«Ο Κοσουκε Φουκουντα ανοιγει καινουργια λογοτεχνικα μονοπατια»
Είναι ιδιαίτερη, πρωτόγνωρη η χαρά που βρίσκομαι απόψε σε αυτήν την ομάδα, λογοτεχνική θα την πω βέβαια, αλλά και διαπολιτισμική επίσης, και αυτή είναι η ιδιαιτερότητά της.
Τιμή μας μεγάλη, προσωπική οπωσδήποτε, αλλά και για όλους, πιστεύω, η παρουσία στην πόλη μας του διακεκριμένου επιστήμονα, του Νεοελληνιστή Ιάπωνα, επίκουρου καθηγητή του Πανεπιστημίου Σούτζιτσου της Οκαγιάμα, κ. Κόσουκε Φουκούντα, ο οποίος βρίσκεται εδώ, για να μιλήσει, μεταξύ άλλων, και για τις ποιητικές δημιουργίες του συμπολίτη μας μουσουλμάνου γιατρού, κ. Χασάν Αχμέτ. Σημαντική πάντα και η συμμετοχή του φίλου Πασχάλη Κατσίκα, ποιητή σπουδαίου επίσης, κάποτε μαθητή στη σχολική μου τάξη.
Η δική μου παρουσία έχει διττή ιδιότητα, γιατί πέραν της συγγραφικής ‒πεζογράφος εγώ‒, είμαι φίλη με τον αγαπητό Κόσουκε αρκετά χρόνια μέσω της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ), της οποίας είμαστε μέλη και είναι η δεύτερη φορά που συναντιόμαστε διά ζώσης.
Το 2020 ο Κόσουκεσυμμετείχε στο συνέδριο «Από την απεραντοσύνη του κόσμου στον περίβολο του έργου», που συνδιοργάνωσαν το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και η ΔΕΦΝΚ εδώ στην Κομοτηνή, μόνο διαδικτυακά –μας είχε ταλαιπωρήσει τότε ο κορωνοϊός–, με θέμα εισήγησης: «Νίκος Καζαντζάκης: Ταξιδεύοντας στην Ιαπωνία και την Κίνα». Τότε ήταν επισκέπτης-ερευνητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και υποψήφιος διδάκτορας στον τομέα του Σύγχρονου Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Κιότο.
Πριν από τρία και κάτι χρόνια, όμως, βρεθήκαμε διά ζώσης στη Θεσσαλονίκη στο συνέδριο «Συναντήσεις και Κείμενα του Καζαντζάκη για μη Έλληνες συγγραφείς και καλλιτέχνες» (Θεσσαλονίκη, 25 Νοεμβρίου 2023), με θέμα συμμετοχής του: «Τι είναι ο “Νέος Ανατολισμός” στο “Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία – Κίνα” και ποιοι είναι ο Χάννι Ίτο και η Joshiro;» Τότε, σε ημερήσια εξόρμηση είχαμε μια πρωτόγνωρη εμπειρία, ταξιδεύοντας στα Σκόπια ως τον τάφο του Γιώργη Ζορμπά και επίσκεψη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου «Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος».
«Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας», κατά Οδυσσέα Ελύτη, ή «Στου κύκλου τα γυρίσματα που ανεβοκατεβαίνουν», κατά Βιτσέντζο Κορνάρο, απρόσμενες συναντήσεις μπορούν να συμβούν πια και στη μικρή μας πόλη. Ο Κόσουκε Φουκούντα είναι εδώ κι εγώ θα προσπαθήσω να σας παρουσιάσω πολύ, μα πολύ περιληπτικά, την προσωπικότητα, τις σπουδές, τη συγγραφή, τη διδασκαλία… ό,τι χωρέσει στον λίγο χρόνο που μου διατίθεται. Καλύτερα βέβαια, γιατί είναι εδώ μαζί μας και μπορούμε να εκμεταλλευτούμε διά ζώσης ό,τι μας χρειαστεί.
Μια περίληψη λοιπόν που δίνει ο ίδιος – πολύ σε ευχαριστώ, Κόσουκε, γιατί χάθηκα μέσα στο πλουσιότατο βιογραφικό σου:
O Κόσουκε Φουκούντα γεννήθηκε το 1990. Σπούδασε Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας (με ειδίκευση στον Σπινόζα) και Νεοελληνική Λογοτεχνία (με ειδίκευση στον Καζαντζάκη) στο Πανεπιστήμιο του Κιότο και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ως επισκέπτης ερευνητής. Είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σούτζιτσου (Shujitsu University) της Οκαγιάμα.
«Πριν από τρία και κάτι χρόνια βρεθήκαμε με τον Κόσουκε διά ζώσης στη Θεσσαλονίκη στο συνέδριο “Συναντήσεις και Κείμενα του Καζαντζάκη για μη Έλληνες συγγραφείς και καλλιτέχνες” (Θεσσαλονίκη, 25 Νοεμβρίου 2023), με θέμα συμμετοχής του: “Τι είναι ο ‘Νέος Ανατολισμός’ στο ‘Ταξιδεύοντας Ιαπωνία – Κίνα’ και ποιοι είναι ο Χάννι Ίτο και η Joshiro;”. Τότε, σε ημερήσια εξόρμηση είχαμε μια πρωτόγνωρη εμπειρία, ταξιδεύοντας στα Σκόπια ως τον τάφο του Γιώργη Ζορμπά και επίσκεψη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου “Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος”. “Αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας”, κατά Οδυσσέα Ελύτη, ή “Στου κύκλου τα γυρίσματα που ανεβοκατεβαίνουν”, κατά Βιτσέντζο Κορνάρο, απρόσμενες συναντήσεις μπορούν να συμβούν πια και στη μικρή μας πόλη»
Συνέγραψε στα ελληνικά το άρθρο: «O Καζαντζάκης και η Ελληνικότητα» στο συλλογικό έργο «Νίκος Καζαντζάκης, Η απω-ανατολική ματιά» (επιμέλεια Έλενα Αβραμίδου, Ένεκεν, 2019).
