«Terra incognita – Πραξη ΙΙ»: Σε ενα ταξιδι (απο)δομησης της δημασειας ποιησης μυηθηκαν οι Κομοτηναιοι δυοντος του ηλιου

Ασκήσεων αυτογνωσίας

συνέχεια…

Αποκαλύψεις

αποδόμησης

των προσδοκιών

που καλλιεργεί

αυτόκλητη

η Οινάνθη

ως όνομα νεολεξίας

και ως χώρος ηδονών

γευσιγνωσίας

αλλά και αισθήσεων

ή πιθανών

φαλκιδευμένων παραισθήσεων…

Μαρία Δημάση, «Terra incognita – Στίχοι (από)δόμησης – Πράξη ΙΙ»,

εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, Κομοτηνή 2026, σ. 25

Συνηθισμένοι πλέον σε «ασκήσεις» αυτογνωσίας και σε αναγνωστικές απόπειρες αποδόμησης του δημάσειου ποιητικού σύμπαντος, οι Κομοτηναίοι «αγκάλιασαν» και τη δεύτερη ποιητική συλλογή της Μαρίας Δημάση, Καθηγήτριας του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών (ΤΑΣ) του ΔΠΘ, στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026 με τίτλο «Δύοντος του ηλίου, “Τerra incognita II”», με αφορμή τη νέα της ποιητική συλλογή «Terra incognita – Στίχοι (από)δόμησης – Πράξη ΙΙ» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, Κομοτηνή 2026).

Στην εκδήλωση που διοργανώθηκε από τη Στέγη Πολιτισμού Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στο πλαίσιο του Προγράμματος Ορφέας 2026, και τις εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης στο φουαγιέ του Μεγάρου Μουσικής Κομοτηνής, συνομίλησαν, παρουσία της ποιήτριας, ο κ. Πασχάλης Κατσίκας, βιβλιοθηκονόμος στο Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΔΠΘ και ποιητής, η κ. Βάντα Παπαϊωάννου-Βουτσά, συντ. Καθηγήτρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και συγγραφέας, ο κ. Χρήστος Χαρτοματσίδης, συγγραφέας, ο κ. Θωµάς Βουγιουκλής, Οµότιµος Καθηγητής του ΔΠΘ και ποιητής και ο κ. Κωνσταντίνος Ταβουλτσίδης, ποιητής. Τον συντονισμό αυτής της ποιητικής μυσταγωγίας, παρουσία πλήθους συνεργατών, φοιτητών και συνοδοιπόρων της κ. Δημάση, ανέλαβε η κ. Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, φιλόλογος και επιμελήτρια εκδόσεων.

Αναλυτικότερα όμως…

Πασχάλης Κατσίκας

«Η ιδιότητα της Μαρίας Δημάση ως Καθηγήτριας Λογοτεχνίας και Διδακτικής Γλώσσας αποτυπώνεται ανάγλυφα στη χρήση της ορολογίας της»

Την πρώτη βουτιά στους ποιητικούς σαπφείρους της κ. Δημάση επιχείρησε ο κ. Πασχάλης Κατσίκας, ο οποίος περιέγραψε τον κεντρικό πυρήνα της νέας συλλογής, ενώ ανέδειξε με την ομιλία του και τρεις μεταφορές που ξεχώρισε «για την αισθητική τους πρωτοτυπία, τη δομική τους λειτουργία και το φιλοσοφικό τους βάθος». Συγκεκριμένα ανέφερε: «Το ύφος της Μαρίας Δημάση είναι λόγιο, εκλεπτυσμένο και γεμάτο εσωτερικό ρυθμό. Η ιδιότητά της ως Καθηγήτριας Λογοτεχνίας και Διδακτικής Γλώσσας αποτυπώνεται ανάγλυφα στη χρήση της ορολογίας της. Συναντάμε συχνά λέξεις-κλειδιά από τον χώρο της γραμματικής, της παιδαγωγικής και της φιλοσοφίας (όπως “ενικός αριθμός”, “σημεία στίξης”, “αρχή της επαναλήψεως”, “νεολεξία”, “μπαχτινική πρόθεση”). Η ποιήτρια, ωστόσο, επιλέγει συνειδητά να αποφεύγει τα “ισχυρά σημεία στίξης”, αφήνοντας τον λόγο της να ρέει ελεύθερα, σαν ένας εσωτερικός μονόλογος που δεν περιορίζεται από αυστηρά καλούπια. Η χρήση υποσημειώσεων που εξηγούν λόγιες ή επιστημονικές λέξεις (όπως “μετείχασμα”, “υετός”, “οινάνθη”, “αχλύς”) υπογραμμίζει την επιθυμία της για ακρίβεια, αλλά και για μια πολυτροπική σύνδεση της ποίησης με την επιστημονική γνώση.

