Η δυναμη των αφανων ηρωων

Πώς ένας δήμιος, μία χήρα, ένας Κλέφτης, μία τραγουδίστρια καμπαρέ, μία ανύπαντρη εγκυμονούσα, δύο αποξενωμένα αδέρφια και οι Υπαρξιστές του Ψυρρή θα μπορούσαν άραγε να σχετίζονται μεταξύ τους; Όλα είναι εφικτά στον χάρτινο κόσμο που έπλασε η δημιουργός-συγγραφέας Αταλάντη Ευριπίδου, μια νέα λογοτεχνική φωνή που κυκλοφόρησε το προηγούμενο έτος την πρώτη της συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Εκείνοι που δεν έφυγαν», σε συνεργασία με τις εκδόσεις Πόλις.

Μπορεί να είναι το πρώτο της εκδοτικό έργο, όμως δεν αποτελεί και πρώτο συγγραφικό καρπό, μιας και η ίδια έχει συμμετάσχει με αφηγήματά της σε ανθολογίες που κυκλοφόρησαν σε Ελλάδα και εξωτερικό. Η Αταλάντη Ευριπίδου, στην πρώτη της αυτή συλλογή ανατρέχει και αντλεί έμπνευση από παραμυθιακές αφηγήσεις του παρελθόντος και προχωρά σε έναν γόνιμο διάλογο μεταξύ λαϊκής παράδοσης και μαγικού ρεαλισμού, συνδυάζοντας δεξιοτεχνικά παρελθόν και παρόν.

Με υλικά την επιστημονική φαντασία, το υπερφυσικό στοιχείο, τον τρόμο και τη λαογραφία αναδεικνύει το συγγραφικό της τάλαντο, συνθέτοντας επτά αφηγήσεις
–καθόλου τυχαία η επιλογή του συμβολικού επτά, με τις ποικίλες συνδηλώσεις ανά τους αιώνες.

Με συνοδοιπόρους και «προστάτες» τον «Άγγελο παραστάτη και τους δράκους», οι οποίοι κοσμούν το εξώφυλλο, δημιουργία του Τηνιακού Αλέκου Κυραρίνη (αυγοτέμπερα σε ξύλο, 2015), ας περιδιαβούμε στα επτά διηγήματα:

―«Πέρα από τα γυάλινα βουνά, τους κοκαλένιους κάμπους». Στο πρώτο διήγημα της συλλογής πρωταγωνιστεί ένας δήμιος και το ταξίδι του για απελευθέρωση από την κατάρα των νεκρών, με «συνεργάτη» έναν δούλο, που επίσης θέλει να απαλλαχθεί από τα δεσμά του. Θα καταφέρουν άραγε να βρουν τη σωτήρια δράκαινα πέρα απ’ τα γυάλινα βουνά;

―«Πέντε φεγγάρια ρημαδιό». Μια χήρα προσπαθεί να ξεφύγει από τον νεκροζώντανο σύζυγό της που την καταδιώκει. Στην αναζήτησή της για λύση, στρέφεται στα παλιά λημέρια του άντρα της. Πόσο μακριά μπορεί να φτάσει για να βρει τη λύτρωση; Η συγγραφέας προσφέρει τις απαντήσεις, με έναν μαγικό τρόπο, μέσα από το διήγημα.

―«Τρισεύγενη». Η πλοκή μάς ταξιδεύει στην εποχή της Επανάστασης του 1821. Ένας Κλέφτης αναζητά βοήθεια για να θεραπεύσει τον Καπετάνιο του από μια μυστηριώδη αρρώστια. Στην πορεία του, θα στραφεί στην νεράιδα Τρισεύγενη, αναγκασμένος να διαπραγματευτεί με το υπερφυσικό.

―«Το καρφί στην κεφαλή». Μετά τα οθωμανικά χρόνια και τον Κλέφτη, συναντάμε την Παρασκευή, μια εγκυμονούσα ανύπαντρη γυναίκα, που παλεύει με τον κοινωνικό στιγματισμό. Σε μια προσπάθεια να αποφύγει τον σχολιασμό, επινοεί έναν ανύπαρκτο σύντροφο. Όμως, όταν ο φανταστικός αυτός άνδρας εμφανίζεται στην πόρτα της, η ζωή της ανατρέπεται.

―«Μια χούφτα χώμα». Στο διήγημα αυτό πρωταγωνιστεί η Ρόζα, που αναγκάζεται στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής να εργαστεί σε καμπαρέ, για να θρέψει τα παιδιά της. Παλαιότερα όμως είχε χάσει ήδη ένα παιδί από ασιτία και μέσου αυτού έμαθε ένα πολύτιμο μυστικό, ικανό να ανατρέψει τα πάντα στον αγώνα εναντίον των Γερμανών.

―«Εκείνοι που δεν έφυγαν ποτέ δεν επιστρέφουν». Ένα συγκινητικό διήγημα για δύο αδέλφια που κουβαλούν το βάρος μιας διαγενεακής κληρονομιάς, σε μια προσπάθεια να βρουν την πολυπόθητη συμφιλίωση.

