Το προσωπο του «βαρβαρου»

Αμφιταλαντευόμουν αρκετά για το αν θα έπρεπε να δημοσιεύσω κάποια από τις λιγοστές φωτογραφίες με πρόσωπα «λαθρομεταναστών», από αυτές που τράβηξα στην είσοδο της Σχολής Αστυφυλάκων τα ξημερώματα του Σαββάτου. Φωτογραφίες με τα πρόσωπα των «βαρβάρων», που περίμενε άλλοτε ο Κωνσταντίνος Καβάφης- «μια κάποια λύσις» όπως τους χαρακτήριζε απογοητευμένος απ’ την είδηση ότι «πια δεν υπάρχουν»…

«Βάρβαροι», που υπάρχουν όμως σήμερα για μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, οι «βάρβαροι» εκείνοι που ευθύνονται για την ανεργία, που ευθύνονται για την εγκληματικότητα, που ευθύνονται συνολικά και αδιάκριτα για τα δεινά που περνάει ο σύγχρονος Έλληνας. «Βάρβαροι» που συχνά προσωποποιούνται στο απρόσωπο για τους περισσότερους του όρου «λαθρομετανάστες», το σύνολο εκείνο δηλαδή που περιλαμβάνει τους παράνομα εισερχόμενους και διαβιούντες στη χώρα μας μετανάστες.

Κι εδώ ακριβώς εντοπιζόταν ο βασικός ενδοιασμός μου. Κατά πόσον δηλαδή θα μου επιτρεπόταν να παρέμβω στο απρόσωπο αυτό του συνόλου των «λαθρομεταναστών», στιγματίζοντας έτσι έναν-έναν τους «βαρβάρους» της διπλανής πόρτας πλέον.

Και για να είμαι ειλικρινής, μάλιστα, στο άκουσμα της είδησης πως ταυτοποιήθηκε ο ύποπτος αρχικά Πακιστανός ως δράστης της άγριας κακοποίησης της 15χρονης στην Πάρο, απομακρύνθηκε κατά πολύ η όποια σκέψη μου για δημοσίευση προσώπων «λαθρομεταναστών» από τη Σχολή Αστυφυλάκων. Τα πρόσωπα αυτά, σκέφτηκα, ίσως ταυτιστούν αυτόματα με τον «δράκο» της Πάρου, με τους αντίστοιχους συνειρμούς που μπορεί να προκαλέσει σε ντόπιους κατοίκους μια τέτοιου είδους σύνδεση. Αλλά δεν ήταν η τελευταία μου σκέψη, όπως γίνεται αντιληπτό άλλωστε από την παράθεση μια τέτοιας φωτογραφίας στο σημερινό φύλλο του «ΠτΘ».

Η αρχική μου απόφαση άλλαξε το απόγευμα της Κυριακής κι ενώ έκανα μια από τις τελευταίες περιηγήσεις στο φωτογραφικό αρχείο των προηγούμενων ημερών, για την καθιερωμένη διαλογή πριν τη δημοσίευση του ρεπορτάζ. Είχα φτάσει σε εκείνα τα στιγμιότυπα, που αποθανάτισε η φωτογραφική μηχανή, ελάχιστα μόλις λεπτά πριν τα ΜΑΤ απωθήσουν τους συγκεντρωμένους και ανοίξουν την είσοδο της Σχολής Αστυφυλάκων. Ήταν τα λεπτά εκείνα, που ένα τσούρμο από «λαθρομετανάστες» διατάχτηκε να μετακινηθεί στην είσοδο της σχολής, απέναντι ακριβώς από τους συγκεντρωμένους και ανάμεσα φυσικά στις ασπίδες των ανδρών των ΜΑΤ. Ήταν οι πρώτοι από τους απρόσκλητους «βάρβαρους», που προορίζονταν να μπουν στη σχολή. Αρχικά παρέμεναν όρθιοι, μετά τους δόθηκε εντολή να κάτσουν στο έδαφος, για όσα λεπτά θα διαρκούσε η ύστατη απόπειρα διαπραγμάτευσης με τους συγκεντρωμένους.

Αυτήν την εικόνα αποθανάτιζε μεταξύ άλλων ο φωτογραφικός φακός, μια εικόνα όπου βρίσκονταν καταγής οι «λαθρομετανάστες» και παραταγμένοι γύρω τους οι άνδρες των ΜΑΤ, με τις ασπίδες σε ετοιμότητα. Ένα κλικ παραπάνω στο ποντίκι του υπολογιστή και είχα φτάσει στην επόμενη φωτογραφία. Αλλά αστραπιαία ξαναγύρισα στην προηγούμενη. Είχε πάρει το μάτι μου κάτι «ύποπτο», κάτι ασυνήθιστο, κάτι απρόσμενο με βάση όσα είχα δει στα πρόσωπα των «λαθρομεταναστών», κατά την αποβίβασή τους από τα λεωφορεία και την είσοδό τους στη σχολή. Οι περισσότεροι σκυθρωποί, προβληματισμένοι, σαστισμένοι μάλλον από τα όσα έβλεπαν να εξελίσσονται στο σημείο, διακατεχόμενοι κι από ένοχες ίσως γιατί όλα αυτά συνέβαιναν εξαιτίας τους. Καμιά διάθεση, λοιπόν, να ποζάρουν στο φωτογραφικό φακό…

