«ΝΑ ΄ΤΑΝΕ ΤΟ 21 ΧΡΟΝΙΑ ΔΟΞΑΣΜΕΝΑ»

Η συμμετοχή των Θρακών μαχητών στην Επανάσταση του 1821, τόσο κατά τις πολεμικές επιχειρήσεις στη στεριά, όσο και στη θάλασσα, υπήρξε ευρύτατη και αρκετά πολύτιμη. Ανάμεσα στα ενεργά στελέχη της Φιλικής Εταιρείας που κινητοποιήθηκαν σταθερά και αποτελεσματικά ήταν και ο Μητροπολίτης Μαρώνειας Κωνστάντιος, ο οποίος ενισχυμένος με σώμα αντρών έφτασε στο Άγιος Όρος και εκεί ευλόγησε τα όπλα των επαναστατών της Χαλκιδικής.

Πολύτιμη ήταν η θρακική συμβολή, ιδιαίτερα των κατοίκων της Αίνου, στις ναυτικές επιχειρήσεις των εθνικών αγώνων του 1821. Πολλοί Αινίτες έχασαν τη ζωή τους σε επιχειρήσεις στο Ναύπλιο, στην άλωση της Τριπολιτσάς, στην καταστροφή του Πέτα, στο Άργος και στην Αράχοβα, στην καταστροφή των Ψαρών, στη Σαμοθράκη, στο Νεόκαστρο και στην Εύβοια. Οι Θράκες αγωνιστές προέρχονταν ακόμη από το Σουφλί, τη Στράντζα, την Ξάνθη, την Αίνο, τη Ραιδεστό, τη Φιλιππούπολη και από πολλά άλλα μέρη. Πολλοί Θρακιώτες μαζί με Θεσσαλούς και Μακεδόνες, συγκρότησαν το στρατιωτικό σώμα των Θρακομακεδόνων με επικεφαλής το Στέφο Βούλγαρη.

Η σπουδαιότερη, όμως, συμβολή των Αινιτών καραβοκυραίων στους ναυτικούς αγώνες των επαναστατημένων Ελλήνων ανήκει αδιαμφισβήτητα στον Χατζή Αντώνη Βισβίζη, ο οποίος πήρε μέρος σε αλλεπάλληλες επιχειρήσεις με το μπρίκι του την «Καλομοίρα» μαζί με την ηρωική γυναίκα του Δόμνα, τα 5 παιδιά του και 140 ναύτες. Μετά το θάνατό του συνέχισε την πολύτιμη προσφορά του η δεύτερη «Μπουμπουλίνα» της εποχής εκείνης, η Δόμνα.

Η Τζούλια Γκοτζαρίδου, φέτος διδάσκει στην Έκτη Τάξη και με τους 18 μαθητές της αποφάσισε να παρουσιάσει, για την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου, το ιστορικό δράμα: «Δόμνα Βισβίζη, μια Θρακιώτισσα Καπετάνισσα». Με αφορμή αυτή την παράσταση, συζητάμε μαζί της για το μάθημα της Ιστορίας, τον τρόπο που διδάσκεται και το καινούργιο βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Τάξης, για το οποίο χύθηκε ήδη πολύ μελάνι.

Τζούλια Γκοτζαρίδου, δασκάλα:

«Οι μαθητές να καταλάβουν ότι χάρη στις ηρωικές πράξεις των προγόνων μας ζούμε σήμερα ελεύθεροι»

Γιατί επιλέξατε με τους μαθητές σας να ανεβάσετε μια παράσταση αφιερωμένη στην 25η Μαρτίου και ειδικότερα στην άγνωστη καπετάνισσα Δόμνα Βισβίζη;

Πρώτον, γιατί έχει σχέση με το μάθημα της Ιστορίας και δεύτερον, γιατί θέλαμε να θυμίσουμε σε όλους μας ότι και η Θράκη βοήθησε με τον τρόπο της στην Επανάσταση του 1821. Μπορεί να βρισκόταν πολύ κοντά στην Κωνσταντινούπολη και τα σουλτανικά στρατεύματα να κατέπνιγαν κάθε κίνημα της περιοχής, όμως, οι Θρακιώτες βρήκαν τον τρόπο να βοηθήσουν διαφορετικά, είτε δίνοντας την περιουσία τους, είτε πολεμώντας μαζί με άλλους, Θεσσαλούς, Μακεδόνες σε άλλα σημεία της πατρίδας, όπου αυτή το είχε ανάγκη.

