημο τροπάριο που ψάλλεται από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός και μακάριος ο δούλος όν ευρήσει γρηγορούντα ανάξιος δε πάλιν όν ευρήσει ραθυμούντα…». Φυσικά η προτροπή της εκκλησίας είναι να ανήκουμε στην ομάδα των φρόνιμων πέντε παρθένων που ήταν προετοιμασμένες πνευματικά να υποδεχθούν τον Κύριον και όχι στις ράθυμες, στις οκνηρές, που με εφησυχασμό ότι τηρούν το γράμμα του νόμου ξηρά και επιφανειακά έχουν το δικαίωμα να μπουν σε αυτή τη βασιλεία».

«Τη Μεγάλη Τρίτη η εκκλησία προβάλλει την πόρνη γυναίκα η οποία μετανοεί. Η πόρνη γυναίκα έχει το πολυτιμότερο πράγμα επάνω της, το πολύτιμον μύρον, και το προσφέρει αλείφοντας τους πόδες του Κυρίου και σκουπίζοντας τα πανάχραντα πόδια του με τις τρίχες της κεφαλής της. Είναι αυτή η δύναμη της μετάνοιας που προβάλλει η Εκκλησία, η οποία μπορεί να οδηγήσει στη σωτηρία και τη λύτρωση, στη θέωση και στην εισαγωγή στη βασιλεία του Θεού, ακόμη και μια πόρνη γυναίκα. Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτές τις ημέρες έχουμε μία έντονη αντινομία, έντονες αντιθέσεις, ανάμεσα στην προδοσία του Ιούδα και σε πρόσωπα τα οποία έρχονται σε αντίθεση με όλη αυτήν την αγνώμονα συμπεριφορά του μαθητή. Κορυφαία στιγμή αυτής της έντονης αντίθεσης, που με παιδαγωγικό τρόπο προβάλλει η εκκλησία για να νουθετήσει και να διαπαιδαγωγήσει τους πιστούς, είναι το γεγονός της σύγκρισης ανάμεσα στον Ιούδα και στην πόρνη γυναίκα, η οποία παραδομένη στο βόρβορο της σαρκικής ηδονής και απολαύσεως συνέρχεται, βιώνει την ανάσταση της ψυχής και της λογικής και προσφέρει ό,τι πολύτιμο έχει εκείνη τη στιγμή στο Χριστό, που είναι πολύτιμο μύρο που συμβολίζει ουσιαστικά, κατά την ερμηνεία των θεοφόρων πατέρων, το μύρο, που σε λίγες ημέρες επρόκειτο να αλείψουν το σώμα του νεκρού Ιησού η μητέρα του, οι υπόλοιπες γυναίκες και οι αρχιερείς Νικόδημος και Ιωσήφ από Αριμαθαίας. Γι’ αυτό η προσφορά του μύρου αποτελεί προτύπωση του νεκρικού μύρου που προσφέρουν τα συγγενικά πρόσωπα του Κυρίου και βέβαια συνεκδοχικά μέχρι και σήμερα η Εκκλησία στο πανάχραντο σώμα του Κυρίου μετά την αποκαθήλωση.

Από την άλλη, η σύγκριση δείχνει το έλλειμμα του μαθητού, την ολιγοπιστία του, τη φιλαργυρία του, την αλαζονεία του και την εωσφορική εγωιστική του διάθεση να δεχθεί το Χριστό ως κοσμικό βασιλέα. Και είναι πολύ ωραίο το τροπάριο που ψάλλεται και αναφέρεται ως εξής στο γεγονός της σύγκρισης των δύο προσώπων. Η μεν πόρνη μετανοιωμένη και συντετριμμένη και συναισθανόμενη το βάρος της αναξιότητάς της προσφέρει πολύτιμον μύρον, ο δε Ιούδας πωλεί τον ατίμητο Χριστό με τιμή τριάκοντα δηναρίων».

Ποια ήταν η πόρνη γυναίκα;

«Είναι λάθος και πέρασε μέσα στους αιώνες κυρίως εξ αφορμής των λαθών της παπικής εκκλησίας να ταυτίζεται η πόρνη γυναίκα με τη Μαρία Μαγδαληνή, η οποία όμως δεν έχει καμία απολύτως σχέση με αυτή την πόρνη γυναίκα. Αντιθέτως η Μαρία Μαγδαληνή – και ονομάζεται Μαγδαληνή γιατί καταγόταν από την πόλη Μάγδαλα – υπήρξε μαθήτρια του Κυρίου και αγίασε, είναι αγία της Εκκλησίας μας. Είναι λάθος επίσης να ταυτίζεται η πόρνη με την αδελφή του Λαζάρου, τη Μαρία.

