Το λεξικο ως «συμμαχος» μαθητων, εκπαιδευτικων αλλα και γονεων

Ένα βιβλίο αφιερωμένο στην καλλιέργεια του λεξιλογίου και στη στρατηγική χρήση του λεξικού από τα παιδιά παρουσίασαν στο βιβλιόφιλο κοινό της πόλης, το απόγευμα της Δευτέρας, 5 Ιανουαρίου η Καθηγήτρια Γλωσσολογίας κ. Ζωή Γαβριηλίδου και η κ.Εύη Κωνσταντινίδου, οι οποίες και το συνυπογράφουν.

Ο λόγος για την διδακτορική διατριβή στην ουσία της κ.Κωνσταντινίδου που αποτέλεσε την βάση του εγχειρήματος, με επιβλέπουσα την κ.Γαβριηλίδου, η οποία ωστόσο εμπλουτίστηκε, αξιοποιώντας σύγχρονες γλωσσολογικές και παιδαγωγικές προσεγγίσεις και η οποία βρήκε το εκδοτικό της «σπίτι» στις Εκδόσεις «Δίσιγμα».

Το βιβλίο με τίτλο «100 καρτέλες εξάσκησης στη χρήση του λεξικού και ανάπτυξης λεξιλογίου» το οποίο απευθύνεται κυρίως στην εκπαιδευτική κοινότητα και αποτελεί ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό βοήθημα, βασισμένο σε ερευνητικά δεδομένα, παρουσιάστηκε στην Λέσχη Κομοτηναίων με την συμμετοχή εκπροσώπων της εκπαίδευσης στην ΑΜ-Θ όπως η Αναπληρώτρια Περιφερειακή Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ.Μαριγούλα Κοσμίδου, η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΔΠΘ κ.Ιφιγένεια Δόση, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών Ροδόπης κ. Σουλτάνα Τσιγγίδου και η Διευθύντρια του Διαπολιτισμικού Δημοτικού Σχολείου Ιάσμου κ.Αναστασία Παπαχρήστου.

Ζωή Γαβριηλίδου: «Η εκμάθηση του λεξιλογίου θεμέλιος λίθος τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης γλώσσας»

Όπως εξήγησε η κ. Γαβριηλίδου, στόχος του βιβλίου είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων χρήσης του λεξικού, ώστε τα παιδιά να μπορούν να βελτιώνουν ουσιαστικά το λεξιλόγιό τους και να επικοινωνούν αποτελεσματικά. Άλλωστε «η εκμάθηση του λεξιλογίου είναι ο θεμέλιος λίθος τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης γλώσσας», όπως τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς επαρκές λεξιλόγιο τα παιδιά αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην επικοινωνία. Σύμφωνα με την ίδια ένα πλούσιο και λειτουργικό λεξιλόγιο δεν αφορά μόνο την έκθεση ή τις σχολικές επιδόσεις, αλλά τη δυνατότητα των παιδιών να επικοινωνούν, να διεκδικούν και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνία.

Το βιβλίο επιχειρεί να εξοπλίσει τα παιδιά με στρατηγικές δεξιότητες χρήσης του, ώστε να κατανοούν τις σημασιολογικές σχέσεις των λέξεων, τις διαφορετικές σημασίες τους, αλλά και τα υφολογικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, εξήγησε τονίζοντας πως «δεν αρκεί να ξέρει ένα παιδί τι σημαίνει μια λέξη, αλλά πρέπει να γνωρίζει πού και πώς χρησιμοποιείται».

Το υλικό που αυτό εμπεριέχει απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε γονείς που θέλουν να ενισχύσουν το λεξιλόγιο των παιδιών τους ήδη από την Α΄ Δημοτικού, αλλά και σε εκπαιδευτικούς που διδάσκουν την ελληνική ως δεύτερη, ξένη ή γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς. Παράλληλα, αποτελεί χρήσιμο βοήθημα και για όσους συγγράφουν εκπαιδευτικό περιεχόμενο.

Ένα εγχειρίδιο και για την ελληνόφωνη εκπαιδευτική κοινότητα του εξωτερικού

Όπως ανέφερε η συγγραφέας, το βιβλίο έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί και από την ελληνόφωνη εκπαιδευτική κοινότητα του εξωτερικού, καθώς περιλαμβάνει σύμβολα και ενδείξεις που επιτρέπουν τη διαβάθμιση της δυσκολίας και την προσαρμογή των δραστηριοτήτων στο επίπεδο κάθε μαθητή.