Πότε αρχίσατε να δουλεύετε με τους μαθητές σας;

Η προσπάθεια ξεκίνησε πριν τα Χριστούγεννα. Επιλέχθηκε το κείμενο, στο οποίο έγινε διασκευή ώστε να συμμετέχουν όλοι μαθητές της τάξης και ακολούθησαν οι πρόβες. Συνδέσαμε τη θεατρική ενασχόληση μαζί με το μάθημα των Τεχνικών και φτιάξαμε και τα σκηνικά. Ετοιμάσαμε ακόμη και τις προσκλήσεις οι ίδιοι. Είχαμε ως βοηθούς πάρα πολύ κόσμο με πρώτον από όλους το διευθυντή του Σχολείου μας, τον κ. Γιώργο Παπαγεωργίου, αλλά και τον κ. Γιώργο Παγκοζίδη, υπεύθυνο Πολιτιστικών θεμάτων της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ο οποίος μας βοήθησε στη μουσική επένδυση της εκδήλωσης. Την κ. Μυρσίνη Λαντζουράκη που έδωσε σκηνοθετικές οδηγίες στους μαθητές, την κ. Νούση Κοσμάτου που μας βοήθησε στα σκηνικά, την κ. Σουλτάνα Πολιτσάκη, τον κ. Μόσχο Κούκο και το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής για τις στολές που μας δάνεισαν, αλλά και όλες τις μητέρες των παιδιών που φρόντισαν για την επιμελή εμφάνιση των «μικρών ηθοποιών».

Έγινε μεγάλη κουβέντα – και συνεχίζεται ακόμη – για το βιβλίο της ιστορίας που διδάσκετε, ποιο είναι το σχόλιό σας;

Έγινε πολύς θόρυβος, όντως, φέτος για το βιβλίο της Ιστορίας της Έκτης. Προσωπική μου γνώμη είναι ότι το βιβλίο είναι πικρο-γραμμένο, έχει δύσκολους όρους, δύσκολες λέξεις και όντως μερικά γεγονότα της Επανάστασης του 21 δεν τα αναλύει όπως θα έπρεπε.

Μπορείτε να αναφέρετε κάποια παραδείγματα;

Για παράδειγμα η Έξοδος του Μεσολογγίου, η Μάχη στο Μανιάκι, η Μάχη στα Δερβενάκια, το Κρυφό Σχολειό δεν αναφέρονται. Η Έξοδος του Μεσολογγίου καλύπτεται από μερικές, ελάχιστες, γραμμές. Ψάξαμε μόνοι μας στοιχεία και το κάναμε το μάθημα. Τα Κείμενα του Ανθολογίου της Γλώσσας έδωσαν αφορμή να μιλήσουμε πιο αναλυτικά για την Έξοδο.

Έχει θετικά στοιχεία το Βιβλίο;

Το θετικό του βιβλίου είναι ότι κάνει αναφορά σε διάφορα γεγονότα της Ευρώπης, όπως η Αναγέννηση, ο Διαφωτισμός. Τα αναφέρει για να δείξει το σκηνικό μέσα στο οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα της Επανάστασης. Αλλά πιστεύω ότι στην Επανάσταση χρειάζεται να επιμείνουμε ακόμη λίγο. Πρέπει να γνωρίζει ο μαθητής ότι στα Δερβενάκια πολέμησε ο Κολοκοτρώνης, στο Μανιάκι ο Παπαφλέσσας, στην Αλαμάνα ο Αθανάσιος Διάκος, αυτά δεν αναφέρονται σαν γεγονότα, πρέπει να αναφερθούν για να φανεί η αξία των πράξεων, των ηρώων.

Και η αναφορά στην καταστροφή της Σμύρνης, πώς γίνεται;

Όντως αναφέρεται: «Συνωστίζονταν στην παραλία για να ανέβουν στα καράβια». Δεν γίνεται καμία αναφορά στην σφαγή που έγινε. Δεν αναφέρεται ότι χάθηκαν Έλληνες. Δεν τα αναφέρει τα γεγονότα αναλυτικά όπως θα έπρεπε.