«Το ύφος της Μαρίας Δημάση είναι λόγιο, εκλεπτυσμένο και γεμάτο εσωτερικό ρυθμό. Η ιδιότητά της ως Καθηγήτριας Λογοτεχνίας και Διδακτικής Γλώσσας αποτυπώνεται ανάγλυφα στη χρήση της ορολογίας της. Συναντάμε συχνά λέξεις-κλειδιά από τον χώρο της γραμματικής, της παιδαγωγικής και της φιλοσοφίας. Η ποιήτρια, ωστόσο, επιλέγει συνειδητά να αποφεύγει τα “ισχυρά σημεία στίξης”, αφήνοντας τον λόγο της να ρέει ελεύθερα, σαν ένας εσωτερικός μονόλογος που δεν περιορίζεται από αυστηρά καλούπια. Η χρήση υποσημειώσεων που εξηγούν λόγιες ή επιστημονικές λέξεις υπογραμμίζει την επιθυμία της για ακρίβεια, αλλά και για μια πολυτροπική σύνδεση της ποίησης με την επιστημονική γνώση»

Από το σύνολο των πλούσιων εικόνων της Μαρίας Δημάση στην “Πράξη ΙΙ”, ξεχώρισα κάποιες μεταφορές για την αισθητική τους πρωτοτυπία, τη δομική τους λειτουργία και το φιλοσοφικό τους βάθος. Στην πρώτη μετατρέπει αφηρημένες, επώδυνες έννοιες σε απτά, σχεδόν ορατά αντικείμενα: Η μεταφορά του Ρόπτρου από Γυάλινα Δάκρυα (σ. 35-36): “[…] Το αντικατέστησα χτες… / μ’ ένα ρόπτρο περίτεχνο… / από γυάλινα δάκρυα φτιαγμένο… / να είναι στιλπνό / ν’ αντέχει στον καιρό / και στις απόκοσμες επισκέψεις. […]”. Η μεταφορά αυτή αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση της μεταφυσικής και συναισθηματικής συμφιλίωσης της ποιήτριας με το παρελθόν της. Το δάκρυ, που από τη φύση του είναι υγρό, εφήμερο και συμβολίζει την άμεση εκδήλωση του πόνου ή της απώλειας, εδώ υφίσταται μια αλχημική μετατροπή. Γίνεται “γυάλινο”. Αποκτά στέρεη μορφή, υλικότητα και σταθερότητα. Ο πόνος δεν είναι πλέον μια ανεξέλεγκτη ροή που πνίγει το υποκείμενο, αλλά ένα αντικείμενο τέχνης, “περίτεχνο” και “στιλπνό”. Το ρόπτρο (το παραδοσιακό σφυρί της εξώπορτας) τοποθετείται στο μεταίχμιο ανάμεσα στον εσωτερικό κόσμο του σπιτιού (την ψυχή) και τον εξωτερικό κόσμο. Αντικαθιστώντας το ηλεκτρικό κουδούνι –το οποίο με τον ξερό, απότομο ήχο του προκαλούσε «ταραχή»–, το γυάλινο ρόπτρο φιλτράρει τον ήχο της εισόδου. Η ποιήτρια τονίζει ότι το ρόπτρο αυτό φτιάχτηκε για “ν’ αντέχει στον καιρό”. Αυτό σημαίνει ότι το τραύμα της απώλειας των γονέων έχει πλέον μετουσιωθεί σε μια μόνιμη, κρυστάλλινη δομή μνήμης. Οι “απόκοσμες επισκέψεις” των αγαπημένων προσώπων στα όνειρά της δεν βιώνονται πλέον ως εφιάλτες ή στοιχεία τρόμου, αλλά ως μια γαλήνια, τελετουργική επικοινωνία που την κάνει, τελικά, να ξυπνά “ανάλαφρη”».

[Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την εισήγηση του κ. Κατσίκα ΕΔΩ]

Bάντα Παπαϊωάννου-Βουτσά

«Το οδοιπορικό της Μαρίας Δημάση, με τον βαθιά εξομολογητικό χαρακτήρα εσωτερικών βιωμάτων και μνήμης, λήγει αποκαλυπτικά»

Δίνοντας τέλος στο αίσθημα της «αναμονής», το οποίο της δημιουργήθηκε με την ολοκλήρωση της ανάγνωσης-βίωσης της προηγούμενης ποιητικής συλλογής της κ. Δημάση, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, τον λόγο έλαβε η κ. Bάντα Παπαϊωάννου-Βουτσά. Η ίδια, που συμμετείχε και στην παρουσίαση της πρώτης ποιητικής συλλογής της κ. Δημάση στην Κομοτηνή, πριν μερικά χρόνια, εκτός του ότι «συνομίλησε» με τη δημάσεια ποίηση, ενέπλεξε στην εισήγησή της και τη γραφή και τη σοφία του Νίκου Καζαντζάκη –απόλυτα λογικό, αν λάβουμε υπόψη  πως είναι και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Παραρτήματος Ελλάδας της ΔΕΦΝΚ. Μεταξύ άλλων σχολίασε: «Δυο χρόνια με κρατούσε η ποιήτρια, σαν σε αίθουσα αναμονής, στο τέλος της πρώτης ποιητικής της συλλογής, εκεί που αντί για κατακλείδα είχε ένα “Ιντερμέδιο, Πορεία προς την Πράξη ΙΙ”. Ιούνιος ήταν πάλι, δυο χρόνια πριν.Και βέβαια νιώθω εξαιρετική τιμή και ψυχική ευφορία μετρώντας τώρα σκαλί σκαλί την (από)δόμηση της Terra incognita σε Terra cognita με τους στίχους “[από]δόμησης, Πράξης ΙΙ”.

Αυτό το οδοιπορικό της Μαρίας Δημάση, με τον βαθιά εξομολογητικό χαρακτήρα εσωτερικών βιωμάτων και μνήμης, λήγει αποκαλυπτικά, όπως τιτλοφορείται η 10^η τελευταία σκηνή: “Της αποκάλυψης”. Χωρίς να έχει πια “οικοδίαιτους συνδαιτημόνες τους μακαριστούς γονείς της”, σε μια “εποχή ρόδινων προσδοκιών” με μπαχτινική πρόθεση, όπως ομολογεί, η ποιήτρια πορεύεται προς το καλοκαίρι όχι με “ποιητικές ηλιοποσίες”, αλλά “σμιλεύοντας γαλάζια και κοραλλένια χνάρια προς το ηλιοφώς”, η ζωή μπολιάστηκε και κάνει αισθητή την παρουσία τής Alma Libre της, καλωσορίζοντας τη Μαριάμ Εριέττα.

Αποκάλυψη εκ βάθους καρδίας! Υποκλίνομαι!

Εσαεί θαυμαστό το πώς η ποίηση δίνει φωνή σε ανείπωτες σκέψεις, εικονοποιεί συναισθήματα! […]

Η νιότη της, σημαδεμένη με δύσκολα σημεία στίξης, έχει τώρα μεταβολιστεί σε χρώματα της ίριδας, διακριτό το ρόδινο που έρχεται ξανά και ξανά στη συλλογή… σαν ελπίδα; Σαν προσμονή; Σαν ενδόμυχη χαρά;…

Η ζωή σμιλεύτηκε πάνω σε δύσκολα υλικά, σε πέτρα και θαλασσόξυλα, κι αφέθηκε στο έλεος “της αιολόμορφης μνημοσύνης”, στου Αιόλου τη δύναμη πάει να πει, αυτής της ανεμόεσσας μνήμης, του αερικού των μύθων και παραμυθιών.