Ιδιαίτερο ρόλο παίζει και η πλούσια εικονογράφηση, η οποία δεν έχει απλώς διακοσμητικό χαρακτήρα, αλλά λειτουργεί παιδαγωγικά, ενισχύοντας τον γραμματισμό και τη γλωσσική κατανόηση των παιδιών μέσα από τη διερεύνηση και την παρατήρηση.

Το βιβλίο, όπως περιέγραψε, περιλαμβάνει 110 καρτέλες και περισσότερες από 300 δραστηριότητες και μπορεί, με προσαρμογές, να δώσει ιδέες ακόμη και σε γονείς και νηπιαγωγούς για μικρότερες ηλικίες. Κλείνοντας η ίδια περιέγραψε «το χτίσιμο του λεξιλογίου ως μια μαγική διαδικασία» τονίζοντας πως «τα παιδιά δοκιμάζουν, κάνουν λάθη και μέσα από το λάθος μαθαίνουν. Το λάθος είναι το βασικό παιδαγωγικό εργαλείο».

Ευανθία Κωνσταντινίδου: «Ένα βιβλίο σταθερός σύμμαχος για μαθητές και εκπαιδευτικούς»

Ένα σημαντικό κενό στη σχολική πράξη, αυτό της αποσπασματικής και χωρίς στρατηγική χρήσης του λεξικού από τους μαθητές, αποτέλεσε για την κ.Κωνσταντινίδου και την κ.Γαβριηλίδου την αφορμή της μετατροπής της διδακτορικής διατριβής της πρώτης σε βιβλίο προκειμένου αυτό να λειτουργήσει ως «σταθερός σύμμαχος τόσο για τους μαθητές όσο και για τους εκπαιδευτικούς».

Αυτό τουλάχιστον κατέθεσε, μιλώντας για το βιβλίο, με την σειρά της, η κ.Ευανθία Κωνσταντινίδου, εξηγώντας πως η ανάγκη αυτή αποτέλεσε και την αφετηρία της διδακτορικής της διατριβής, η οποία επικεντρώθηκε στις στρατηγικές ανάπτυξης λεξιλογίου.

Μέσα από την ερευνητική διαδικασία που ακολούθησαν σχεδιάστηκε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δραστηριοτήτων που συνδυάζει την καλλιέργεια του λεξιλογίου με τη διδασκαλία στρατηγικών χρήσης του λεξικού, με στόχο, όπως εξήγησε οι μαθητές να πάψουν να αντιμετωπίζουν το λεξικό ως ένα τυπικό, παθητικό βοήθημα και να το αξιοποιούν ως βασικό εργαλείο μάθησης.

Κεντρικό ερώτημα του βιβλίου είναι αν μπορούμε να φανταστούμε έναν κόσμο χωρίς λέξεις – ένα ερώτημα ιδιαίτερα επίκαιρο σε μια εποχή όπου οι νεότερες γενιές αναπτύσσουν νέους τρόπους επικοινωνίας και «ιδιώματα». Σύμφωνα με την κ. Κωνσταντινίδου, το λεξιλόγιο αποτελεί θεμέλιο της γλώσσας, είτε πρόκειται για τη μητρική είτε για μια δεύτερη ή ξένη γλώσσα.

Η κατάκτηση μιας λέξης, όπως τόνισε, δεν περιορίζεται στη γνώση της σημασίας της. Περιλαμβάνει τη μορφή της, τις σχέσεις της με άλλες λέξεις, αλλά και τις διαφορετικές σημασιολογικές και επικοινωνιακές αποχρώσεις της. «Δεν αρκεί τα παιδιά να αποστηθίζουν λέξεις. Πρέπει να μπορούν να τις κατανοούν σε βάθος και να τις χρησιμοποιούν σε διαφορετικά επικοινωνιακά πλαίσια», ανέφερε

Οι καρτέλες και οι δραστηριότητες του βιβλίου έχουν σχεδιαστεί ώστε να μπορούν να ενταχθούν στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ως ένα ευέλικτο εργαλείο που μπορεί να αξιοποιηθεί μέσα στην τάξη από τον εκπαιδευτικό, αλλά και εκτός αυτής, από γονείς που επιθυμούν να ενισχύσουν το λεξιλόγιο των παιδιών τους.

Παράλληλα, όπως ανέφερε κλείνοντας, δίνει τη δυνατότητα στους ίδιους τους μαθητές και τις μαθήτριες να εργαστούν αυτόνομα, μέσα από παιδαγωγικά τεκμηριωμένες και στοχευμένες δραστηριότητες, καλλιεργώντας ουσιαστικά το λεξιλόγιό τους και μαθαίνοντας να χρησιμοποιούν το λεξικό με στρατηγικό τρόπο.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.