Κι εσείς πώς διδάσκετε το μάθημα της Ιστορίας;

Ανοίγω κι άλλα βιβλία ιστορικά. Έχουμε στην Τάξη την «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» ως βοήθημα και ανατρέχω και σε άλλες πηγές προκειμένου να δώσω στα παιδιά περισσότερες πληροφορίες.

Ειπώθηκε τον τελευταίο καιρό, ότι τα παιδιά βαριούνται την Ιστορία…

Εξαρτάται και από την δουλειά του δασκάλου περισσότερο, από το λεξιλόγιο του βιβλίου. Αν ξεφύγεις λίγο από εκεί και αναφέρεις τα γεγονότα με διαφορετικό τρόπο, τότε υπάρχει ενδιαφέρον από τα παιδιά.

Για σας, που διδάσκετε πολλά χρόνια, τι είναι το μάθημα της ιστορίας;

Πρέπει τα παιδιά μέσα από το μάθημα της Ιστορίας να γνωρίσουν την Ιστορία της πατρίδος τους, των προγόνων τους, να νιώσουν περήφανα για τις πράξεις των προγόνων τους. Πρέπει οι μαθητές να καταλάβουν ότι χάρη στις ηρωικές πράξεις των προγόνων μας ζούμε εμείς σήμερα ελεύθεροι. Ξέρουμε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται, αν χρειαστεί στο μέλλον, να πράξουμε ανάλογα, πρέπει να μπορούμε να υπερασπίσουμε την πατρίδα μας.

Λέγεται ότι «σβήνοντας» το αίμα από τις ιστορικές σελίδες, προωθούμε τη συνύπαρξη, πώς το σχολιάζετε;

Πρέπει και η άλλη πλευρά να «σβήσει» το αίμα. Αν η άλλη πλευρά συνεχίσει να το «καλλιεργεί», νομίζω ότι θα φτάσουμε να βιώνουμε δύσκολες καταστάσεις για τον ελληνισμό και για την Θράκη κυρίως.

Η 12χρονη Ειρήνη Δαδάκη πηγαίνει στην Έκτη Τάξη του 5ου Δημοτικού Σχολείου Κομοτηνής. Ερμηνεύει το ρόλο της Δόμνας Χατζή Βισβίζη και δηλώνει γοητευμένη από τον αγώνα της ηρωικής αυτής γυναίκας. Γνωρίζει με κάθε λεπτομέρεια τις ηρωικές πράξεις των αγωνιστών του 21 και τις τραγικές στιγμές της Επανάστασης. Ξεχωρίζει ως κορυφαία στιγμή μια ιστορική στιγμή που αναφέρεται ελάχιστα στο βιβλίο της ιστορίας που διδάσκεται ( αναφορά έξι σειρών), στην Έξοδο του Μεσολογγίου.

Ειρήνη Δαδάκη, μαθήτρια Έκτης Τάξης:

«Όλοι οι Έλληνες έκαναν πολλά για την Επανάσταση. Πολλοί θυσίασαν και τη ζωή τους κι αυτό ήταν υπέροχο.»

Στην θεατρική παράσταση που ανεβάσατε στο σχολείο σας είσαι η Δόμνα Χατζή Βισβίζη, τι γνωρίζεις γι’ αυτή τη γυναίκα;

Ότι γεννήθηκε στην Αίνο της Θράκης το 1783 και παντρεύτηκε το 1808 τον Αντώνη Χατζή Βισβίζη. Στην Επανάσταση του 1821 ο άνδρας της πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες με το ιδιόκτητο πλοίο του, την «Καλομοίρα».

Ποια η σχέση της με τον αγώνα του 21;

Η Δόμνα ακολούθησε τον άνδρα της στις επιχειρήσεις και στα ταξίδια. Όταν ο Βισβίζης πέθανε, πάνω στο πλοίο του στις 21 Ιουλίου το 1822, η Δόμνα που έμεινε χήρα με 5 ανήλικα παιδιά, έγινε καπετάνισσα διευθύνοντας αυτή το πλοίο του άνδρα της.

Ήταν ηρωίδα;

Ναι, ήταν μια σπουδαία γυναίκα που έκανε πολλά σημαντικά πράγματα. Βοήθησε πολύ στην Επανάσταση.

