«Η Επιστροφη»: Μια παρασταση για τη μνημη, το ονειρο και τον μετασχηματισμο

Στο Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας θα παρουσιαστεί στις 2 και 3 Ιουλίου η μουσικοχορευτική παράσταση «Η Επιστροφή», στο πλαίσιο του προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2026». Πρόκειται για μια παραγωγή που συνδυάζει τον σύγχρονο χορό με τη ζωντανή μουσική και φιλοδοξεί να προσφέρει στο κοινό μια διαφορετική καλλιτεχνική εμπειρία, βασισμένη όχι σε μια γραμμική αφήγηση αλλά σε εικόνες, συναισθηματική και συμβολισμούς.

Με αφορμή την παρουσίαση της παράστασης στη Μαρώνεια, μίλησαν η χορεύτρια και συνδημιουργός Μίνα Ανανιάδου και ο μουσικός Δημήτρης Λώλης, οι οποίοι θα βρεθούν επί σκηνής μαζί με ακόμη δύο χορεύτριες, συνθέτοντας ένα έργο που εξερευνά την έννοια της επιστροφής μέσα από το σώμα, τη μουσική και τη συλλογική εμπειρία.

Μια παράσταση που γεννήθηκε μέσα από την έρευνα

Όπως εξήγησε η Μίνα Ανανιάδη, η παράσταση είναι μια εντελώς νέα δημιουργία, η οποία ολοκληρώθηκε μόλις λίγες ημέρες πριν την πρεμιέρα της στη Μαρώνεια.

«Είναι πολύ φρέσκια. Την τελευταία πρόβα την ολοκληρώσαμε χθες», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η αφετηρία της καλλιτεχνικής έρευνας ήταν η ίδια η έννοια της επιστροφής.

Η δημιουργική ομάδα ξεκίνησε να διερευνά τι σημαίνει να επιστρέφει κανείς, όχι μόνο σε έναν τόπο αλλά και σε καταστάσεις, μνήμες και προσωπικές εμπειρίες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία προέκυψαν νέες έννοιες και συσχετισμοί, όπως το ερείπιο, ο κύκλος, η μεταμόρφωση και η διαρκής αλλαγή.

«Ξεκινήσαμε από την έννοια της επιστροφής και προχωρήσαμε σε άλλες λέξεις και ιδέες που σχετίζονται με το ερείπιο και τον κύκλο», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η παράσταση αποτελεί ουσιαστικά το αποτέλεσμα μιας πολύμηνης καλλιτεχνικής αναζήτησης.

Ο θεατής δεν καλείται να καταλάβει αλλά να βιώσει

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της συζήτησης ήταν η προσέγγιση που υιοθετούν οι δημιουργοί απέναντι στο κοινό. Η Μίνα Ανανιάδου ξεκαθάρισε ότι ο στόχος της παράστασης δεν είναι να προσφέρει μια συγκεκριμένη ερμηνεία ή ένα σαφές μήνυμα που ο θεατής καλείται να αποκωδικοποιήσει.

Αντίθετα, η ίδια θεωρεί πως τόσο ο χορός όσο και η μουσική αποτελούν αφηρημένες μορφές έκφρασης, οι οποίες λειτουργούν περισσότερο μέσα από το συναίσθημα και τη φαντασία. «Δεν θα ζητούσαμε από το κοινό να καταλάβει κάτι συγκεκριμένο. Η κατανόηση ίσως δεν είναι η κατάλληλη λέξη όταν μιλάμε για τον χορό και τη μουσική», εξήγησε.

