SOS για τη λιμνοθαλασσα Βασοβα

Αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν την εγκατάσταση δεξαμενών καυσίμων στη λιμνοθάλασσα της Βάσοβας είναι οι κάτοικοι της Καβάλας και της ευρύτερης περιοχής, που διοργανώνουν συλλαλητήριο με τη συμμετοχή όλων των τοπικών φορέων και συλλόγων, σήμερα στις 19.30 στην κεντρική πλατεία της πόλης. Οι κάτοικοι της Καβάλας απαιτούν να προστατευτεί η λιμνοθάλασσα της Βάσοβας ως αναπόσπαστο κομμάτι του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και να εκδοθεί άμεσα η σχετική Κ.Υ.Α.

Το όλο ζήτημα δεν προέκυψε ξαφνικά. Πρόκειται για μια ιστορία περιβαλλοντικής τρέλας, που ξεκινάει τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν, όταν μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες (Motor Oil, Αιγαίον Oil, Leon Gaz κ.α.) εξεδήλωσαν το ενδιαφέρον να εγκαταστήσουν «δάσος» από δεξαμενές καυσίμων πάνω στη λιμνοθάλασσα της Βάσοβας, την δυτικότερη και πλέον ευάλωτη από τις λίμνες και λιμνοθάλασσες που συνθέτουν το Δέλτα του ποταμού Νέστου. Εκεί, χωρίς κανέναν απολύτως χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς λιμενικές εγκαταστάσεις και σε συνθήκες επικίνδυνου συνωστισμού, σκόπευαν να μεταφέρουν και να αποθηκεύσουν τεράστιες ποσότητες καυσίμων (πετρελαίου, βενζίνης, μαζούτ, πίσσας, ασφάλτου και υγραερίου) για να τις διακινούν στη συνέχεια προς τα Βαλκάνια και τις χώρες της ΝΑ Ευρώπης. «Ενώ η περιοχή της Βάσοβας έχει ενταχθεί από το 1974 κάτω από την ομπρέλα προστασίας της Διεθνούς Συνθήκης Ραμσάρ και είναι το μέρος του Δέλτα του Νέστου, ενώς από τους 11 υγροβιότοπους που η Ελλάδα, ως έβδομη χώρα που προσυπέγραψε την Συνθήκη Ραμσάρ, τον ενέταξε υπό την προστασία της εδώ και 6-7 χρόνια επιχειρείται η εγκατάσταση ενός μεγάλου αριθμού δεξαμενών καυσίμων. Αυτές οι επιχειρούμενες ενέργειες θα αλλοιώσουν κατ’ αρχήν το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία της περιοχής, θα καταστρέψουν με μεγάλη βεβαιότητα τη λιμνοθάλασσα Βάσοβα», είπε ο Λάζαρος Βασιλειάδης από τη Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα κατά της εγκατάστασης δεξαμενών καυσίμων στη Βάσοβα και την Οργανωτική Επιτροπή Συλλαλητηρίου, μεταφέροντας την ιστορία αυτού του σημαντικού ζητήματος.

Όπως ανέφερε ο ίδιος, στην περιοχή δεν υπάρχει λιμάνι ούτως ώστε η διαδικασία εκφόρτωσης να γίνεται με ασφαλή τρόπο και όλη η διαδικασία επιχειρείται να συντελεστεί μέσω αγκυροβολίων και με αγωγούς, οι οποίοι θα αδειάζουν τα πετρέλαια από τα δεξαμενόπλοια στις χερσαίες εγκαταστάσεις, οι οποίες θα είναι δίπλα στη λιμνοθάλασσα. «Είναι πολλές οι εταιρίες που ενδιαφέρονται γι’ αυτή την εγκατάσταση, εκ των οποίων οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες, Motor Oil, Αιγαίον Oil, Leon Gaz, εδώ και 6 χρόνια προσπαθούν να πάρουν εγκρίσεις. Επίσης, έχουν κατατεθεί αιτήσεις και από άλλες μικρότερες εταιρίες, μεταξύ των οποίων η Sun Oil, και αυτό το γεγονός είναι κάτι που λειτουργεί ως εφιάλτης για το νομό Καβάλας και τρομάζει πραγματικά και τον τελευταίο Καβαλιώτη. Γι’ αυτό μιλάμε για τη δημιουργία ενός «δάσους» δεξαμενών. Η συγκέντρωση των καυσίμων είναι τρομακτική και βέβαια δεν προορίζονται για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της Καβάλας. Τα καύσιμα που θα διακινεί μόνο μια εταιρία, θα είναι διπλάσια από τα καύσιμα που απαιτούνται για το νομό Καβάλας ετησίως. Έτσι, όπως προκύπτει και από τα έγγραφα του Υπουργείου Ανάπτυξης, κυρίως προορίζονται για τα Βαλκάνια».

