Δημητρης Χριστοπουλος: «Η ελπιδα, αγωνας για εναν καλυτερο κοσμο»
Το νέο του συγγραφικό δημιούργημα, μια «συρραφή» κειμένων αφιερωμένων σε γεγονότα και δεδομένα της δεκαετίας 2015-2025, κυκλοφόρησε πριν από λίγο χρονικό διάστημα ο συγγραφέας και Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου κ.Δημήτρης Χριστόπουλος.
Το «Χρόνια Δοκιμασίας» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Πόλις» είναι ένα βιβλίο που δεν υπόσχεται εύκολες απαντήσεις. Αποτελεί, ωστόσο, όπως κατέθεσε και ο ίδιος μιλώντας στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» ένα «όπλο» στον αγώνα των ιδεών, μια υπενθύμιση ότι η ελπίδα δεν είναι αφέλεια, αλλά στάση ζωής και πολιτική πράξη.
Από την αρχή της συζήτησης ο Δημήτρης Χριστόπουλος ξεκαθάρισε ότι αποφεύγει να μιλά για «αισιοδοξία», λέξη που θεωρεί αδόκιμη μπροστά στην πραγματικότητα γύρω μας. «Αισιόδοξος δεν είμαι. Αυτό που έχω είναι ελπίδα. Υπάρχει μια διάκριση μεταξύ των δύο. Η αισιοδοξία είναι να πιστεύεις γενικά ότι όλα θα πάνε καλά· σήμερα αυτό είναι αφέλεια. Η ελπίδα, όμως, είναι αγώνας για έναν καλύτερο κόσμο. Είναι η στάση που σε ωθεί να γράφεις, να μιλάς, να πράττεις, επειδή πιστεύεις ότι ανοίγεις μια ρωγμή ελπίδας. Χωρίς αυτό, δεν κάνουμε τίποτα» δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η ελπίδα για τον ίδιο δεν είναι μεταφυσική προσδοκία, αλλά πράξη και ευθύνη.
«Αν η ελπίδα καταντήσει φενάκη, τύπου “όλα θα πάνε καλά” όπως στο Χόλιγουντ, που ξέρεις ότι θα πέσει ξύλο, θα έχει σασπένς, αλλά στο τέλος ο καλός θα νικήσει, τότε είναι ψευδαίσθηση. Στην πραγματικότητα ζούμε σενάρια πιο κοντά στον ιταλικό νεορεαλισμό, με δόσεις νταρκ σινεμά. Γι’ αυτό έχει σημασία να παλεύουμε, να κρατάμε τον εαυτό μας σε εγρήγορση» πρόσθεσε εξηγώντας πως μέσα από την γραφή και τα κείμενά του – όπως και άλλοι άνθρωποι – προσπαθεί να «καλλιεργήσει» την ενσυναίσθηση, «το να προσπαθούμε δηλαδή να δούμε με τα μάτια των άλλων».
Η δεκαετία της δοκιμασίας
Όπως εξήγησε το νέο του βιβλίο συγκεντρώνει κείμενα της τελευταίας δεκαετίας, μιας περιόδου που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως «δοκιμασία». «Η δεκαετία για μένα ήταν σκληρή δοκιμασία, όπως και για όλους ανάλογα με τη θέση του καθενός στην κοινωνία. Άλλος την έζησε ως άνεργος, άλλος ως πρόσφυγας κ.ο.κ. Εγώ είμαι ένας λευκός μεσήλικας καθηγητής πανεπιστημίου, που βίωσα τις δυσκολίες μεν, αλλά δεν ανήκω στους ανθρώπους που μειονεκτούν. Η δοκιμασία είναι σχετική με τη θέση μας στην κοινωνία. Αυτό το πλαίσιο μου έδωσε τη δυνατότητα να γράφω για ζητήματα που με απασχολούν όπως πολιτικά επίδικα στην Ελλάδα, τις σχέσεις με την Τουρκία και τα Βαλκάνια, την άκρα δεξιά, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα κ.α.» εξήγησε για να τονίσει πως επιλέγει να γράφει με τρόπο απλό και κατανοητό, ώστε είτε κάποιος διαφωνεί είτε συμφωνεί μαζί του, τουλάχιστον να καταλαβαίνει.