Όπως τόνισε, η παράσταση αποτελεί μια κατάθεση των προσωπικών αναζητήσεων των δημιουργών γύρω από την έννοια της επιστροφής. Το ενδιαφέρον ακριβώς έγκειται στη συνάντηση αυτών των αναζητήσεων με τη ματιά και τη φαντασία του θεατή. «Το πώς θα συναντηθούν οι δικές μας ιδέες με τη φαντασία και το βλέμμα των θεατών μένει να το δούμε», σημείωσε.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παράσταση, σύμφωνα με την ίδια, είναι μια ανοιχτή πρόταση προς το κοινό, μια πρόσκληση για προσωπικούς συνειρμούς και ερμηνείες.

 Από το ατομικό στο συλλογικό

Η δημιουργική διαδικασία οδήγησε τους συντελεστές σε μια προσέγγιση της επιστροφής που ξεπερνά τη στενή έννοια της επαναφοράς σε ένα σημείο του παρελθόντος. Όπως εξήγησε η Μίνα Ανανιάδου, επί σκηνής χρησιμοποιούνται διαφορετικά εκφραστικά μέσα, σώματα, κίνηση, ήχος και αντικείμενα, τα οποία συντίθενται και αποσυντίθενται διαρκώς, δημιουργώντας εικόνες που γεννιούνται και  χάνονται.

Σημαντική πηγή έμπνευσης για την παράσταση αποτέλεσε το έργο του φιλοσόφου Βάλτερ Μπένγιαμιν, αλλά και η μελέτη του ερευνητή Αλέξανδρου Λαύρα πάνω στη σχέση του ερειπίου με τις παραστατικές τέχνες. Οι δημιουργοί αναφέρθηκαν ιδιαίτερα στη φράση του Μπένγιαμιν που συνοδεύει την παράσταση: «Κάθε εποχή δεν ονειρεύεται μόνο την επόμενη, αλλά ονειρευόμενη ωθείται προς την αφύπνιση».

«Η εποχή μας ζητά να μην είμαστε αδιάφοροι»

Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Λώλης σημείωσε ότι η εποχή που διανύουμε χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητες και αντιφάσεις, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αναγκαία την ενεργή στάση απέναντι στην πραγματικότητα. «Η εποχή μας ζητά να μην είμαστε αδιάφοροι», υπογράμμισε. Κατά τη δική του ανάγνωση, η επιστροφή δεν μπορεί να ταυτίζεται με μια νοσταλγική προσκόλληση στο παρελθόν ούτε με μια παθητική αναπόληση όσων χάθηκαν.

«Η επιστροφή δεν μπορεί να έγκειται σε μια διάσταση νοσταλγίας και νάρκωσης. Δεν μπορεί να περιορίζεται στο “τι ωραία που ήταν κάποτε”», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντίθετα, η επιστροφή μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για να φανταστούμε διαφορετικές δυνατότητες και να επαναπροσδιορίσουμε το παρόν.

Ο διάλογος με το Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας

Σύμφωνα με τους συντελεστές, ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χώρος στον οποίο θα παρουσιαστεί η παράσταση. Το Αρχαίο Θέατρο Μαρώνειας, με τη μοναδική του θέση και τη θέα προς το θρακικό πέλαγος, δεν αποτελεί απλώς ένα σκηνικό αλλά ενεργό στοιχείο της εμπειρίας.

Οι ίδιοι παραδέχθηκαν ότι από την αρχή της δημιουργικής διαδικασίας προσπαθούσαν να φανταστούν πώς θα συναντηθεί η παράσταση με το συγκεκριμένο τοπίο. Η παρουσία του αρχαίου θεάτρου, η ιστορική του μνήμη αλλά και ο φυσικός ορίζοντας της περιοχής συνδέονται άμεσα με τις έννοιες που πραγματεύεται η παράσταση.

Για τους ίδιους, όπως εκμυστηρεύθηκαν κλείνοντας, η πρώτη επαφή με τον χώρο αποτελεί μέρος της ίδιας της καλλιτεχνικής διαδικασίας και γι’ αυτό ανυπομονούν να δουν πώς το έργο θα «σταθεί» μέσα σε αυτό το ιδιαίτερο περιβάλλον.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.