Δεν είμαι ποιήτρια, αγαπώ όμως τη μικρή περιεκτική φόρμα του λόγου, ως το πεζοτράγουδο ίσως τα καταφέρνω, διαβάζω, όμως, και θαυμάζω την ποίηση, που προσφέρει παύση για στοχασμό, δημιουργεί μοναδικές αισθητικές εμπειρίες».

[Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την εισήγηση της κ. Παπαϊωάννου-Βουτσά ΕΔΩ]

Χρήστος Χαρτοματσίδης

«Το νόημα της ύπαρξης, η επόμενη πράξη της πορείας μας, εκφράζονται μέσα από τα απλά καθημερινά θαύματα που σημαδεύουν τη ζωή μας – την αγάπη και τα παιδιά»

Στη συνέχεια, ο κ. Χρήστος Χαρτοματσίδης, ο οποίος πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησε τη νέα συλλογή διηγημάτων του «Ο Καραϊσκάκης παρακολουθεί παράσταση Καραγκιόζη» (εκδ. Μανδραγόρας), ακολουθώντας τα ποιητικά μονοπάτια της κ. Δημάση και αυτήν τη φορά, μιας και ο ίδιος συμμετείχε και στην παρουσίαση της προηγούμενης συλλογής της στην Κομοτηνή, ανέδειξε έναν στοχασμό περί της συνομιλίας των δύο ποιητικών συλλογών. Χαρακτηριστικά επισήμανε: «Πριν δύο χρόνια, όταν είχαμε στα χέρια μας την πρώτη ποιητική συλλογή της Μαρίας Δημάση, “Terra incognita” – Στίχοι (από)δόμησης –Πράξη Ι”, είχαμε μείνει με κάποιες απορίες: Ποια είναι η άγνωστη γη προς την οποία μας ταξιδεύει η ποιήτρια; Τι έπεται στη δεύτερη πράξη αυτής της δομημένης σαν θεατρικό έργο συλλογής; Όχι πως και τώρα έχει χαθεί το μυστήριο. Αλίμονο αν πάψουμε να αναρωτιόμαστε ποιοι είναι οι αχαρτογράφητοι ορίζοντες που ανοίγονται μπροστά μας και μπροστά στην ποίηση, μα και ποιο είναι το επόμενο βήμα στη διαστημική μας πορεία.

Διαβάζοντας τα ποιήματα της  κ.  Δημάση, για μένα ακολούθησε ο συνειρμός για τον γνωστό διάλογο των δύο εμβρύων στην κοιλιά της μητέρας τους, όπου το ένα, το πιο ανυπόμονο, μα και πιο δύσπιστο, αναρωτιέται: “Υπάρχει ζωή μετά τον τοκετό;” Το δεύτερο του απαντά: “Ναι, κι εκεί μας περιμένει η μητέρα μας που θα μας  περιβάλλει με την αγάπη της και θα μας φροντίζει”. “Μα υπάρχει η μητέρα, μια που δεν τη βλέπουμε;” συνεχίζει να παραμένει δύσπιστο το πρώτο. Και βέβαια, η σύγχρονη αυτή παραβολή του Ούγγρου στοχαστή και συγγραφέα Útmutató a Lélekneκ είναι μια πολύ πετυχημένη αλληγορία, μια που εκφράζει την αιώνια ανθρώπινη αγωνία για το μετά, μα και την παρουσία του Δημιουργού και για το πώς εκδηλώνεται αυτή του η παρουσία στην καθημερινότητά μας. Αυτήν την αγωνία της η ποιήτρια την είχε διατυπώσει στο προηγούμενο βιβλίο της, τη συνεχίζει και τώρα. Ακόμη και τότε όμως είχε διαφανεί μια ηλιαχτίδα φωτός, η οποία επισημάνθηκε, μα στην οποία ίσως δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή, ελπίζοντας πως στη δεύτερη πράξη θα ξεκαθαρίσουν τα πράγματα.