Έχει σχέση με την Θράκη;

Κατάγονταν από την Αίνο, η οποία τώρα, δυστυχώς, είναι τουρκικό έδαφος. Δεν καταφέραμε να την ελευθερώσουμε κι αυτό ήταν το όνειρό της.

Έκανε μια μεγάλη θυσία για την πατρίδα ή μια εύκολη συνηθισμένη πράξη;

Έκανε μια πολύ μεγάλη θυσία, έχασε τον άντρα της, άφησε τον τόπο της, ξόδεψε μέχρι και τα τελευταία χρήματα που είχε για την Επανάσταση. Τα τελευταία χρόνια της ζωής τα πέρασε μέσα στη φτώχεια.

Θα έκανες κι εσύ κάτι τέτοιο; Θα μπορούσες να ήσουν στη θέση της;

Δεν νομίζω. Πού να βρει κανείς τόσο κουράγιο και τέτοια δύναμη;

Από όλη την Επανάσταση του 21 τι είναι αυτό που σε γοητεύει περισσότερο;

Όλοι οι Έλληνες έκαναν πάρα πολλά για την Επανάσταση. Πολλοί θυσίασαν και τη ζωή τους κι αυτό ήταν υπέροχο.

Γνωρίζεις να μου αναφέρεις τα ονόματα κάποιων ηρώων;

Τον Κολοκοτρώνη, τον Αθανάσιο Διάκο, τον Μιαούλη, τον Κανάρη, τον Πιπίνο, τον Παπαφλέσσα, την Μπουμπουλίνα, την Μαντώ Μαυρογένους, τον Καραϊσκάκη.

Κρυφό Σχολείο υπήρχε εκείνα τα χρόνια, τι σας λέει η δασκάλά σας;

Μας λέει ότι υπήρχαν, αν και αυτό δεν αναφέρεται στον βιβλίο της ιστορίας μας.

Για τη Φιλική Εταιρεία υπάρχει αναφορά;

Ναι, ολόκληρο μάθημα έγινε. Ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας από τον Σκουφά, τον Ξάνθο και τον Τσακάλωφ και βοήθησε πάρα πολύ στον αγώνα καθώς ξεσήκωσε τους Έλληνες. Μετά έγινε αρχηγός της ο Αλέξανδρος Υψηλάντης.

Κορυφαία στιγμή του Αγώνα ποια θεωρείς;

Την έξοδο του Μεσολογγίου. Γιατί δεν έκαναν μια συνηθισμένη πράξη. Τόσο καιρό που άντεξαν πολιορκημένοι το θεωρώ πολύ γενναίο.

Θα ήθελες να ζούσες εκείνα τα χρόνια;

Εξαρτάται σε ποια μεριά θα ήμουν. Αν ήμουν κάπου στην Ευρώπη θα ήθελα, αλλά στην Ελλάδα ήταν πολύ δύσκολα τότε. Θα ήθελα να έβλεπα κάποια στιγμή του Αγώνα, αλλά όχι να ζω τότε. Δεν νομίζω να ήθελα να πεθάνω.

Ποια ηρωίδα θα ήθελες να ήσουν;

Θα ήθελα να ήμουν η Δόμνα Βισβίζη, πιστεύω ότι ήταν η «Μπουμπουλίνα» της Θράκης.

Στην Έκτη Τάξη διδάσκεστε αυτό το καινούργιο βιβλίο για το οποίο γίνεται πολύ κουβέντα;

Ναι, η δασκάλα μας – μας το εξηγεί πιο καλά, επειδή έχει αρκετές δύσκολες λέξεις το βιβλίο, μας δίνει κι άλλες πληροφορίες, κάνει το μάθημα πιο ωραίο και πιο εύκολο.

Είναι ωραίο μάθημα το μάθημα της Ιστορίας;

Εμένα δεν μου αρέσει και πάρα πολύ. Τα διαβάζω γιατί γράφουμε και tests. Εντάξει, μ΄ αρέσει να μαθαίνω και τι έκαναν οι πρόγονοί μου, τις θυσίες των Ελλήνων για να ανεξαρτητοποιηθούν. Είναι καλό να τα ξέρουμε αυτά.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.