Μεγαλη Εβδομαδα στον Ιμερο

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας, μπορεί να κορυφώνεται με την Ανάσταση το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, όμως ο δρόμος προς αυτήν στην παράδοση των Ελλήνων είναι εξίσου σημαντικός, στρωμένος με ήθη, έθιμα και παραδόσεις που στα παλιότερα χρόνια, έδιναν μια ξεχωριστή νότα από περιοχή σε περιοχή και από χωριό σε χωριό.

Αυτά τα ήθη και τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας προσπαθούν να διατηρήσουν και να αναδείξουν οι τοπικοί Σύλλογοι, και ένας από αυτούς είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Ιμέρου, με τις ντόπιες γυναίκες και μέλη του συλλόγου να αναβιώνουν με τις ιστορίες τους τις ημέρες που πέρασαν, όταν στο χωριό και τα 150 σπίτια κατοικούνταν, και η Εκκλησία γινόταν το κέντρο της ζωής του οικισμού.

Το Σάββατο του Λαζάρου και η Κυριακή των Βαΐων

Την αφήγηση ξεκίνησε η κ. Ευγενία Μπακαλίδου, που αφού μίλησε λίγο για την ιστορία του οικισμού, και τις δυσκολίες που πέρασαν στην Βουλγαρική κατοχή και τον Εμφύλιο, ξεκίνησε την αφήγησή της το Πάσχα του 1951, όταν περίμεναν τα παιδιά, έθιμα όπως τα κάλαντα του Λαζάρου, για να συμμετάσχουν σε αυτά.

Ο πατέρας της τότε έφτιαξε ένα ξύλο, στο σχήμα του σταυρού, και η μητέρα της το πήρε, έβαλε το κεφάλι, που ζωγράφισε το πρόσωπο, με ένα παιδικό σκούφο και ένα φορεματάκι από τις μικρότερες αδερφές της, λουλούδια, σαλιάρα, και ξεκίνησαν να γυρίζουν το χωριό στις 5 το πρωί, γιατί το Σάββατο τότε πήγαιναν στο σχολείο.

Το χωριό τότε ήταν γεμάτο, 150 σπίτια που κατοικούνταν, με 80 παιδιά στο σχολείο. Γύρισαν το χωριό, συγκέντρωσαν τα αυγά και άλλα δώρα, και μετά έβαλαν τις γαλάζιες τους ποδιές και έφυγαν στις 10 για το σχολείο.

Την Κυριακή των Βαΐων, όποιος είχε έπαιρνε τα βάγια, πήγαιναν στην Εκκλησία, όπου κάθονταν σειρά σειρά οι μαθητές, όπου τους πήγαινε ο Δάσκαλος, όπως γινόταν κάθε Κυριακή.

Μετά τη λειτουργία, έπαιρναν τα βάγια, και τα έβαζαν στις πόρτες, ενώ εκείνη την ημέρα έτρωγαν ψάρι.

Το βράδυ επέστρεφαν στην εκκλησία, όπου έβγαινε ο Νυμφίος, λίγο πριν ξημερώσει η Μεγάλη Δευτέρα.

Η Μεγάλη Δευτέρα και η Μεγάλη Τρίτη

Τη μεγάλη Εβδομάδα ξεκινούσαν οι τελευταίες ετοιμασίες του σπιτιού, σημείωσε η κ. Αθανασία Δουδούκα, ό,τι χρειαζόταν να κάνουν οι γυναίκες, τη Μεγάλη Δευτέρα και τη Μεγάλη Τρίτη.

Κάθε απόγευμα πήγαιναν στην εκκλησία, την Τρίτη πήγαιναν στο τροπάριο της Κασσιανής, μέχρι την Μεγάλη Τετάρτη, που γινόταν το Ευχέλαιο.

Μεγάλη Τετάρτη με τα 7 κεριά

Το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης, θυμήθηκε η κ. Αθηνούλα Παγωνίδου, όταν σηκώνονταν το πρωί, οι μαμάδες έλεγαν ότι δεν θα πλύνουν, γιατί σήμερα δεν κάνουν τίποτα, γιατί ο Χριστός πάτησε σε σαπουνάδες και τον έπιασαν οι Εβραίοι.

Το απόγευμα πήγαιναν στην εκκλησία, και έγραφαν τα ονόματα. Μέσα στην εκκλησία είχε ένα τραπέζι, όπου τοποθετούσαν μια κούπα με αλεύρι, που πήγαινε μια γυναίκα από το χωριό. Μέσα στο αλεύρι είχε 7 κεριά, που συμβόλιζαν τα 7 ευαγγέλια, και όταν άρχιζαν να διαβάζουν τα 7 ευαγγέλια, κάθε φορά που τελείωνε ένα ευαγγέλιο, ο παπάς έσβηνε ένα κερί, και όταν τελείωνε η λειτουργία, περνούσαν από τον ιερέα που τους σταύρωνε στο μέτωπο και τις παλάμες.

Μετά έπαιρνε κάθε οικογένεια αλεύρι, που το κρατούσαν, και μετά ξεκινούσε ο εσπερινός.

Το μοιρολόι της Παναγίας την Μεγάλη Πέμπτη

Την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί έβγαζαν ένα κόκκινο πανί, που συμβολίζει το αίμα του Χριστού, και έβαφαν τα αυγά, τόνισε η κ. Δημητρούλα Λαμπάκη. 