«Πρόκειται αναμφίβολα για μια εξαιρετική ποίηση, προϊόν βαθιάς ωριμότητας, βαθιάς αυτογνωσίας και βαθιάς βίωσης των πραγμάτων. Πρόκειται για μια ποίηση βιωματική, που προσεγγίζει τα ανείπωτα πράγματα του κόσμου μας, αυτά που δεν λέγονται, αλλά προσεγγίζονται έστω ποιητικά. Το τελευταίο που θα πω είναι ότι πρόκειται για ένα κρασί παλιό, που ήρθε η ώρα του να ανοίξει επιτέλους και να μας γεμίσει μυρωδιές και θύμησες. Εμένα μου ήρθαν τόσες μυρωδιές και θύμησες διαβάζοντας αυτό το βιβλίο»

Έτσι, στο πρώτο της βιβλίο, στην πρώτη σκηνή που είναι “το παρόν”, στο τελευταίο ποίημα, η ποιήτρια σημειώνει πως “η Λάχεσις χαμογελά και το όνομά της είναι πια Μελωθεία”. Και να θυμηθούμε: Η μοίρα Λάχεσις αντιπροσώπευε το μέλλον της ζωής των ανθρώπων. Κι εδώ έχουμε μια υποσημείωση από την ποιήτρια, πως: “Μελωθεία: μελωδία θεία,/προστασία/ αποφασιστικότητα… προσθέστε σημαινόμενα  σε αυτήν τη λέξη που προέκυψε από την ανάγκη να εκφραστούμε για την πορεία της ζωής και της ψυχής μας”. Στο προηγούμενο βιβλίο, στην τρίτη σκηνή, στο τρίτο ποίημα, που είναι και το καθοριστικό –όχι μόνο για την τρίτη πράξη, μα και ολόκληρου του έργου–, γράφει: “Τη Λιατέρα αναζητώ!” κι εδώ υπάρχει  υποσημείωση της ποιήτριας που εξηγεί πως η Λιατέρα είναι η κόρη του Ήλιου που “αναζητάει της ομορφιάς τον Ενεστώτα”. Τώρα πια, αφού διαβάσαμε και τη δεύτερη πράξη, μπορούμε να πούμε, πως πέρα από τις  υπαρξιακές αγωνίες κι αναζητήσεις, υπάρχει η απάντηση που δίνει η ίδια η ζωή. Η Μελωθεία και η Λιατέρα που φτερούγιζαν σαν ανέκφραστες επιθυμίες στο υποσυνείδητο της ποιήτριας, διαμορφώνοντας βασικά στοιχεία της πρώτης συλλογής, στην ουσία προμηνύουν το χαρμόσυνο γεγονός στο τέλος της δεύτερης. Είναι οι πρόδρομοι, μα και το άλλο όνομα, τα συνώνυμα της Μαριάμ Εριέττας. Το νόημα της ύπαρξης, η επόμενη πράξη της πορείας μας, εκφράζονται μέσα από τα απλά καθημερινά θαύματα που σημαδεύουν τη ζωή μας – την αγάπη και τα παιδιά».

Θωμάς Βουγιουκλής

«Δύσκολο, πολύ δύσκολο να χωρέσεις σε χαϊκού αυτά που θέλεις να πεις, αλλά προσπαθείς και τότε βρίσκεις μια νέα Ιθάκη»