«Γράφω κείμενα που θέλουν να κινητοποιήσουν»
Ο ίδιος αναφέρεται συχνά στον «αγώνα των ιδεών» που για τον ίδιο είναι κρίσιμο δεδομένο. Άλλωστε, όπως εξήγησε, βρίσκεται εν εξελίξει ένας κοινωνικός αγώνας, σε κάθε κοινότητα, ένας αγώνας των ιδεών, ο οποίος φτιάχνεται με τέτοιου είδους «οπλισμό». «Δεν γράφω απλώς για να διαπιστώσω. Γράφω κείμενα που θέλουν να κινητοποιήσουν. Όπως οι νεοναζί γράφουν για να κινητοποιήσουν τους οπαδούς τους, όπως οι νεοφιλελεύθεροι χτίζουν τις δικές τους δοξασίες, έτσι και εμείς πρέπει να φτιάξουμε τον δικό μας οπλισμό ιδεών. Και εγώ αυτό παλεύω να κάνω».
Το «Μεσοβασίλειο» και τα τέρατα της εποχής
Στο βιβλίο «Χρόνια δοκιμασίας» ο κ. Χριστόπουλος δανείζεται τον όρο «Μεσοβασίλειο» που ανήκει στον σημαντικό Ιταλό μαρξιστή θεωρητικό Αντόνιο Γκράμσι. Κληθείς να τον εξηγήσει ο ίδιος ανέφερε πως «ο Γκράμσι μιλούσε για την εποχή όπου το παλιό δεν έχει πεθάνει ακόμη και το νέο δεν έχει γεννηθεί. Αυτό είναι η εποχή των τεράτων. Εγώ λέω ότι το παλιό έχει πεθάνει και το νέο που γεννήθηκε δεν είναι όμορφη γέννα· είναι οι Τραμπ, οι Μπολσονάρο, η Μελόνι, το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν. Είναι επίσης η παρακμή της Δύσης. Η Βρετανία έχει αυτοκτονήσει, η Ευρώπη βυθίζεται στην ασημαντότητά της, ενώ Κίνα και Ινδία διεκδικούν ηγεμονικό ρόλο». Άρα τα πράγματα δεν είναι όπως νομίζαμε, συνέχισε, για να τονίσει πως «μάθαμε και γαλουχηθήκαμε στο αφήγημα της γραμμικής συνέχειας –αρχαία Ελλάδα, που γέννησε τα πάντα, χριστιανισμός, Ευρώπη, Αναγέννηση, Διαφωτισμός, δημοκρατία και πάει λέγοντας– το οποίο έχει καταρρεύσει. Όχι γιατί απλώς είναι ξεπερασμένη γνωστικά, αλλά γιατί πάντα ήταν προβληματική μια τέτοια αφήγηση».
Ο ίδιος δηλώνει «βυθισμένος στην αβεβαιότητα». Την αβεβαιότητα και την αμφιβολία όμως που όπως τόνισε «δημιουργεί την ελπίδα ως υπαρξιακή θέση του αγώνα για ένα καλύτερο αύριο». Και όταν αυτός ο αγώνας γίνεται συλλογικά και με ισχύ, αριθμητική και όχι μόνο, τότε το δίκαιο μπορεί να νικήσει. Ερωτηθείς αν η μεγάλη κοινωνική δυναμική που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην χώρας μας, με αφορμή το έγκλημα των Τεμπών και το αίτημα των συγγενών των θυμάτων για την αλήθεια και το δίκαιο, μπορεί να οδηγήσει στη «νίκη» του δικαίου, ο ίδιος δήλωσε αβέβαιος για το αποτέλεσμα, σίγουρος όμως για το γεγονός ότι ο συσχετισμός μέσα σε έναν χώρο φτιάχνεται από αντιπαρατιθέμενες απόψεις.
