«Η ΜΕΛΑΚ θα αποτελει παντα πηγη μελετης για τους ιστορικους του πολιτισμου μας και εμπνευσης για τις επομενες γενιες»
Πρώτα θέλω να σας ευχαριστήσω, εκ μέρους της Πολιτιστικής Ομάδας «Φράγμα», για την παρουσία σας στη σημερινή μας εκδήλωση, την αφιερωμένη στην παρουσίαση του βιβλίου «Ένας σύλλογος, μια εποχή: Μορφωτική Ένωση Λεχαινών “Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας”». Επίσης, θέλω να την αφιερώσω σε όσους διετέλεσαν μέλη αυτού του ιστορικού Συλλόγου και δεν είναι πια μαζί μας, και ιδιαίτερα στον Θανάση Κεφάλα, που υπήρξε από τα πιο δραστήρια και παραγωγικά μέλη, αλλά και από τους εμπνευστές αυτής της έκδοσης, την οποία, δυστυχώς, δεν πρόλαβε να δει.
Για όσους ίσως αναρωτιούνται τι σκοπό έχει αυτό το βιβλίο, θα απαντήσω το προφανές, ότι πρωτευόντως αποτελεί ένα ντοκουμέντο, μια αναλυτική καταγραφή όλων των δραστηριοτήτων ενός πολιτιστικού συλλόγου της επαρχίας, με παράλληλη κατάθεση εκ μέρους μελών και φίλων του ιστοριών, περιστατικών και απόψεων γύρω από τη δράση του και την προσφορά του.
Είναι πιστεύω αυτή η έκδοση μια συμβολή στην τοπική ιστοριογραφία, η οποία, ούτως ή άλλως, είναι λειψή και η οποία, δυστυχώς, οφείλεται στην έλλειψη οργανωμένων αρχείων. Εδώ πρέπει να επισημάνω ότι το υλικό που συγκεντρώθηκε για την έκδοση αυτού του βιβλίου οφείλεται στην προνοητικότητα να διασώσουν στοιχεία ορισμένα μέλη του, δεδομένου ότι το αρχείο του Συλλόγου, σε μια φάση αδρανοποίησής του, παραδόθηκε για φύλαξη σε μια μεταλλική ντουλάπα στον Δήμο Λεχαινών και έκτοτε αγνοείται. Ευτυχώς, τα βιβλία της πλούσιας βιβλιοθήκης του ενσωματώθηκαν στη Δημοτική Βιβλιοθήκη και έτσι διασώθηκαν.
Το βιβλίο αυτό εκδίδεται από την Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα», η οποία, όπως ξέρετε, έχει εκδώσει πολλά άλλα βιβλία που αναφέρονται στον τοπικό πολιτισμό και χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από την ίδια και φίλους της Ομάδας. Υπολογίζουμε δε και στη δική σας συμπαράσταση με αγορά αντιτύπων, γιατί πιστεύω ότι αυτό το βιβλίο πρέπει να υπάρχει σε κάθε σπίτι και να διαβαστεί από όλους, και κυρίως από τους νεότερους.
Ευνόητο είναι ότι αν υπάρξουν έσοδα, θα διατεθούν για οργάνωση εκδηλώσεων και για την έκδοση και άλλων σχετικών βιβλίων. Αυτό που πιστεύουμε, και το έχουμε ήδη κάνει πράξη, είναι η αυτοχρηματοδότηση και η οικονομική αυτονομία της Ομάδας χωρίς δεσμεύσεις και υποχρεώσεις. Κάθε προσφορά βεβαίως είναι δεκτή, αλλά χωρίς δεσμεύσεις!
Πενήντα πέντε ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από την ημέρα που τριάντα νέοι και νέες των Λεχαινών συγκεντρωθήκαμε στην αίθουσα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, που τότε στεγαζόταν στο ισόγειο της οικίας Μπρέζα, στην πλατεία Τάσου Χατζηγιάννη, και υπογράψαμε την ιδρυτική πράξη και το καταστατικό της Μορφωτικής και Ψυχαγωγικής Ένωσης Λεχαινών, στην οποία δώσαμε το όνομα του επιφανέστερου τέκνου αυτού του τόπου, του Ανδρέα Καρκαβίτσα. Με την πράξη αυτή, η Ένωσή μας έφερε ξανά στο προσκήνιο, και τώρα σε μόνιμη βάση, ως φάρο και παράδειγμα και πηγή έμπνευσης έναν μεγάλο δημιουργό που θα τιμά αιώνια τα Λεχαινά. Και από τις πρώτες μας ενέργειες ήταν να καθιερώσουμε προς τιμήν του «Τα Καρκαβίτσεια», την ετήσια Εβδομάδα Λόγου και Τέχνης. Δώσαμε, μάλιστα, στον Σύλλογο και το όνομα Ένωση για να συμβολίζει την ανάγκη ενότητας όλων των δυνάμεων του τόπου και να βάλουμε τέλος στους διαχωρισμούς, τους διχασμούς και τις διακρίσεις του παρελθόντος. Το ημερολόγιο έγραφε Σάββατο 2 Ιανουαρίου 1971.