Ένας μαθηματικός που αρέσκεται να πλανάται και στον κόσμο και τον ρυθμό των λέξεων πήρε τον λόγο ακολούθως, και ως μαθηματικός υπήρξε σύντομος και περιεκτικός. Χαρακτηριστικά σχολίασε: «Όταν ένας μαθηματικός λέει θα “είμαι σύντομος”, πρέπει να το εννοεί. Γνωρίζω τη Μαρία Δημάση από τότε που ήταν μικρούλα αλλά πολύ δραστήρια και δίδασκε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΔΠΘ. Δεν θα μιλήσω όμως για την ίδια, παρά για τρία αποσπάσματα από την “Terra incognita – Στίχοι (από)δόμησης – Πράξη ΙΙ”. 1^ο απόσπασμα: Δύσκολο, πολύ δύσκολο να χωρέσεις σε χαϊκού αυτά που θέλεις να πεις, αλλά προσπαθείς και τότε βρίσκεις μια νέα Ιθάκη, στα δεσμά που θέτεις. “Ποια κορνίζα / ταιριάζει / σε υδατογραφία / ελαιώνων / που στον ουρανό / τα μέλη τους ορθώνουν / –νύφες πεθαμένες– / στους δρόμους της φωτιάς / μα και της καρδιάς / μύθων, αγγέλων και δαιμόνων; / Ένα χαϊκού, ίσως; / Να μιλά και για την πανσέληνο / να εξαγνίσει τις θύμησες / να καθαγιάσει τις προθέσεις… / Αλλά αδυνατώ να συντάξω χαϊκού / –ακόμα–. / Η συντομία δεν αποτελεί αρετή / του λόγου μου, / παρά ίσως του παρωδιακού. […]” (σ. 17, σκηνή 6). 2^ο απόσπασμα: Ναι, για να αναπαραστήσεις, χρειάζεται πρώτα να αναλύσεις (έτσι τουλάχιστο λέει η Θεωρία Παραστάσεων στα μαθηματικά). Πάλι όμως, για να πάψει να είναι αυταπάτη και να μην αμφισβητείται το ιδανικό, πρέπει να το πεις ποιητικά! “[…] Μέσω αναπαράστασης / του ειδώλου / και διάσπασης / στοιχείων επιμέρους / το επιτυγχάνω / ώστε να μην αμφισβητείται τελικά / διόλου / ότι επρόκειτο περί αυταπάτης / ή αντικατοπτρισμού / –ιδανικά!–.” (σ. 24, σκηνή 8). 3^ο απόσπασμα: “[…] Σαν σε όνειρο θυμάμαι / απ’ το παράθυρο / να πέφτει το χιόνι / στις τσίγκινες στέγες των γειτόνων / κι ένα κοριτσάκι να νανουρίζεται, / θαρρείς και οι νιφάδες / του ψιθύριζαν όνειρα… […]” (σ. 20, σκηνή 7). Από πότε το χιόνι ακούγεται να πέφτει στην τσίγκινη στέγη; Σα βαμβάκι πέφτει. Όμως, αν θέλεις να σε νανουρίζει, τότε ακούγεται, τότε τραγουδά γλυκά.Έτσι το θέλει η ποιήτρια και έτσι είναι, έτσι μιλούν τα όνειρα, Μαρία μας».

Κωνσταντίνος Ταβουλτσίδης

«Πρόκειται αναμφίβολα για μία εξαιρετική ποίηση, προϊόν βαθιάς ωριμότητας, βαθιάς αυτογνωσίας και βαθιάς βίωσης των πραγμάτων»

Την ενότητα των ομιλιών ολοκλήρωσε ο κ. Κωνσταντίνος Ταβουλτσίδης, ο οποίος υπήρξε μάλιστα και φοιτητής της κ. Δημάση. Ευγνώμων για την παρουσία του στο πάνελ των ομιλητών, ανέφερε: «Είχα την τιμή και τη χαρά να είμαι φοιτητής της κ. Δημάση, να έχω παρακολουθήσει τα μαθήματα της Λογοτεχνίας και να ξέρω τη δουλειά που κάνει και την αγάπη που έχει για τη Λογοτεχνία γενικά. Θεωρώ μεγάλη παρακαταθήκη ότι παρακολούθησα αυτά τα μαθήματα και την είχα Καθηγήτρια.