Βραβεύτηκε το 2023 με «Ειδική Διάκριση για την προώθηση του έργου του Νίκου Καζαντζάκη», καθώς και για την προσφορά του στις δραστηριότητες της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη. Έχει εκπονήσει στα ιαπωνικά τη διατριβή με τίτλο: «Μελέτη για τον Νίκο Καζαντζάκη: Η δομή του Εθνικισμού της Ελλάδας και η Λογοτεχνία και η Φιλοσοφία ως προδιαγραφή», η οποία εκδόθηκε από το Πανεπιστήμιο του Κιότο, διότι βραβεύτηκε με «Επιχορήγηση για διακεκριμένη διατριβή» (Shorai-sha, 2024).
Από το πλούσιο και πολυσχιδές έργο του θα σταθώ μόνο σε ό,τι σχετίζεται με τον Καζαντζάκη, σ’ αυτήν την πλευρά του έργου του που του χάρισε την Ειδική Διάκριση, τον Οκτώβριο του 2023, κατά τη διάρκεια της 16ης Παγκόσμιας Γενικής Συνέλευσης της ΔΕΦΝΚ.
Εκτός από τις μελέτες – διατριβές που προαναφέρθηκαν, μετέφρασε στα ιαπωνικά:
—Την «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη (Kyoryoku-Sha, 2018)
—Το «Συμπόσιον» του Νίκου Καζαντζάκη (Kyoryoku-Sha, 2020)
—Την «Ιστορία της ρωσικής λογοτεχνίας» του Νίκου Καζαντζάκη, στο ακαδημαϊκό περιοδικό “Journal for Area Studies on Eastern Christianity” (2018-2024)
—Το «Η λογοτεχνική παρουσίαση του Ν. Καζαντζάκη για την Ιαπωνία –κυρίως για “Κοκόρο (η καρδιά)”, “Σάκουρα (άνθος κερασιάς)”, “Φούτζι γιάμα (το όρος Φούτζι)”, “Φουντόσιν (καρδιά που δεν σαλεύει)”», στο επιστημονικό περιοδικό “Propylaia” (26) (Japan Society of Greek Linguistic and literature, 2020)
—Το «Πρωτομάστορας» του Νίκου Καζαντζάκη (Kyoryoku-Sha, 2022)
—Το «Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία – Κίνα» του Νίκου Καζαντζάκη (δίγλωσση έκδοση) (Διόπτρα, Υπουργείο Τουρισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας, 2024).
Είναι πολλά ακόμη τα έργα Ελλήνων λογοτεχνών που μετέφρασε στα ιαπωνικά και σήμερα διδάσκει Νεοελληνική Γλώσσα, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.
Θα διαβάσατε για τις εξαιρετικές του δραστηριότητες στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης, μια και τιμώμενη χώρα φέτος ήταν η Ιαπωνία και καλύτερος πρεσβευτής της χώρας του δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον Κόσουκε.
Εντυπωσιασμένη για τη συμμετοχή και επίδοσή του στην εκμάθηση της ποντιακής γλώσσας και των ποντιακών χορών… τώρα ανοίγει καινούργια λογοτεχνικά μονοπάτια, όπως θα ενημερωθούμε σήμερα.


Εκπροσωπώντας τη Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη εδώ στην Κομοτηνή, ΠΡΟΣΦΕΡΩ στον αγαπητό Κόσουκε Φοκούντα ένα μικρό αναμνηστικό, το βουργιάλι, αυτό το υφαντό ταγάρι –σε μικροσκοπική κατασκευή–, μέσα στο οποίο ο Νίκος Καζαντζάκης έστελνε χειρόγραφες ραψωδίες της «Οδύσσειάς» του σε φίλους που εμπιστευόταν τη γνώμη τους,
ΚΑΙ ΕΥΧΟΜΑΙ, από καρδιάς, να χρειαστεί σε φυσικό μέγεθος, για να το γεμίσει με καζαντζακικές μεταφράσεις και μελέτες.
*Η Βάντα Παπαϊωάννου-Βουτσά είναι συνταξιούχος καθηγήτρια, συγγραφέας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παραρτήματος Ελλάδας της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη. Το παρόν κείμενό της είναι η ομιλία της στην εκδήλωση «Γνωρίζοντας τον Κόσουκε Φουκούντα· τον Ιάπωνα νεοελληνιστή και μεταφραστή του Καζαντζάκη και της σύγχρονης νεοελληνικής λογοτεχνίας», που διοργάνωσαν η Στέγη Πολιτισμού ΑΜΘ, στο πλαίσιο του Προγράμματος Ορφέας 2026, και ο «Παρατηρητής της Θράκης», υπό την αιγίδα της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού και Νέας Γενιάς του Δήμου Κομοτηνής, την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου στο φουαγιέ του Μεγάρου Μουσικής Κομοτηνής.
Βλ. σχετικό ρεπορτάζ ΕΔΩ.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

