«Εγω, ρατσιστης;!»

Εγώ δεν είμαι ρατσιστής, εσύ είσαι μαύρος. Το black humour περιλαμβάνει μια μεγάλη συλλογή ρατσιστικών ανεκδότων όπου εύστοχα διακρίνεται η άποψη ακόμη και όσων θεωρούν εαυτούς αντιρατσιστές απέναντι στο διαφορετικό.

Η ξενοφοβία, η ομοφοβία, η έλλειψη ανεκτικότητας απέναντι σε φυλές, θρησκείες, σωματικό βάρος, εξωτερική εμφάνιση, … συνθέτουν ένα πάζλ στο οποίο όλοι μας βάζουμε έστω και μία ψηφίδα.

Η 21η Μαρτίου έχει οριστεί ως η διεθνής ημέρα για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων με το σύνθημα «Όλα τα ανθρώπινα όντα γεννιούνται ελεύθερα και ίσα σε αξιοπρέπεια και δικαιώματα» – δικαίωμα αυτονόητο αλλά όχι αυταπόδεικτο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε παγκόσμιο επίπεδο τα παιδιά και οι γυναίκες πέφτουν συχνά θύματα διακρίσεων, λόγω εθνικότητας ή ιθαγένειας, δεν απολαμβάνουν ίση μεταχείριση, στερούνται των βασικών υπηρεσιών υγείας και σε ό,τι αφορά στα παιδιά και της στοιχειώδους εκπαίδευσης. Παράλληλα, στις προηγμένες χώρες είναι ευδιάκριτο ότι το μικρόβιο του ρατσισμού σπέρνεται στα παιδιά, που δεν έμαθαν να αποδέχονται, ό,τι είναι διαφορετικό. Την ίδια στιγμή που κάποια παιδιά σερφάρουν στο διαδίκτυο, μαθαίνουν ξένες γλώσσες, αθλούνται, εκφράζουν τις καλλιτεχνικές τους ανησυχίες ή παίζουν playstation, δίπλα τους κάποια άλλα τσαλαβουτούν στις λάσπες, ζητιανεύουν και υποχρεούνται να παραχωρήσουν τα κέρδη τους στους προστάτες – κηδεμόνες τους, χωρίς να έχουν καμία επαφή με την εκπαίδευση.

Η Ελληνική Επιτροπή της Unicef μέσα από έρευνα της ΚΑΠΑ RESEARCH για τις διακρίσεις, το ρατσισμό και την ξενοφοβία στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, μεταφέρει τις εξής διαπιστώσεις:

ΓΟΝΕΙΣ

Το 51,7% δηλώνει ότι η παρουσία των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία τους προκαλεί ανησυχία και το 16,2% των γονιών δηλώνει ότι η παρουσία των ξένων τους ενοχλεί. Αδιάφορο εμφανίζεται το 17,1% ενώ μόνο ο ένας περίπου στους 10 γονείς (11,6%) δηλώνει ότι η νέα αυτή πολυπολιτισμική πραγματικότητα του φαίνεται ενδιαφέρουσα.

Ως φυσιολογικό γεγονός σχολιάζουν την παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα σχολεία της χώρας μας το 42,6% των γονέων, ενώ ως θετικό γεγονός κρίνεται από το 11%. Αντίθετη άποψη εκφράζει το 42% των γονέων. Για το 34% η παρουσία των ξένων θεωρείται μάλλον αρνητικό γεγονός ενώ το 8% πιστεύει ότι η συνύπαρξη αυτή συνιστά απειλή.

Μόνο οι 4 στους 10 γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά των αλλοδαπών στην Ελλάδα θα πρέπει να μπορούν να γράφονται σε οποιοδήποτε ελληνικό σχολείο. Η πλειοψηφία των γονέων πιστεύει ότι θα πρέπει να γράφονται μόνο σε ειδικές τάξεις / τμήματα για αλλοδαπούς (29,2%) ή σε άλλα σχολεία που θα είναι ειδικά και μόνο για παιδιά αλλοδαπών.