Αλλά ω της εκπλήξεως, να το απρόσμενο, το ασυνήθιστο, το «ύποπτο» πρόσωπο, είχε αποθανατιστεί σε μια από τις φωτογραφίες. Διακρινόταν με δυσκολία πίσω από ένα κράνος και μια ασπίδα, που κάλυπταν σχεδόν το μισό. Ένα πρόσωπο «βάρβαρου» που είχε το θάρρος –το θράσος θα πουν πολλοί– να αντικρύσει κατάματα έναν φωτογραφικό φακό, που πιθανόν να τον έδινε βορά στα άγρια ένστικτα όσων θεωρούν την παρουσία του πηγή του κακού και των δεινών που περνάει η ελληνική κοινωνία. Αλλά το βλέμμα ατάραχο και το κεφάλι σηκωμένο όρθιο. Σα να μη φοβάται, να μην ντρέπεται, να μην νοιώθει ένοχος για αυτό που είναι. Να μην νοιώθει ένοχος, που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να έρθει απρόσκλητος εδώ, αναζητώντας μια καλύτερη τύχη. Σα να μη νοιώθει ένοχος, που αντιμετωπίζεται ως «βάρβαρος», ένας από τους πολλούς, τους απρόσωπους «βάρβαρους» που εισέβαλαν βίαια στην καθημερινότητα των ντόπιων. Σα να αποποιείται εμφατικά την όποια σχέση του με τον «δράκο» της Πάρου και τους άλλους ομοεθνείς ή «συμβάρβαρους» της Μ. Ανατολής και της Αφρικής, που πρωταγωνιστούν σε εγκλήματα και δοκιμάζουν τις αντοχές της ελληνικής κοινωνίας.

Αυτά έδειξε –κατά τη δική μου ερμηνεία πάνω στην εικόνα– ο «λαθρομετανάστης» που συνάντησα στην είσοδο της Σχολής Αστυφυλάκων, λίγα λεπτά πριν αποχαιρετήσει τον «έξω κόσμο» για δυο τουλάχιστον(;) μήνες. Κι αυτό, διότι η ύπαρξή του αντιμετωπίστηκε ως λαθραία ήδη απ’ όταν βρισκόταν στην πατρίδα του, θεωρήθηκε επίσης λαθραία από τότε που έφτασε στην Ελλάδα και θα εθεωρείτο σε κάθε περίπτωση λαθραία, σε οποίο σημείο του πολιτισμένου δυτικού κόσμου κατάφερνε να τον πάει η τύχη και η ανάγκη του για μια καλύτερη μοίρα.

Αναθεώρησα λοιπόν την πρώτη μου απόφαση, την παραγόμενη από τη σκέψη πως τα πρόσωπα των «λαθρομεταναστών» μπορεί να ταυτιστούν με το δράστη της κακοποίησης της 15χρονης ή με άλλα «ανθρωπόμορφα τέρατα», που κατά καιρούς συγκλονίζουν με τις πράξεις τους την ελληνική κοινή γνώμη.

Κατέληξα αντίθετα στο συμπέρασμα πως το πρόσωπο του συγκεκριμένου «λαθρομετανάστη» επιτρέπεται να δημοσιευθεί για να αντικατοπτρίσει το αναφαίρετο δικαίωμα στην αξιοπρέπεια οποιουδήποτε «λαθρομετανάστη», μια αξιοπρέπεια που δεν είναι δυνατόν να κομποστοποιηθεί με τις όποιες αμαρτίες επιρρίπτονται σε μερίδα των μελών ενός ευρύτερου συνόλου, στο οποίο ανήκει. Όπως και δεν ήταν δυνατό σε προηγούμενες δεκαετίες να αφαιρεθεί το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια από τους δικούς μας προγόνους, που παρόμοιες συνθήκες τους οδήγησαν στο να αναζητούν μια καλύτερη τύχη σε χώρες της Ευρώπης και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Όπως και δεν είναι δυνατόν ακόμα περισσότερο –και δε θέλουμε ούτε καν να το διανοούμαστε βέβαια- να αφαιρεθεί το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια από όλα εκείνα τα Ελληνόπουλα, που σήμερα αναγκάζονται να πάρουν το δρόμο της ξενιτιάς, ελέω οικονομικής κρίσης στη χώρα μας. Για τους λόγους αυτούς, λοιπόν, και για να μπορούμε να αξιώνουμε αύριο-ως εν δυνάμει μετανάστες ή «λαθρομετανάστες»-το αναφαίρετο δικαίωμα μας στην αξιοπρέπεια, οφείλουμε να κοιτάξουμε κατάματα έναν-έναν τους «βάρβαρους» που μας ήρθαν απρόσκλητοι στη «γειτονιά» μας. Όχι για να επιστρατεύσουμε τα άγρια ένστικτα, που ξυπνάνε στη θέα τους, αλλά γιατί μέσω αυτών ενδεχομένως να καταφέρουμε να δούμε κατάματα το ίδιο το πρόβλημα και αυτούς που το δημιουργούν. Θ.Σ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.