Η πόρνη γυναίκα δεν έχει όνομα, είναι ανώνυμη, και έζησε τα θαύματα του Κυρίου εξ αποστάσεως. Και μάλλον πρέπει να είναι η γυναίκα εκείνη, την οποία και πάλι ανώνυμα αναφέρουν οι Ευαγγελιστές, που έσωσε ο Χριστός από το λιθοβολισμό, όταν τη συνέλαβαν να πορνεύει με κάποιο Ιουδαίο και είπε το περίφημο «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Αυτή η γυναίκα δεν λησμόνησε τη λύτρωση της ζωής της από το Χριστό και, όταν τον αντικρίζει, λίγο πριν το σταυρικό Του θάνατο, προσφέρει ό,τι πολυτιμότερο έχει, το μύρο της ψυχής της, της μετάνοιάς της, το μύρο της αλλαγής της ζωής της».

Μεγάλη Πέμπτη

«Η εκκλησία μας αναφέρεται στην ακολουθία του νιπτήρα, του Μυστικού Δείπνου και της προδοσίας του Ιούδα συγχρόνως και στο γεγονός της προσευχής στον κήπο της Γεσθημανής. Τέσσερα σημαντικά γεγονότα, σωτηριώδη, σωστικά και μυστήρια.

Ο νιπτήρας συμβολίζει την άκρα ταπείνωση του Θεανθρώπου χωρίς υπερβολές, χωρίς κομπασμούς, αλλά ως αληθινή, ουσιαστική, γνήσια ανεπιτήδευτη ταπείνωση του Χριστού. Νίπτει τους πόδας των μαθητών του και τους ασπάζεται. Ο Μυστικός Δείπνος που είναι για πρώτη φορά η θεόδοτη παράδοση και σύσταση του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας στους μαθητές και από εκείνη τη στιγμή σύμφωνα με τη φράση του Κυρίου «τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν» μέχρι και σήμερα. Το μυστήριο των μυστηρίων που ανακεφαλαιώνει όλα τα μυστήρια και συμβολίζει τη τελειωτική και πλήρη ένωση του Θεανθρώπου με τους μαθητές είναι το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, το αληθινό σώμα του και το αληθινό αίμα του, αναστημένο αίμα και αναστημένο σώμα, κοινωνούμε ολόκληρο τον Αναστάντα Χριστό. Η προσευχή στη Γεσθημανή μάς δείχνει την αντίθεση ανάμεσα στην ανθρώπινη και θεία φύση του Χριστού. Ως άνθρωπος μεν φοβάται και ίσως κάποια στιγμή να δειλιά μπροστά στο φρικτό γεγονός του θανάτου, που γνωρίζει με ποιο τρόπο θα τελεστεί, όταν θρόμβοι αίματος και όχι ιδρώτας κυλούν στο πρόσωπό του, αλλά η θεϊκή φύση του Κυρίου είναι αυτή που συγκρατεί την αδυναμία της ανθρωπίνης φύσεως και προσευχόμενος προς τον πατέρα αποδέχεται τη θεία βουλή για να εκπληρωθεί το σχέδιο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους και αποφασίζει ελεύθερα, αβίαστα και αγαπητικά προς τον άνθρωπο να πιει και το πικρό ποτήριο του θανάτου. Τέλος το μεγάλο γεγονός της προδοσίας, ένα φιλί είναι αυτό που παραδίδει τον ατίμητο και αδαπάνητο Χριστό στους διώκτες και δημίους του. Η κορυφαία στιγμή της προδοσίας από τον αγνώμονα μαθητή – και μάλιστα το σημαντικότερο, χωρίς αντίσταση, χωρίς δειλία, εκούσια, ηθελημένα, ελεύθερα – παραδίδεται «εις χείρας ανόμων». Αυτό είναι το μεγαλείο του εκούσιου πάθους. Είναι πηγή εσωτερικής αγάπης που ουσιαστικά τον κατευθύνει να πάθει, να ταφεί και να αναστηθεί. Δεν σύρεται στο θάνατο ο Χριστός ως άβουλο όν, ως έρμαιο της μοίρας των ανθρώπων κατά τους αρχαίους Έλληνες, κυριαρχεί επί του θανάτου. Επιλέγει το πότε, το πού και πώς θα αποθάνει».

