Πειραματα στα ζωα

Κάθε χρόνο εκατομμύρια ζώα βασανίζονται και πεθαίνουν άσκοπα στα εργαστήρια, θύματα της ανθρώπινης άγνοιας και υπεροψίας. Η εταιρεία κατασκευής απορρυπαντικών θα δοκιμάσει πόσο δηλητηριώδες είναι το νέο της προϊόν διοχετεύοντας μεγάλες ποσότητες στο στομάχι αρουραίων. Ο φοιτητής της Παθολογίας θα διαπιστώσει «ιδίοις όμμασι» όσα έχει διδαχθεί, τεμαχίζοντας βατράχια (δεν έχει σημασία αν χιλιάδες φοιτητές έχουν κάνει στο παρελθόν το ίδιο «πείραμα» ή αν ο βάτραχος ελάχιστα μοιάζει ανατομικά με τον άνθρωπο – μελλοντικό ασθενή του). Και φυσικά, το καινούριο μάσκαρα δεν μπορεί να κυκλοφορήσει στο εμπόριο αν δεν δούμε πρώτα σε τι ποσότητα καταστρέφει τα μάτια του κουνελιού…

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια ζώα υποφέρουν, ικανοποιώντας την ανθρώπινη αυτή διαστροφή που ονομάσαμε «πειράματα στα ζώα». Και υποφέρουν κυριολεκτικά αγόγγυστα, αφού οι βασανιστές τους πρώτα τους έχουν κόψει τις φωνητικές χορδές, για να μην τους ενοχλούν τα ουρλιαχτά των ζώων. Το πιο θλιβερό, όμως, είναι πως τα περισσότερα πειράματα είναι άχρηστα και αναξιόπιστα, συχνά μάλιστα η εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους στους ανθρώπους αποδεικνύεται επικίνδυνη και σε κάποιες περιπτώσεις θανατηφόρα…

… Είναι φανερό γιατί χρησιμοποιούνται ζώα σε ιατρικά πειράματα. Ίσως το γεγονός ότι τυφλώνονται ζώα για να βάφουμε τις βλεφαρίδες μας, να βάζει σε σκέψεις προς στιγμήν. Εν πάση περιπτώσει, το θέμα δεν είναι (τώρα) αυτό. Το θέμα είναι τι είδους μεταχείριση έχουν αυτά τα έρημα ζώα, ζωντανά πλάσματα κι αυτά, που θυσιάζονται θέλοντας και μη για την ανθρώπινη υγεία, αλλά και την καλλονή του ανθρώπινου είδους. Πώς γίνονται τα πειράματα και οι επεμβάσεις; Ποια μέτρα παίρνονται για να απαλυνθούν οι πόνοι των πειραματόζωων και πώς αντιμετωπίζονται, όταν σακατεύονται από τα πειράματα;

Αναγκαιότητα, βαναυσότητα ή επιστημονικό λάθος;

Ο ανθρωποκεντρισμός, ρεύμα το οποίο θεωρεί τη θέση ανθρώπου ως κεντρική μέσα στον πλανήτη, διαπνέεται από έναν ωφελιμισμό όταν ερμηνεύει τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση και τα άλλα έμβια όντα. Στον αντίποδα αυτής της προσέγγισης αναζητείται μια περιβαλλοντική ηθική, ένας ηθικός κώδικας που θα καθοδηγεί τη συμπεριφορά του ανθρώπου στις σχέσεις του με τη φύση. Μεταξύ των άλλων, εφ΄ όσον ο ηθικός κώδικας και το ισχύον δίκαιο που ο ανθρώπινος πολιτισμός έχει υιοθετήσει, προβλέπει την απαγόρευση της πρόκλησης πόνου στους ανθρώπους, πόνο που προέρχεται από βασανισμούς, ξυλοδαρμούς ή άλλες σκόπιμες ενέργειες και εφ΄ όσον και τα ζώα αισθάνονται πόνο, τότε ο κώδικας αυτός πρέπει να επεκταθεί και προς τα ζώα.

Εκτός από το ηθικό μέρος υπάρχει και ένα πρακτικό. Τα πειράματα στα ζώα υποτίθεται ότι οδηγούν σε κάποια συμπεράσματα για την χρησιμότητα και τις πιθανές παρενέργειες φαρμάκων που πρόκειται στη συνέχεια να δοθούν σε ανθρώπους. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες γίνονται αυτά τα πειράματα κάθε άλλο παρά σε ασφαλή συμπεράσματα καταλήγουν, γιατί γίνονται σε εντελώς αφύσικες συνθήκες για τα ζώα και η όποια αντίδρασή τους δεν είναι αυτή που ενδεχομένως θα είχαν αν τα έπαιρναν στη «φυσιολογική τους ζωή». Σήμερα αποτελεί δεδομένο της επιστήμης ότι η αντίδραση ενός οργανισμού σε μια φαρμακευτική αγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνολική «ψυχοσωματική» κατάσταση του ασθενούς και όχι μόνο από την ίδια την αγωγή.

Ο συστημικός ψυχίατρος Γ. Βασιλείου χρησιμοποιούσε το παρακάτω παράδειγμα: «Μία νοσοκόμος που δούλευε σ΄ ένα μεγάλο σανατόριο του Σικάγο επί πολλά χρόνια δεν εκδήλωσε κανένα σύμπτωμα φυματίωσης, εργαστηριακά ή κλινικά. Λίγες όμως ημέρες μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πατέρα της παρουσίασε μια σειρά κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα που έδειχναν ξεκάθαρα μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη μορφή αρρώστιας». Η συνολική ψυχοσωματική κατάσταση, δηλαδή, αυτού που υποβάλλεται σε μια θεραπεία (ανθρώπου ή ζώου) επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό τα αποτελέσματα των πειραμάτων, που η γενίκευσή τους είναι εντελώς αυθαίρετη. Τα ζώα που υποβάλλονται σε πειράματα, είναι «αιχμάλωτα», ζουν σε ξένο περιβάλλον, βρίσκονται σε ένα καθεστώς στρες και φυσικά είναι… διαφορετικά από τον ανθρώπινο οργανισμό. Η αντίδρασή τους στο υπό δοκιμή φάρμακο (έστω και εάν προσπαθούν να δημιουργήσουν συνθήκες αντιστρές) επηρεάζεται σε καθοριστικό βαθμό από την κατάσταση αυτή και δεν προσφέρεται για συμπεράσματα.

Γιατί, λοιπόν, γίνονται τα πειράματα αυτά; Όταν τα χημικά δεδομένα δεν είναι σε θέση να δώσουν την απόλυτη βεβαιότητα ότι το φάρμακο είναι αποτελεσματικό και ταυτόχρονα ότι δεν έχει άλλες παρενέργειες, τότε επιστρατεύεται η «εγγύηση» των πειραμάτων στα ζώα. Απόδειξη γι αυτό είναι ότι πολύ συχνά φάρμακα που έχουν δοκιμαστεί σε ζώα, χωρίς προβλήματα, εμφανίζουν παρενέργειες όταν χρησιμοποιηθούν από ανθρώπους. Τελικά, όλα τα φάρμακα δοκιμάζονται στον άνθρωπο, αλλά οι ερευνητές και οι εταιρείες παίρνουν την άτυπη άδεια, γι αυτό αν προηγουμένως εμφανίσουν ότι έχουν δοκιμαστεί σε πειραματόζωα.

Επιμέλεια: Μ.Κ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.