«Μια μοντερνα post-crisis  ποιηση που δεν περιβαλλεται απο νεφελωδεις αοριστιες ως μαγικη και θεοπνευστη αλλα ειναι λειτουργικη στην πραξη»

Τον Μιχ. Μελαχροινούδη τον μελέτησα αρχικά (χωρίς να γνωρίζω ότι ζει και εργάζεται στη Χίο!) από την εκπληκτική διδακτορική του διατριβή με επιβλέποντες τους κορυφαίους της Ιστορίας της Ελληνικής Εκπαίδευσης, τον χαλκέντερο μέχρι σήμερα, αγαπημένο καθηγητή της γυναίκας μου, Σήφη Μπουζάκη, τον Ιωάννη Πυργιωτάκη κι άλλους, πρώτης γραμμής. https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/16138

Παιδί μεταναστών στις φάμπρικες της Γερμανίας, ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟΥΔΗΣ ανήκει στη μαχόμενη εκπαίδευση, διευθύνοντας ένα πολυάριθμο Δημοτικό σχολείο στην πρωτεύουσα του νησιού. Οι εκπαιδευτικές καινοτομίες που έχει εισάγει ο Δάσκαλος-ποιητής σε αυτό το δύσκολο σχολείο με τους βιοπαλαιστές γονείς μαζί με την λαμπρή, πλήρως ανακαινισμένη, πολυχρηστική βιβλιοθήκη, που φέρνει τη σφραγίδα από το μεράκι του Μιχάλη, έχει κάνει αυτό το σχολείο να θυμίζει τον βιβλικό λόγο για την «πόλη πάνω σε λόφο».

 Περίεργος για τη γενιά του –είναι νεώτερος από εμένα– και για την ευρύτατη αποδοχή που έχει ο λόγος του Μιχάλη έπιασα να διαβάζω την ολόφρεσκια ποιητική συλλογή που μου άφησε, δώρο πολύτιμο, χθες. Από τα πρώτα κιόλας  κείμενα, νομίζω πώς ψυχανεμίστηκα τις σπάνιες αρετές μιας μοντέρνας post-crisis  ποίησης που δεν περιβάλλεται από νεφελώδεις αοριστίες ως μαγική και θεόπνευστη αλλά είναι λειτουργική στην πράξη.

Ο ποιητικός λόγος του Μιχ. Μελαχροινούδη θα υποστηρίξω ότι έχει κάποιες κλείδες ερμηνείας που όμως απομακρύνονται από απόπειρες στεγανής κατάταξης και ετικετοποίησης της αδιαπραγμάτευτα μοντέρνας ποίησής του που συνομιλεί με την μεσογειακή –αν όχι Ευρωπαϊκή– σύγχρονη ποιητική γενιά.

Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του λόγου είναι ο αντί-ελιτισμός. Η  πίστη ότι η ποίηση δεν αφορά τους λίγους μυημένους, δεν εκκινεί και επιστρέφει στην αυτοέκφραση του ποιητή, πλήρως στοιχισμένη με την συμπεριληπτική παιδαγωγική ιδεολογία του συγγραφέα η οποία όμως δεν υποκύπτει στην «αριστερή μελαγχολία»:

Παραθέτω, προς επίρρωση, το ποίημα «αφεντικά»

Πάλι στην αγορά τριγύριζαν

Και στα στενά

Επαίτες, κουρελήδες, μαυροφορεμένες

Ξεχασμένοι από θεό

Κι από ανθρώπους

Να ζητιανεύουν το ψωμί

Το ελάχιστο

Παλάμη και βλέμμα άδεια.

Μια γόπα μόνιμα κρέμεται στα χείλη

Ποτέ τσιγάρο

Από τα υπολείμματα ζουν

Και στις γωνιές

Το βιος τους όλο συναθροίζουν

Μέσα σε μια τσάντα, μαύρη, πλαστική.

Κι όμως

Εκείνο το σκυλί, το γέρικο

Που στο κατόπι

Πιστά ακολουθεί

Αυτούς αναγνωρίζει

Αφεντικά

Στου κανενός το σπίτι

Και στην καμιά αυλή

Μια μέρα ακόμα

Τούτο τον κόσμο τον σκληρό

Για να γαβγίσει.

Οι περισσότεροι δεν θα βρεθούμε ποτέ κοντά με κάποιον που πηγαίνει στο κοινωνικό παντοπωλείο για να προμηθευτεί φαγητό,  αποκλεισμένος από τη συνθήκη της «κανονικότητας» ελλείψει εισοδήματος, απομονωμένος σε ένα παγωμένο περιθώριο. Στήριξη από την πολιτεία δεν χρειάζονται μόνο αυτοί που με δυσκολία κρατούν το κεφάλι τους πάνω από την ίσαλο γραμμή, αλλά πιο πολύ όσοι έχουν ήδη βουλιάξει: Μακροχρόνια άνεργοι που δεν μπορούν λόγω αναπηρίας, προβλημάτων ψυχικής υγείας ή παντελούς έλλειψης δεξιοτήτων να βρουν τη θέση τους στην οικονομική ζωή, εξαρτημένοι από ουσίες που δεν έχουν μπει σε πρόγραμμα αποτοξίνωσης και θεραπείας, δυσπροσάρμοστοι παραβατικοί που δεν επανεντάχθηκαν και περιφέρονται στο ημίφως χωρίς χαρτιά, άτυχοι που αναγκάζονται να αναλώνουν όλη την ενέργειά τους στη φροντίδα γονέων και παιδιών με αυξημένες ανάγκες, ανασφάλιστοι που βρέθηκαν με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα,  διάφοροι παράταιροι που έμειναν πίσω για οποιονδήποτε λόγο και υποφέρουν απομονωμένοι. Το καλό για το σύστημα είναι ότι συνήθως δεν ψηφίζουν και, όταν πάνε στην κάλπη, το κάνουν με απόγνωση, όχι με ελπίδα.

Δραστικός και οξύς  ο ενσώματος, «σύσσωμος» λόγος αυτού του μαχόμενου Δημοδιδάσκαλου, σχεδόν εξεγερσιακός, με αφαίρεση, πύκνωση και  επιγραμματικότητα που επιτείνουν την ένταση. Ένας Φάρος πράξης & θεωρίας!

*O Kώστας Προμπονάς είναι εκπαιδευτικός, αρθρογράφος σε ηλεκτρονικά παιδαγωγικά και λογοτεχνικά περιοδικά,  με διαρκές ενδιαφέρον  για την εξέλιξη της παιδείας και των εκπαιδευτικών πραγμάτων  στη χώρα μας, συστηματικός αναγνώστης και ερευνητής, ενεργός  διανοούμενος .

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.