Μεγάλη Πέμπτη, τα Πάθη του Χριστού

«Η εκκλησία μας αναφέρεται στα πάθη που υπομένει ο Κύριος. Είναι τα πάθη, οι κολαφισμοί, οι εμπτυσμοί, τα ραπίσματα, ο ακάνθινος στέφανος, η χλαμύδα η κόκκινη, ο κάλαμος, τα μαστιγώματα, τα καρφιά, ο σταυρός, η χολή, το όξος, όλα αυτά τα οποία υπέμεινε για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Και είναι ο Χριστός πλέον η εσταυρωμένη αγάπη, αφού επάνω στο σταυρό προσηλωμένος ενώνει με την οριζόντια κεραία του όλους τους ανθρώπους μεταξύ τους ως αδελφούς στο όνομά του και με την κάθετη κεραία του σταυρού συμφιλιώνει και οδηγεί σε καταλλαγή και φίλιωμα το Θεό με τους ανθρώπους και τους ανθρώπους με το δημιουργό. Είναι η απόλυτη έκφραση της ανεξικακίας, της μακροθυμίας και της φιλανθρωπίας του Χριστού, ο οποίος δεν ξεστομίζει ούτε μία αρνητική φράση προς τους διώκτες του. Η ταπείνωση, η εσταυρωμένη αγάπη και η ανεξικακία σε όλο τους το μεγαλείο επάνω στο σταυρό. Είναι χαρακτηριστικοί οι ύμνοι, αλλά και τα θεολογικά κείμενα των πατέρων της Εκκλησίας που αναφέρουν ότι είναι η μεγαλύτερη απάτη προς το διάβολο, ο οποίος «αν και βλέπει και καθορά άνθρωπο επί σταυρού, σε λίγο θα γευτεί θεό στα σπλάχνα του Άδου, ο οποίος θα διαρρήξει την κοιλία του Άδου και θα απελευθερώσει τους από αιώνες κεκοιμημένους ανθρώπους». Επί του Σταυρού σταυρώνεται η αμαρτία, επί του σταυρού σταυρώνεται ο θάνατος, επί του Σταυρού με το ίδιο νόμισμα θανάτω θάνατον καταπατεί, και έτσι χαρίζει την αιώνια ζωή.

Μεγάλη Παρασκευή

«Τη Μεγάλη Παρασκευή έχουμε τη ζωογόνο και τη ζωοφόρο ταφή του Κυρίου. Τι πρώτον και τι ύστερον να πει για τον ενταφιασμό του Κυρίου κάποιος; Η αποκαθήλωση, η ιερότερη στιγμή, ο ενταφιασμός είναι ουσιαστικά ταυτόχρονα και νίκη του Χριστού επί του θανάτου. Η ζωή στο πρόσωπο της πηγής της ζωής που είναι ο Χριστός υπερνικά το θάνατο. Οι πιστοί αγνοούν το γεγονός ότι ο Χριστός με το «τετέλεσται» κατέρχεται στον Κάτω Κόσμο αμέσως και έπρεπε να παραμείνει στον τάφο τρεις ημέρες για να πιστοποιηθεί ακόμη περισσότερο, δια τον φόβο της αμφιβολίας και τον πειρασμό της λογικής, για να μην αμφισβητηθεί η Ανάστασή του. Έρχεται, λένε, οι Πατέρες της Εκκλησίας, – και το περιγράφουν ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο Μέγας Αθανάσιος, ο Μάξιμος ο Ομολογητής, ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, σωματικά και ψυχικά ενωμένη η Θεία με την ανθρώπινη φύση στα κατώτατα του Άδου, κηρύττει το Ευαγγέλιο ακόμη και σε αυτές τις ψυχές που από αιώνες ήταν φυλακισμένες στον Άδη, και εννοούμε βέβαια όχι τοπικά, αλλά πνευματικά τις φυλακές, κατέρχεται ως φως απαστράπτον η Θεότητα φωτίζει «τους εν σκότει και σκιά θανάτου ευρισκομένους», κηρύττει το σωτηριώδες μήνυμά του για να τονισθεί και σε αυτούς το χαρμόσυνο μήνυμα «ότι θάνατος επικράνθη και Άδης καθηρέθη και θάνατος κατηργήθη». Μάλιστα, οι πατέρες της Εκκλησίας αναφέρουν ότι και στους εθνικούς κηρύττει στον Άδη ο Χριστός για να γνωρίσουν και αυτοί τον Βασιλέα της ζωής και του θανάτου, το νικητή, το Σωτήρα Χριστό. Η ταφή είναι ζωογόνος, δεν είναι μέρα θλίψεως, γι’ αυτό και βλέπουμε τους ιερείς μέχρι την Αποκαθήλωση να φορούν μαύρες ή μέλανες στολές και η Αγία Τράπεζα να καλύπτεται με μαύρου χρώματος καλύμματα, από τη στιγμή της Αποκαθήλωσης και μετά να βάζουν άσπρα άμφια, γιατί ως χαρά η Εκκλησία λαμβάνει την κάθοδο δια του ενταφιασμού του Κυρίου στον Κάτω Κόσμο. Γιατί η Εκκλησία θεωρεί με το «τετέλεσται» και τον ενταφιασμό του Χριστού ότι από εκείνη τη στιγμή συντελείται η ήττα του θανάτου, συντελείται η νίκη της ζωής επί του θανάτου. Και το βράδυ στη λιτανεία του Επιταφίου κυριαρχεί το άσπρο χρώμα ως πρόγευση της Αναστάσεως, που ναι μεν εσωτερικά στα κατώτατα του Άδου έχει συντελεσθεί η νίκη, αλλά αναμένουμε τις τρεις ημέρες για του λόγου του αληθές να γίνει η Ανάσταση αμέσως μόλις ξημερώσει η Κυριακή του Πάσχα.

Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο ότι αναφερόμαστε και στη μικρή πρώτη Ανάσταση το Σάββατο το πρωί, όπου τα δαφνόφυλλα που πετούν οι ιερείς στις εκκλησίες συμβολίζουν τα φύλλα της δόξης και της νίκης, γιατί με δαφνόφυλλα στεφάνωναν τους νικητές βασιλείς οι υπήκοοί τους. Έτσι τα δαφνόφυλλα συμβολίζουν ότι ήδη έχει συντελεστεί η νίκη και η κατάργηση επί του θανάτου και γι’ αυτό διασκορπίζονται από τους ιερείς στο ναό και γι’ αυτό οι πιστοί χτυπούν τα στασίδια μόλις ο ιερεύς ψάλλει «Ανάστα ο θεός κρίνων την γην». Ήδη έχει τελεστεί η ανάσταση στον Κάτω Κόσμο, όπου έχει γεμίσει με φως Χριστού και ζωής όλος ο Άδης, ο οποίος στενάζει και βοά, γιατί βλέπει το κράτος του να κυριεύεται. Έτσι από το Σταυρό και τον Τάφο πορευόμαστε στη ζωογόνο Ανάσταση. Ο σταυρός δεν θα είχε καμία αξία αν παρέμενε ως απλό γεγονός. Έχει αξία η σταυρική αξία του Χριστού γιατί φωτίζεται υπό το πρίσμα της Αναστάσεως του Κυρίου, διαφορετικά θα ίσχυε αυτό που λέει ο Απόστολος Παύλος, «αν ο Χριστός δεν είχε αναστηθεί μάταιη η πίστη μας, κενό το Ευαγγέλιό μας», γιατί η Ανάσταση στηρίζει την Εκκλησία και όχι η Εκκλησία την Ανάσταση. Γι’ αυτούς τους λόγους και με αυτές τις σκέψεις οι πιστοί αναβοούν το «Χριστός Ανέστη και Άδης εσκυλεύθη και θάνατος κατηργήθη και Άδης επικράνθη».

«Όχι, έχει καταντήσει φολκλόρ. Τον Επιτάφιο τον έφτιαχναν από παλιά, αλλά υπήρχε ατμόσφαιρα κατάνυξης. Σήμερα ο κάθε ναός συναγωνίζεται για το ποιος θα είναι ο καλύτερος επιτάφιος. Αντιμετωπίζεται το γεγονός εξωτερικά, φολκλορικά και λαογραφικά. Το βαθύτερο νόημα είναι οι πιστοί να γίνουν συμμέτοχοι στον Τάφο του Χριστού, στο Σταυρό του και στην Ανάστασή του. Έχω ξαναπεί ότι υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων ως προς το πώς αντιμετωπίζουν το Πάσχα. Οι παντελώς αδιάφοροι, που το βλέπουν ως διακοπές, ως καταναλωτισμό, ως ξεκούραση και ως διασκέδαση. Αυτοί που το αντιμετωπίζουν φολκλορικά και λαογραφικά και μένουν στα ήθη και στα έθιμα, χωρίς να αναγνωρίζουν βαθύτερο θεολογικό και σωτηριολογικό νόημα. Στην τρίτη κατηγορία ανήκουν αυτοί που μένουν σ’ έναν ψευδοευσεβισμό, και ένα επιφανειακό συναισθηματισμό και η τέταρτη κατηγορία είναι αυτοί που βιώνουν το Σταυρό, τον Τάφο και την Ανάσταση, ωσάν να σταυρώνονται και αυτοί από κοινού, να θάπτονται και αυτοί από κοινού με το Χριστό για να έχουν και την κοινή Ανάσταση, ακολουθώντας τη φράση του Αποστόλου Παύλου, αυτός ο οποίος θα συσσταυρωθεί μαζί μου και θα συναναστηθεί μαζί μου».

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.