Ο ένας στους δύο γονείς (50,5%) δηλώνει ότι θα τον ενοχλούσε εάν στο σχολείο που πηγαίνει το παιδί του φοιτούσε σημαντικός αριθμός αλλοδαπών μαθητών. Μάλλον δεν θα τους ενοχλούσε δηλώνει το 14,1%, ενώ σίγουρα δεν θα τον ενοχλούσε δηλώνει ο ένας στους τρεις (34,3%)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Αυτοαξιολογώντας την εκπαιδευτική τους επάρκεια και δεξιότητες για τη διδασκαλία των αλλοδαπών μαθητών, οι εφτά στους δέκα δασκάλους και καθηγητές θεωρούν ότι οι Έλληνες εκπαιδευτικοί δεν είναι επαρκώς καταρτισμένοι για να διδάξουν τα παιδιά των αλλοδαπών, γεγονός αρκετά σοβαρό εάν αναλογιστούμε την εκτίμησή τους, ότι αριθμός των αλλοδαπών μαθητών θα αυξηθεί μέσα στην επόμενη πενταετία.

Το σχολείο, ένας από τους βασικούς χώρους κοινωνικοποίησης και διαμόρφωσης της προσωπικότητας των νεαρών ατόμων, εμφανίζεται σε πολλές περιπτώσεις να είναι ένας χώρος διακρίσεων. Ο ένας στους τρεις ερωτώμενους δασκάλους και καθηγητές απαντά ότι “από την εμπειρία του γίνονται διακρίσεις εις βάρος των αλλοδαπών μαθητών στα ελληνικά σχολεία”.

Η συνήθης αντίδραση των εκπαιδευτικών όταν γίνονται μάρτυρες τέτοιων περιστατικών εκτιμάται πως είναι η επέμβαση υπέρ του θιγόμενου μαθητή (74%).

Μόνο το 38,1% των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι τα παιδιά των αλλοδαπών θα πρέπει να μπορούν να γράφονται σε οποιοδήποτε ελληνικό σχολείο. Η πλειοψηφία πιστεύει ότι θα πρέπει να γράφονται σε τάξεις ειδικές για αλλοδαπούς ή να γράφονται σε άλλο σχολείο ειδικό, για αλλοδαπούς.

Στην ερώτηση “θα σας ενοχλούσε ή όχι αν στο σχολείο που διδάσκετε φοιτούσε σημαντικός αριθμός αλλοδαπών παιδιών;”, “όχι δεν θα με ενοχλούσε” απαντά το 67,9%. Ωστόσο τρεις στους δέκα εκπαιδευτικούς δηλώνουν ότι θα τους ενοχλούσε.

ΜΑΘΗΤΕΣ

Οι Έλληνες μαθητές εμφανίζονται ως η πιο ανοικτή και ανεκτική κοινωνική ομάδα στη διαφορετικότητα και στην πολυ-πολιτισμικότητα, που εισάγουν οι αλλοδαποί συμμαθητές τους στις σχολικές κοινότητες.

Το 71,8% των μαθητών εκφράζει θετική γνώμη για τους αλλοδαπούς συμμαθητές του με συγκριτικά πιο ανοικτούς τους μαθητές του δημοτικού (88%) στη σχέση τους με τους αλλοδαπούς συμμαθητές τους έναντι 72,9% των μαθητών Γυμνασίου και 61,4% των μαθητών Λυκείου. Έξι στους δέκα (59,5%) δηλώνουν ότι δεν θα τους ενοχλούσε εάν στο σχολείο τους φοιτούσε σημαντικός αριθμός αλλοδαπών παιδιών, ενώ το 55,1% δεν θα το ενοχλούσε η φοίτηση, στην ίδια τάξη, αλλοδαπών μαθητών.