Την επόμενη χρονιά αφαιρέσαμε με τροποποίηση του καταστατικού τη λέξη Ψυχαγωγική, γιατί κρίναμε ότι αρκεί η λέξη Μορφωτική (ΜΕΛΑΚ), που είναι μια παραγωγική και δημιουργική ψυχαγωγία. Και να που τώρα, όλα αυτά τα χρόνια της συλλογικής δημιουργικής δράσης γίνονται παρελθόν.
Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα, που όταν ξεκινούσαμε αυτόν τον Σύλλογο δεν είχαμε φανταστεί, είναι τώρα πράξη. Σ’ αυτό μπορείτε να διαβάσετε:
—Τι ήταν ο Σύλλογος
—Ποιο ήταν τότε το πολιτιστικό περιβάλλον
—Γιατί και ποιοι τον ίδρυσαν
—Ποιοι οι σκοποί του
—Ποια ήταν τα 190 μέλη και ποια τα διοικητικά συμβούλια
—Πόσες γυναίκες συμμετείχαν
—Ποιες ήταν οι δραστηριότητές του
—Τα περιοδικά και τα βιβλία που κυκλοφόρησε
—Πού στηρίχτηκε οικονομικά
—Τις φάσεις που πέρασε
—Την τελευταία προσπάθεια επαναλειτουργίας, το 2009
—Το κληροδότημα Πονήρη, που παραμένει ακόμη αναξιοποίητο.
Ο Σύλλογος αυτός, κατά βάση νεολαιίστικος, άφησε ένα έντονο αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία και είναι ευχάριστο που υπάρχουν σήμερα συλλογικοί φορείς που εργάζονται με ανιδιοτέλεια για την κοινωνική και πολιτιστική πρόοδο του τόπου μας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω έτσι την Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα» που προέρχεται από τη Μορφωτική Ένωση, και κατά κάποιον τρόπο, αποτελεί συνέχειά της, τον Όμιλο Φίλων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, τον Όμιλο Εθιμοτυπικών Εκδηλώσεων, τη Φιλαρμονική, τον Ερασιτεχνικό Θεατρικό Όμιλο, τη Χορωδία Μυρτουντίων και τα δύο αθλητικά σωματεία, Ηλειακό και ΑΕΛ.
Κλείνοντας, θέλω επιγραμματικά να τονίσω τα εξής: Η μεγάλη προσφορά αυτού του Συλλόγου ήταν ότι στις έντονα φορτισμένες πολιτικά συνθήκες εκείνης της εποχής, έκανε την πολιτική πολιτισμό και τον πολιτισμό από κατανάλωση δημιουργία. Κι όλα αυτά με απόλυτη ανεξαρτησία, διαφάνεια και ανιδιοτέλεια. Και μόνο για αυτά, η ΜΕΛΑΚ θα αποτελεί πάντα πηγή μελέτης για τους ιστορικούς του πολιτισμού μας και έμπνευσης για τις επόμενες γενιές.
*Ο Διονύσης Κράγκαρης είναι συνταξιούχος νομικός και συγγραφέας. Το παρόν κείμενό του είναι η ομιλία του από την παρουσίαση του συλλογικού τόμου «Ένας σύλλογος, μια εποχή: Μορφωτική Ένωση Λεχαινών “Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας”» (εκδ. Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα», 2026, Σχεδιασμός & Επιμέλεια έκδοσης: Χρήστος Ντάντος, Έρευνα – Χρονολόγιο – Σχόλια: Διονύσης Κράγκαρης, Σύμβουλος έκδοσης: Γιώργος Γώτης), που διοργανώθηκε από την Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα» στο Καφέ-ΟΣΕ Λεχαινών, την Κυριακή 16 Αυγούστου.
Βλ. σχετικό ρεπορτάζ εδώ.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
