Η ιστορια των Ελληνων της Νοτιας Αφρικης ζωντανευει στην Ξανθη μεσα απο την τεχνητη νοημοσυνη

Μια ξεχωριστή πολιτιστική δράση που συνδυάζει την ιστορία, την τέχνη και τις νέες τεχνολογίες φιλοξενείται από τις 24 έως 26 Ιουνίου στο Παλαιό Δημαρχείο Ξάνθης. Πρόκειται για μια έκθεση βασισμένη στο Ελληνικό Αρχείο της Νότιας Αφρικής, η οποία αξιοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και εμβυθιστικής αφήγησης για να αναδείξει την ιστορία και την καθημερινότητα των Ελλήνων της διασποράς.

Με αφορμή την έναρξη της έκθεσης, η καθηγήτρια του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Αικατερίνη Μάρκου, παρουσίασε μιλώντας στο «Ράδιο Παρατηρητής» τη φιλοσοφία της διοργάνωσης, τη σημασία του αρχειακού υλικού και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματιστούν οι ψηφιακές τεχνολογίες στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.

Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια καλλιτεχνική έκθεση που συνδέει την Ξάνθη με το Γιοχάνεσμπουργκ, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του ελληνισμού της Νότιας Αφρικής μέσα από μία σύγχρονη οπτική προσέγγιση.

Ένα αρχείο που διασώζει την ιστορία μιας ολόκληρης κοινότητας

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται το Ελληνικό Αρχείο της Νότιας Αφρικής, ένα πολύτιμο σύνολο τεκμηρίων που καταγράφει τη διαδρομή των Ελλήνων μεταναστών στη χώρα και τη δημιουργία μιας ακμαίας ελληνικής κοινότητας.

Η κ. Μάρκου εξήγησε ότι το αρχείο περιλαμβάνει φωτογραφίες οικογενειών, εκκλησιαστικά έγγραφα, αλληλογραφία, εφημερίδες, έντυπα συλλόγων και οργανώσεων, καθώς και πλήθος άλλων τεκμηρίων που φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της ζωής της Ελληνικής κοινότητας της Νοτίου Αφρικής.

Η διάσωση αυτού του υλικού αποτέλεσε αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας ανθρώπων που αντιλήφθηκαν τη σημασία της καταγραφής της ιστορικής μνήμης. Σύμφωνα με την καθηγήτρια, το αρχείο δημιουργήθηκε αρχικά χάρη στην πρωτοβουλία της Μαρίας Κατράκη, ενώ καθοριστική υπήρξε αργότερα η συμβολή του αείμνηστου καθηγητή Μπένζαμιν Χέντριξ και της συζύγου του, οι οποίοι εργάστηκαν για τη συγκέντρωση και διατήρηση του υλικού.

Σήμερα, το συγκεκριμένο αρχείο αποτελεί αντικείμενο διδακτορικής έρευνας της κ. Melissa Moniz, η οποία έχει και την επιμέλεια της έκθεσης.

Από τις φωτογραφίες στις ζωντανές αναμνήσεις

Η πρωτοτυπία της έκθεσης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει το αρχειακό υλικό. Αντί οι επισκέπτες να παρακολουθούν απλώς μια συμβατική παρουσίαση φωτογραφιών και εγγράφων, θα έχουν τη δυνατότητα να βιώσουν μια πολυδιάστατη εμπειρία που αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία.

Όπως εξήγησε η κ. Μάρκου, η δημιουργός της έκθεσης συνδυάζει καλλιτεχνική εικονογράφηση, σχεδιαστική σκέψη, κινούμενα σχέδια και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας βίντεο που δίνουν νέα ζωή στο ιστορικό υλικό.

«Μετατρέπει τις στάσιμες φωτογραφίες σε ζωντανές αναμνήσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά

Οι εικόνες αποκτούν κίνηση, οι μορφές ζωντανεύουν και ιστορίες των ανθρώπων αποκτούν νέα διάσταση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το κοινό δεν παρακολουθεί απλώς το παρελθόν, αλλά έρχεται πιο κοντά σε αυτό, αποκτώντας μια διαφορετική σχέση με την ιστορία. Η ίδια τόνισε ότι η εμβυθιστική αυτή εμπειρία επιτρέπει στον επισκέπτη να προσεγγίσει πτυχές της κοινωνικής ζωής των Ελλήνων της Νότιας Αφρικής που διαφορετικά θα παρέμεναν κρυμμένες μέσα σε αρχειακά κουτιά ή επιστημονικές μελέτες.

Η διαδρομή των Ελλήνων στη Νότια Αφρική

Η έκθεση φωτίζει μια ιδιαίτερη σελίδα της ελληνικής μετανάστευσης. Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, χιλιάδες Έλληνες αναζήτησαν καλύτερες συνθήκες ζωής και επαγγελματικές ευκαιρίες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Ανάμεσα στους προορισμούς που επέλεξαν ήταν και η Νότια Αφρική.

Εκεί δημιούργησαν κοινότητες, ανέπτυξαν επιχειρηματική δραστηριότητα, ίδρυσαν εκκλησίες και συλλόγους και διατήρησαν ζωντανή τη σχέση τους με την Ελλάδα. Η ιστορία αυτών των ανθρώπων αποτυπώνεται μέσα από το αρχειακό υλικό που παρουσιάζεται στην έκθεση. Πρόκειται για προσωπικές ιστορίες, οικογενειακές διαδρομές και στιγμές καθημερινότητας που συνθέτουν το ευρύτερο μωσαϊκό της ελληνικής παρουσίας στη χώρα. Όπως σημείωσε η κ. Μάρκου, η έκθεση δίνει την ευκαιρία στο κοινό να γνωρίσει αυτή την ιστορία με έναν τρόπο πιο άμεσο και βιωματικό.

Η τεχνολογία μπορεί να υπηρετήσει τον πολιτισμό

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συζήτηση και στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι νέες τεχνολογίες στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Η καθηγήτρια του ΔΠΘ υπογράμμισε ότι η τεχνική νοημοσύνη και τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά μέσα μπορούν να συμβάλουν στην ανάδειξη του πολιτισμού και της ιστορίας.

Όπως ανέφερε, η έκθεση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δημιουργικής αξιοποίησης της τεχνολογίας, καθώς χρησιμοποιεί σύγχρονα εργαλεία για να αφηγηθεί πραγματικές ανθρώπινες ιστορίες. «Το νόημα και το περιεχόμενο το δίνουν οι κοινωνικοί επιστήμονες», τόνισε, επισημαίνοντας ότι πίσω από κάθε τεχνολογικό επίτευγμα πρέπει να υπάρχει ουσιαστικό περιεχόμενο και επιστημονική τεκμηρίωση.

Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες οφείλουν να έχουν ενεργό παρουσία στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα. «Πρέπει να γίνουμε ενεργοί δρώντες σε αυτή τη διαδικασία», ανέφερε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η σύνδεση της τεχνολογίας με τον πολιτισμό μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους στην έρευνα, την εκπαίδευση και τη δημόσια ιστορία.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.