Σοβαρές οι επιπτώσεις από την εγκατάσταση δεξαμενών καυσίμων

Σοβαρές επιπτώσεις στην φυσιογνωμία της Καβάλας θα προκύψουν από τις επιχειρούμενες ενέργειες των εμπλεκόμενων εταιριών. «Αλλάζει ο χαρακτήρας και η φυσιογνωμία του νομού Καβάλας. Η Καβάλα ανά τους αιώνες έχει μια συγκεκριμένη φυσιογνωμία με την ιστορία της, με τους υγροβιότοπους και τις θάλασσές της. Ξαφνικά με βίαιο τρόπο παραβιάζοντας διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις, αλλά και η ελληνική νομοθεσία, γίνεται μια προσπάθεια να αλλάξει η φυσιογνωμία και η προοπτική της Καβάλας. Η προοπτική της Καβάλας στη συγκεκριμένη περιοχή είναι οι δραστηριότητες ιχθυοκαλλιεργητών και μυδοκαλλιεργητών, οι οποίοι ζουν από τις λιμνοθάλασσες. Υπάρχουν δραστηριότητες των 300 και πλέον οικογενειών των παράκτιων αλιέων, οι οποίοι ψαρεύουν ακριβώς μπροστά από τις λιμνοθάλασσες και κινδυνεύουν άμεσα. Υπάρχει η τουριστική δραστηριότητα της Κεραμωτής και της Θάσου, η οποία τίθεται σε άμεσο κίνδυνο διότι δεν υπάρχει λιμάνι και κάθε φορά- όπως απέδειξαν και οι επιστήμονες -κατά τη διαδικασία εκφόρτωσης θα υπάρχουν μικρές και μεγάλες διαρροές μέσα στα «νόμιμα» πλαίσια και στα όρια που ορίζουν οι νόμοι. Αυτές όμως οι διαρροές σε βάθος χρόνου θα δημιουργήσουν μια πολύ μεγάλη επιβάρυνση στο θαλάσσιο περιβάλλον, γι’ αυτό και το συνειδητοποίησαν και οι Θάσιοι, οι οποίοι ζουν κυρίως από τον τουρισμό, ότι αυτό θα είναι μόνιμη απειλή για την προοπτική τους και για τις τουριστικές δραστηριότητες που έχουν αναπτύξει».

Εκτός τούτου, υπάρχει ο κίνδυνος να συμβεί τεχνολογικό ατύχημα, μικρό ή μεγάλο, τόσο στις χερσαίες εγκαταστάσεις όσο και στο θαλάσσιο χώρο, σύμφωνα με τον κ. Βασιλειάδη, ο οποίος δεν παρέλειψε να αναφέρει τα ατυχήματα που έχουν γίνει σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ των οποίων το δεξαμενόπλοιο Prestige ανοιχτά της Ισπανίας, η πυρκαγιά στις δεξαμενές της Jet Oil έξω από το Λονδίνο. «Η μεγάλη συγκέντρωση των δραστηριοτήτων αυτών δημιουργεί μια αίσθηση τρόμου και φόβου για τους Καβαλιώτες ότι κάποτε θα συμβεί ένα μεγάλο τεχνολογικό ατύχημα και οι επιπτώσεις αυτού του ατυχήματος τόσο στον πληθυσμό όσο και στο οικοσύστημα θα είναι τεράστιες και καταστροφικές».

Αγώνας – Συλλαλητήριο

Το παράλογο αυτό το σχέδιο προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην τοπική κοινωνία που όλο αυτό το διάστημα έδωσε ένα μαζικό και δύσκολο αγώνα για να αποτρέψει την εγκατάσταση των δεξαμενών καυσίμων και να προστατέψει τη λιμνοθάλασσα από τις ορέξεις των πετρελαϊκών εταιριών. Αναφερόμενος στις μέχρι τώρα προσπάθειες της τοπικής κοινωνίας και των τοπικών φορέων που γίνονται εδώ και 5 χρόνια με στόχο να αποτραπεί μια τέτοια εξέλιξη, ο κ. Βασιλειάδης μετέφερε: «Επειδή το θέμα ήταν δύσκολο- έχει νομικές, τεχνοκρατικές, χωροταξικές και πολιτικές διαστάσεις -έπρεπε να το παλέψουμε συγκροτημένα και έτσι αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα, η οποία όλα αυτά τα χρόνια σε μόνιμη βάση παλεύει για την αποτροπή αυτών των δραστηριοτήτων. Έχουν γίνει συλλαλητήρια με το μεγαλύτερο που έλαβε χώρα στις 16 Απριλίου 2003, όπου τότε με την προηγούμενη κυβέρνηση, είχαμε φτάσει σ’ ένα κρίσιμο σημείο και κρίναμε σωστό να γίνει συλλαλητήριο. Πιστεύουμε ότι αυτό το συλλαλητήριο ήταν το έναυσμα για την αναστολή όλων των εξελίξεων μέχρι σήμερα».