Το βράδυ πήγαιναν στην Εκκλησία, όπου ψάλλονταν τα δώδεκα ευαγγέλια, και μετά την εκκλησία οι μισές γυναίκες στόλιζαν τον επιτάφιο, και οι άλλες μισές τραγουδούσαν το μοιρολόγι της Παναγίας, το οποίο τραγούδησαν οι γυναίκες του συλλόγου καθ’ ολοκληρία.

Ο Επιτάφιος τη Μεγάλη Παρασκευή

Τη Μεγάλη Παρασκευή, από το προηγούμενο βράδυ γινόταν το ξενύχτισμα του Χριστού, με τα παιδιά μαζί με τις μητέρες τους να ξενυχτούν τον Χριστό μέχρι το πρωί, επισήμανε η κ. Γιαννούλα Παπαναστασίου.

Το πρωί οι καμπάνες χτυπούσαν πένθιμα, και πήγαιναν όλοι στη θεία λειτουργία. Τα παιδιά πήγαιναν να μαζέψουν λουλούδια από το χωριό, και επειδή δεν έφταναν πήγαιναν στην πλαγιά δίπλα από τα νεκροταφεία του χωριού, που εκείνα τα χρόνια έβγαζε τα καλύτερα αγριολούλουδα, που μάζευαν και στόλιζαν τον επιτάφιο.

Άλλες γυναίκες τραγουδούσαν, άλλες στόλιζαν τον επιτάφιο, και άλλες έγραφαν τα ονόματα ζώντων και νεκρών, για να τα πει το βράδυ στην περιφορά.

Η περιφορά του επιταφίου γινόταν σε όλο το χωριό, και σε κάθε διασταύρωση ο ιερέας σταματούσε και έλεγε τα ονόματα, με τον αριθμό τους να φτάνει τους 500 ή τους 600, μιας και την ημέρα εκείνη μπορούσες να γράψεις όσους ήθελες.

Επέστρεφαν στην Εκκλησία, έκαναν τρεις γύρους από αυτή, και για να μπουν μέσα τα παλικάρια κρατούσαν τον επιτάφιο, με όλους να περνούν από κάτω για να εισέλθουν.

Η Πρώτη Ανάσταση το Μεγάλο Σάββατο

Το Μεγάλο Σάββατο, πήγαιναν στην εκκλησία να κοινωνήσουν, επισήμανε η κ. Σταυρούλα Μποντοσίδου, ειδικά τα παιδιά και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, ενώ στη συνέχεια ο ιερέας έβγαινε για την πρώτη Ανάσταση, και πετούσε τα βάγια, τα οποία έπαιρναν όλοι για το καλό, και τα έβαζαν στην τσέπη και το πορτοφόλι, για να έχουν λεφτά, αλλά και στα μπαούλα για τον σκόρο.

Ύστερα ετοίμαζαν την μαγειρίτσα, για να έχουν για την Μεγάλη Ανάσταση.

Περιφορά της Ανάστασης το πρωί της Κυριακής του Πάσχα

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου πήγαιναν στην εκκλησία στις 11 το βράδυ, όπως και όλο το χωριό, θυμήθηκε η Γραμματούλα Χατζηνάκη, και στη Δεύτερη Ανάσταση, όταν έβγαζε ο ιερέας το Φως, και έλεγε το Χριστός Ανέστη, όλοι έδιναν το φιλί της αγάπης, έλεγαν όλοι χρόνια πολλά , ενώ τα παλικάρια έριχναν με τα ντουφέκια.

Στη συνέχεια όλοι έμπαιναν μέσα στην Εκκλησία, με τη λειτουργία να τελειώνει κατά τις 2 η ώρα, κοινωνούσαν νηστεύοντες και μη νηστεύοντες, και επέστρεφαν στο σπίτι με το Φως, άλλοι με λαμπάδες και άλλοι με φαναράκια.

Εάν είχαν ζώα, πήγαιναν στον στάβλο ή το κοτέτσι, για να παν το νέο Φως, ενώ άναβαν και τα καντηλάκια τους με αυτό στο σπίτι, με κάποιους να το κρατούν για 40 μέρες, ενώ στη συνέχεια έτρωγαν την μαγειρίτσα και έπεφταν για ύπνο.

Το πρωί της Κυριακής ετοίμαζαν το αρνί, ο καθένας όπως μπορούσε, και στις 11 το πρωί χτυπούσε ξανά η καμπάνα, και πάλι όλο το χωριό μαζεύονταν στην Εκκλησία.

Οι νέες φορούσαν πάντα καινούρια ρούχα, τα πασχαλιάτικά τους, και τότε έβγαζε ο ιερέας την Ανάσταση σε δημοπρασία, για την ενίσχυση της εκκλησίας, και έκαναν περιφορά, με πρώτο αυτόν που πλειοδότησε, γυρνούσαν την περίμετρο όλου του οικισμού, για να μην έχουν κακό, και επέστρεφαν στην εκκλησία, όπου έκαναν τρεις κύκλους, και τελειώνοντας πήγαιναν στο σπίτι.

Εκείνη την ημερά όσες νονές είχαν να ντύσουν παιδάκια, περίμεναν το βαφτιστήρι τους να φέρει το τσουρέκι με το αυγό, το έντυναν και ξεκινούσε το φαγοπότι και το γλέντι.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.