Για τη νέα της ποιητική συλλογή θα πω ελάχιστα, αλλά εκ βάθους καρδίας. […] Πρόκειται αναμφίβολα για μια εξαιρετική ποίηση, προϊόν βαθιάς ωριμότητας, βαθιάς αυτογνωσίας και βαθιάς βίωσης των πραγμάτων. Πρόκειται για μια ποίηση βιωματική, που προσεγγίζει τα ανείπωτα πράγματα του κόσμου μας, αυτά που δεν λέγονται, αλλά προσεγγίζονται έστω ποιητικά. Το τελευταίο που θα πω είναι ότι πρόκειται για ένα κρασί παλιό, που ήρθε η ώρα του να ανοίξει επιτέλους και να μας γεμίσει μυρωδιές και θύμησες. Εμένα μου ήρθαν τόσες μυρωδιές και θύμησες διαβάζοντας αυτό το βιβλίο. Κρίνω την αξία των βιβλίων που διαβάζω, των ποιητικών κυρίως –γιατί ως ποιητής τα ποιητικά με απασχολούν–, όταν μου δημιουργούν την ανάγκη να γράψω μετά την ανάγνωσή τους. Με το που διάβασα δυο-τρεις φορές την ποιητική συλλογή της Μαρίας, έγραφα ακατάπαυστα και σκεφτόμουν “Για κοίτα, τόση ομορφιά, θέλω κι εγώ κάτι όμορφο να γράψω. Θέλω να μοιάσω και εγώ σε αυτά τα πράγματα”».

Μαρία Δημάση

«Δεν σχεδιάζω ένα ποίημα. Δεν ψάχνω λέξεις. Γράφω εκείνη τη στιγμή και σπανίως το επεξεργάζομαι»

Βαθύτατα συγκινημένη, η κ.Μαρία Δημάση, αφού ευχαρίστησε από καρδιάς όλους τους παρευρισκόμενους που την τίμησαν με την παρουσία τους, αναφέρθηκε στην αρχή της ενασχόλησής της με την ποίηση αλλά και στον συνειρμικό τρόπο τη γραφής της. «Δεν τολμώ να συστηθώ ως ποιήτρια, παρόλο που την πρώτη μου ποιητική συλλογή με ώθησε να τη γράψω και να την εκδώσω ο αείμνηστος Χρίστος Τσολάκης, όταν βρήκε κάποιες σημειώσεις μου στο γραφείο του. […] Είμαι της αυτόματης γραφής. Δεν σχεδιάζω ένα ποίημα. Δεν ψάχνω λέξεις. Γράφω εκείνη τη στιγμή και σπανίως το επεξεργάζομαι».

Συγκινημένη επίσης, μνημόνευσε και τον προσφάτως εκλιπόντα σύζυγό της, που υπήρξε συνοδοιπόρος ζωής και στη γραφή, με τον τρόπο του, καθώς και στην ιδιαίτερη αγάπη που τρέφει για τη Θράκη και την Κομοτηνή: «είναι η δεύτερη πατρίδα μου. Είναι μια δωρική γενναία γη με αντίστοιχους ανθρώπους που μοιάζει πολύ με τη γενέθλια γη μου, τη Θεσσαλία» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Μεταξύ άλλων, δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί και στην ιδιαίτερη αγάπη που τρέφει για την κόρη και την ηλιοστάλαχτη εγγονή της, τη Μαριάμ Εριέττα, στην οποία και αφιερώνεται η συλλογή.

Τον λόγο έλαβε στη συνέχεια, τη βοηθεία της μεταφράζουσας από τη ρωσική γλώσσα καθηγήτριας κ. Στεφανίας Αμοιρίδου,  η Γεωργιανή Καθηγήτρια Πανεπιστημίου της Γεωργίας κ. Ιντίρα Ντζαγκάνια-Τσότσουα, η οποία αναφέρθηκε στη βαθιά της φιλία με την κ. Δημάση και την ακαδημαϊκή τους συνεργασία, συγχαίροντάς την και για τις σπουδαίες επιδόσεις της στην ποίηση και προσφέροντάς της μια υπέροχη ανθοδέσμη. Ακολούθησαν μια σύντομη παρέμβαση του κ. Κωνσταντίνου Κατσιμίγα, Προέδρου της Στέγης Πολιτισμού Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η ακρόαση μελοποιημένου ποιήματος από τη συλλογή «Terra incognita I» της κ. Δημάση, με τη συνδρομή της ΑΙ, από τον  Αρμένιο φοιτητή της κ. Νορίκ, καθώς και τεσσάρων εξαιρετικά μελοποιημένων ποιημάτων προηγούμενων συλλογών της κ. Δημάση από τον συνθέτη Ηλία Περδίκη, μεταξύ των οποίων τα ποιήματά της για την εβραία Σάρα και τη Λιατέρα, τη θυγατέρα του ήλιου.