Τώρα ο αγώνας αυτός βρίσκεται στην πιο κρίσιμη φάση του, καθώς δύο από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες βρίσκονται ένα μόλις βήμα πριν την τελική άδεια εγκατάστασης. Όπως τόνισε ο κ. Βασιλειάδης, για πρώτη φορά υπάρχουν υπουργικές αποφάσεις που εγκρίνουν περιβαλλοντικούς όρους των ενδιαφερόμενων εταιριών, το οποίο σημαίνει ότι «το επόμενο βήμα είναι οι ενδιαφερόμενες εταιρίες να έρθουν στη νομαρχία Καβάλας προκειμένου να ζητήσουν την τελευταία άδεια που απαιτείται, την άδεια εγκατάστασης. Καλούμε το νομάρχη να μην υπογράψει τέτοιου είδους αδειοδοτήσεις διότι τότε θα τηρήσει τη νομιμότητα».

Οι κάτοικοι της Καβάλας ελπίζουν να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη και με το συλλαλητήριο που διοργανώνουν να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα στην Αθήνα. «Καλούμε όλους τους Καβαλιώτες να συνειδητοποιήσουν την κρισιμότητα της κατάστασης και να δώσουν ένα πολύ ηχηρό μήνυμα. Ένα μικρό συλλαλητήριο σαφώς θα δώσει τελείως αρνητικό μήνυμα προς τα κέντρα λήψης των αποφάσεων, ενώ ένα πολύ ισχυρό μαζικό συλλαλητήριο θα δώσει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Πιστεύουμε ότι αυτή θα είναι η απάντηση της Καβάλας διότι η συμμετοχή είναι και συγκινητική και παλλαϊκή».

Εναλλακτικές λύσεις για την ανάπτυξη του οικοσυστήματος

Πέραν από τις κινητοποιήσεις και συλλαλητήρια η Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα έχει πραγματοποιήσει ενημερωτικές εκδηλώσεις, ημερίδες, συνέδρια προκειμένου να αναδείξει το θέμα, δείχνοντας με την ευκαιρία την άλλη όψη του νομίσματος. Συγκεκριμένα, προτείνει εναλλακτικές λύσεις για την ανάπτυξη της περιοχής προκειμένου να αποτραπεί η εγκατάσταση των δεξαμενών καυσίμων. «Προτείνουμε την ανάπτυξη αυτού του οικοσυστήματος, της προστατευόμενης αυτής περιοχής μέσα από ήπιες μορφές ανάπτυξης ούτως ώστε να δημιουργήσει περισσότερες μόνιμες θέσεις εργασίας στον οικοτουρισμό, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την έρευνα πάνω σε πολλά επιστημονικά πεδία, καθώς και στον πλούτο που έχει αυτό το οικοσύστημα, όπως οι λιμνοθάλασσες με την πολύ μεγάλη παραγωγή ψαριών, το Δέλτα του Νέστου, το παραποτάμιο δάσος, οι δεκαοκτώ μικρές λίμνες (βορειοανατολικά της Χρυσούπολης). Είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής μας.

Η λογική της βαριάς βιομηχανίας απ’ τα προηγμένα κράτη έχει εγκαταλειφθεί εδώ και αρκετά χρόνια. Δεν είναι δυνατόν πλέον να προσβλέπουμε σε έλευση βιομηχανιών βαριάς μορφής, οι οποίες ήταν το μοντέλο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν πρόκειται η βαριά βιομηχανία με την κλασική της μορφή να δώσει ανάπτυξη στην Καβάλα. Πιστεύουμε ότι θα φέρει καταστροφή και υποβάθμιση και η Καβάλα του αύριο με τέτοιες δραστηριότητες δεν θα θυμίζει σε τίποτε την Καβάλα του σήμερα και του χθες».

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.