«Όταν λέμε καλή ιδέα δεν εννοούμε μία αισθητικά καλή ιδέα. Εννοούμε μία ενδιαφέρουσα ιδέα και μία ιδέα που έχει μία δύναμη μέσα της. Άρα λοιπόν, στην αναμέτρηση των ιδεών η έκβαση θα εξαρτηθεί από το πόσο δυνατές είναι αυτές τις ιδέες, όχι το πόσο όμορφες είναι» πρόσθεσε.
«Η περίοδος που διάγουμε, όσο δύσκολη είναι για τον απλό άνθρωπο, τόσο ελκυστική και συναρπαστική είναι γι’ αυτόν που ασχολείται με την πολιτική»
Ο κ.Χριστόπουλος γράφει καθημερινά. Όπως εξήγησε δεν θα μπορούσε διαφορετικά δεδομένου ότι η εποχή τον «τροφοδοτεί» συνεχώς. Ερωτηθείς για την πιθανή συνέχεια του συγγραφικού του αυτού εγχειρήματος μετέφερε τα λόγια ενός συνομιλητή του σύμφωνα με τον οποίο «αυτή η φοβερή περίοδος που διάγουμε, όσο δύσκολη είναι για τον απλό άνθρωπο, τόσο ελκυστική και συναρπαστική είναι γι’ αυτόν που ασχολείται με την πολιτική. Τον ερευνητή, τον επιστήμονα, τον πολιτικό κ.ο.κ.».
«Για μένα όλο αυτό που γίνεται εδώ πέρα και για πολλούς ανθρώπους φυσικά, την ίδια στιγμή που είναι μία βιοτική δοκιμασία -γιατί εγώ έχω τρία παιδιά, έχω τις ανησυχίες που έχει ο κάθε άνθρωπος κ.ο.κ.- είναι και φοβερή πρόκληση για σκέψη. Δηλαδή κάθε μέρα κάτι γίνεται. Είτε είναι η δίκη της Χρυσής Αυγής, είτε είναι η Τουρκία, είτε είναι η Συνθήκη των Πρεσπών, είτε είναι η αλλαγή του κώδικα της ελληνικής ιθαγένειας κ.ο.κ.» πρόσθεσε.
Κλείνοντας ερωτηθείς για το αν τα χρόνια δοκιμασίας τελείωσαν ή βρίσκονται μπροστά μας, ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, επανέλαβε πως το σενάριο «Χόλιγουντ», που προϋποθέτει τη νίκη του καλού έχει τελειώσει. Αντίθετα όπως έσπευσε να καταθέσει πως 80 χρόνια μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η Ευρώπη και η Δύση «ερωτοτροπούν» πάλι με καταστροφικές καταστάσεις.
Όπως ανέφερε «τα χρόνια δοκιμασίας δεν είναι το χειρότερο που μπορεί να έλθει. Η δοκιμασία είναι μία δοκιμασία στην οποία, όπως σας είπα, μπορείς να αντεπεξέλθεις. Άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο κτλ. Υπάρχουν χειρότερες δοκιμασίες από τα χρόνια δοκιμασίας και η χώρα μας έχει περάσει χειρότερες διαδικασίες στο παρελθόν» για να καταλήξει ωστόσο πως «η ευχή όχι με την έννοια της μεταφυσικής δοξασίας, αλλά η προσπάθεια, η συστηματική για ρωγμή ελπίδας σε αυτό που ζούμε, είναι η Ελλάδα να μην ξανακυλήσει σε χειρότερες δοκιμασίες. Έτσι τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι εγώ τη συγκυρία που ζούμε».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