―«Το καλοκαίρι που χάθηκε η χαρά». Εμπνευσμένη από τους Υπαρξιστές του Ψυρρή και ένα θρυλικό στέκι ανταλλαγής ιδεών περί τέχνης, φιλοσοφίας και υπαρξισμού στην περιοχή, η συγγραφέας συνθέτει την ιστορία έντεκα φοιτητών που εξαφανίζονται στην Αθήνα κι εμφανίζονται μερικούς μήνες αργότερα, αλλαγμένοι για πάντα.

Η Αταλάντη Ευριπίδου, με την πρωτοτυπία και το συγγραφικό της ταλέντο, επιλέγει να φωτίσει τις ζωές ανθρώπων που ήταν ανέκαθεν παρόντες, παρότι σπάνια ορατοί, και ποτέ δεν έφυγαν. Αντιπροσωπεύουν ομάδες που συχνά βρίσκονταν στο περιθώριο της κοινωνίας, αγνοημένοι από την κυρίαρχη αφήγηση της Ιστορίας. Ωστόσο, οι ιστορίες τους παραμένουν ζωντανές και γεμάτες δύναμη, προσφέροντας ανεκτίμητα μαθήματα ανθεκτικότητας, πίστης και αλληλεγγύης.

Με σεβασμό προς τη λαϊκή παράδοση, αναδεικνύει τη διαχρονική αξία της, ενώ ταυτόχρονα τη μετασχηματίζει, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις ευαισθησίες της σύγχρονης εποχής. Η Ευριπίδου δεν περιορίζεται στη διατήρηση των θρύλων· τους μετατρέπει σε εργαλεία κατανόησης και προβληματισμού γύρω από τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Με αυτόν τον τρόπο, τα αφηγήματά της, παρά το πέπλο μαγείας που τα ενδύει, είναι οδηγοί, πυξίδες για την κατανόηση της ανθρώπινης φύσης, μια πρόσκληση να δούμε τον κόσμο με συμπόνια και ανοιχτό μυαλό. Μέσα από τη γραφή της, οι αφανείς και οι περιθωριοποιημένοι δεν γίνονται μόνο ορατοί· μετατρέπονται σε φορείς αλλαγής και σε πηγή έμπνευσης.

Χριστίνα Μουκούλη, «Όλα τα ζα και τα φυτά και οι ανθρώποι πρέπει τον δρόμο και το σπίτι τους μόνα τους να διαλέγουν»

Η εκπαιδευτικός Χριστίνα Μουκούλη περιγράφει ως εξής την αναγνωστική της επίγευση στην ιστοσελίδα “Bookpress”: «Είναι μεγάλη η δεξιοτεχνία με την οποία η συγγραφέας συνδέει κάποια παραμύθια με στοιχεία της ελληνικής πραγματικότητας σε διάφορες χρονικές στιγμές, και φτιάχνει νέες ιστορίες, εφάμιλλες με τις παλιές, ή μπορεί και καλύτερες. Μας εισάγει σε αυτό τον μαγικό κόσμο, όπου υπάρχει πόνος και θάνατος, αλλά όπου ταυτόχρονα η ζωή και οι θετικές δυνάμεις του σύμπαντος έρχονται να δώσουν λύση, όπου η αγάπη βρίσκει τελικά τον δρόμο της. Η μαγεία του παραμυθιού, η ανατριχίλα των ανατροπών, η παραμονή στην εξωπραγματική ατμόσφαιρα, στην οποία όλα είναι πιθανά, και η όποια λύση έρχεται από κει που δεν το περιμένεις.

Στα διηγήματα της Αταλάντης Ευριπίδου θα συναντήσουμε πλάσματα των μύθων, νεράιδες και δράκαινες, τραγοπόδαρες γυναίκες, ονειροπαρμένους και κατατρεγμένους, ανθρώπους του περιθωρίου, διαφορετικούς και δακτυλοδεικτούμενους, οι οποίοι μέσα σε σκοτεινούς καιρούς, διεκδικούν για τον εαυτό τους το αυτονόητο: να ζουν με τον τρόπο που θέλουν. “Γιατί όλα τα ζα και τα φυτά και οι ανθρώποι πρέπει τον δρόμο και το σπίτι τους μόνα τους να διαλέγουν”».

Μια νέα λογοτεχνική φωνή, η Αταλάντη Ευριπίδου

Η Αταλάντη Ευριπίδου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1987 και είναι κοινωνική ψυχολόγος. Διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί, στα ελληνικά, στις ανθολογίες «Στοιχειωμένη πόλη» (Ars Nocturna, 2013), «Κόρες της νύχτας» (Ars Nocturna, 2016), «Ίσως» (Οξύ, 2021), «Το φως στις ρωγμές» (Αρχέτυπο, 2021) και, στα αγγλικά, στα περιοδικά “34 Orchard”, “Speculative North” και “Gallery of Curiosities”, μεταξύ άλλων. Εκτός όμως από διηγήματα, ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί στον λογοτεχνικό ιστότοπο «Φρέαρ».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.