Το 46,2% των μαθητών πιστεύει ότι τα παιδιά από άλλες χώρες θα πρέπει να μπορούν να γράφονται σε οποιοδήποτε ελληνικό σχολείο. Το 24,5% πιστεύει ότι θα πρέπει να γράφονται σε ειδικές τάξεις για αλλοδαπούς, και το 20,6% ότι θα πρέπει να γράφονται σε ειδικό σχολείο μόνο για αλλοδαπούς.

Το μορφωτικό επίπεδο των γονέων εμφανίζεται να επηρεάζει και το βαθμό ανεκτικότητας των παιδιών τους για τους αλλοδαπούς μαθητές. Μόρφωση και Ξενοφοβία παρουσιάζονται ως δύο μεγέθη αντιστρόφως ανάλογα.

Τέλος, οι Έλληνες μαθητές θα διαφωνούσαν να σηκώνει την ελληνική σημαία, στις εθνικές γιορτές, αλλοδαπός συμμαθητής τους που αρίστευσε στο σχολείο του, σε ποσοστό 48,6% έναντι του 34,1% που θα συμφωνούσε. Εξαίρεση αποτελούν οι μαθητές του δημοτικού όπου στην πλειοψηφία τους θα επικροτούσαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο (52,1%).

Ένα ευρωπαϊκό κόμικ για το ρατσισμό

Τον Ιούνιο του 1998 εκδόθηκε στα ισπανικά, δανικά, γερμανικά, ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, ολλανδικά, πορτογαλικά, φινλανδικά και σουηδικά (οι επίσημες γλώσσες της Ε.Ε.) ένα κόμικ με τίτλο «Εγώ, ρατσιτσής;!», σε μια προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταπολεμήσει τις διακρίσεις που στηρίζονται στο φύλο, τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τη θρησκεία και τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον γενετήσιο προσανατολισμό.

Το κόμικ απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και νέους, έχει χιούμορ, έξυπνα σκίτσα, ενώ στο κλείσιμό του περιλαμβάνει τις δράσεις της Ε.Ε. υπέρ των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως και της καταπολέμησης του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.

Η κάθε σελίδα του κόμικ έχει ένα αυτόνομο περιστατικό, θίγει ένα συγκεκριμένο θέμα και παρουσιάζει ήρωες όπως: κοντός, χοντρός, μαύρος, εργαζόμενη γυναίκα, ομοφυλόφιλος, γυναίκα με τσαντόρ, ηλικιωμένος, φτωχός, ανάπηρος, άρρωστος, τσιγγάνος, κοκκινομάλλης… Μέσα από καθημερινές ατάκες «οι πρόγονοί τους οι σκλάβοι…», «Μπλιάχ! Αυτός εκεί είναι πούστης!…», «Κοίτα τον χοντρό!…», «Είδες τον καινούριο προϊστάμενο; ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΊΝΑΙ;!», διακρίνουμε το βλέμμα απέναντι στον Άλλον, αυτόν που δεν ανταποκρίνεται στα σύγχρονα πρότυπα της TV, του life style, της μόδας. Η δυσαρέσκεια των «φυσιολογικών» εμφανίζεται μέσα από γκριμάτσες, τη στάση του σώματος, ειρωνικά σχόλια.

Ο μύθος του λευκού, εμφανίσιμου, ευκατάστατου, στρέητ, μετατρέπει σε «κόλαση» τη ζωή όσων δεν ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα πρότυπα και κάνει ακόμη και αυτόν τον Σαρτρ να κοκκινίζει.

Το φινάλε φέρει τον τίτλο «Το μέλλον του κόσμου» και οι έξι ήρωες (τρία αγόρια, τρία κορίτσια) αναγνωρίζοντας τα στραβά κι ανάποδα καταλήγουν: «Πολιτικές επιλογές, σεξουαλικές επιλογές, τρόπος ζωής. Αρκεί να εκθειάσουμε τις ατομικές ελευθερίες, το αυτεξούσιο! … Εμείς οι νέοι, πρέπει να αλλάξουμε τον κόσμο!» και προς αυτήν την κατεύθυνση «Θέλει δουλειά!».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.