Στη συνέχεια, με τη μουσική υπόκρουση των μουσικών συνθέσεων του Ηλία Περδίκη και τις εικόνες του εμπνευσμένου βίντεο, με το οποίο έντυσαν τους μελοποιημένους στίχους οι κ. Ελπίδα Περδίκη και Αχμέτ Χατζή Αλή, η ποιήτρια υπέγραψε για τους αγαπημένους της φίλους αντίτυπα της ποιητικής της συλλογής, σε μια βραδιά το βασικό στίγμα της οποίας ήταν δυνατότητα της αληθινής ποίησης να συνδράμει από μόνη της την πληθυντική ανθρωπινότητα που τείνει να εκλείψει στις μέρες μας.   

Οι παρουσίες…

Ξέχειλη ήταν η αγάπη που εισέπραξε η Μαρία Δημάση, με πλήθος Κομοτηναίων, παλιών και νέων γνωρίμων, να δίνουν δυναμικά το «παρών». Μεταξύ των παρευρισκόμενων που την τίμησαν με την παρουσία τους ήταν: ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων, ο Σοφολογιότατος τ. Τοποτηρητής Μουφτής Δρ. Τζιχάτ Χαλήλ, ο ιερέας του αρμενικού ναού του Αγίου Γρηγορίου του Φωτιστή κ. Τανιέλ Καλογλιάν, ο Πρόεδρος της Αρμενικής Κοινότητας κ. Στεπάν Ματεοσιάν, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Νέας Γενιάς του Δήμου Κομοτηνής κ. Νατάσα Λιβεριάδου, η Αν. Καθηγήτρια του ΔΠΘ κ. Βασιλική Κράββα, ο Καθηγητής του ΤΑΣ/ΔΠΘ κ. Πασχάλης Βαλσαμίδης, η Ομότιμη Καθηγήτρια του ΔΠΘ κ. Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, η συντ. Καθηγήτρια του ΤΑΣ/ΔΠΘ κ. Σμαρώ Νικολαϊδου, το μέλος ΕΤΕ του ΤΑΣ/ΔΠΘ κ. Αριλιά Σπάρταλη, οι αρχαιολόγοι κ. Διαμαντής Τριαντάφυλλος και Κωνσταντίνα Καλλιντζή, ο δικηγόρος και Πρόεδρος του Συλλόγου Εβριτών ν. Ροδόπης κ. Χρήστος Χατζηπέμου, οι διευθύντριες του 3ου Γενικού Λυκείου Κομοτηνής κ. Ευσταθία Παρασκευά και του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Κομοτηνής κ. Λένα Χατζή, η συντ. περιφερειακή υπάλληλος κ. Καίτη Νικολαϊδου, ο εκπαιδευτικός και θεατρικός συγγραφέας κ. Κώστας Μαυρίδης ο ποιητής Νικόλαος Πεστηλματζής, η κ. Νουσρέλ Τζιχάτ με την κόρη της Μερβέ, η κ. Αϊλίν Αμπεντίν, η πρ. γραμματέας της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ κ. Μάρθα Περδίκη, διδακτορικοί, μεταπτυχιακοί και προπτυχιακοί φοιτητές της κ. Δημάση, συνάδελφοι και πολλοί πολλοί άλλοι, ενώ ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρουσία της οικογένειάς της και της κόρης της, Γρηγορίας Καρολίνας Κωνσταντινίδου.

Φωτογραφίες-Βίντεο: Αχμέτ Χατζή Αλή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.