Απο το Κοζουλτζια Αν. Ρωμυλιας στο Ορμενιο ν. Εβρου: Η προσφυγικη οικογενεια Φερεριδη

[Η Χρυσούλα Ιωαννίδου γεννήθηκε, μεγάλωσε και συνεχίζει να ζει και να δημιουργεί στο ακριτικό Ορμένιο του ν. Έβρου. Με ενεργή παρουσία στα κοινά, υπηρέτησε ως Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, ενώ σήμερα συνδυάζει τη ζωή της αγρότισσας με τη συγγραφική δραστηριότητα. Στα κείμενά της, όπως και στο παρόν, αποτυπώνεται μια σταθερή επιδίωξη: να κρατηθούν ζωντανές οι μνήμες και οι αφηγήσεις του παρελθόντος, πριν αυτές σβηστούν από τη φθορά του χρόνου.

Μέσα από τις αφηγήσεις της, αναδύονται κομμάτια της συλλογικής μνήμης του Ορμενίου, αλλά και ολόκληρης της Θράκης. Μετά την καταγραφή της ιστορίας της προσφυγικής οικογένειας του Μαυρουδή από το Ουρούμκιοϊ Αν. Ρωμυλίας (βλ. εδώ), η κ. Ιωαννίδου επιχειρεί να ακολουθήσει τα βήματα της οικογένειας του Χρήστου Φερερίδη από το παρελθόν στο παρόν].

Μια ξεχασμένη και άγνωστη οικογένεια που ήρθε από το Κόζουλτζια και εγκαταστάθηκε στο Ορμένιο ήταν αυτή του Χρήστου Φερερίδη ή Φερίδη ή Περιστερίδη. Ο Χρήστος Φερερίδης, εγγεγραμμένος στους προσφυγικούς καταλόγους, ήταν παντρεμένος με τη Γιαννούλα, με την οποία απέκτησαν πέντε κορίτσια: την Καλούντου, που γεννήθηκε στο Κόζουλτζια το 1919, την Καραφύλλου, την Πετρούλα, τη Χρυσούλα ή Χρυσώ και τη Φωτεινή ή Φώτω.

Η ιστορία της οικογένειας είναι λίγο-πολύ θλιβερή. Δεν υπάρχει πια κανένας απόγονος στο χωριό. Πρώτη φορά άκουγα από τον κύριο Σταύρο το παρατσούκλι του αρχηγού της οικογένειας, Μουτσικάς. Τον Μουτσικά τον έστειλαν και αυτόν εξορία, θαρρώ, μαζί και τη γυναίκα του. Τους έστειλαν εξορία, όπως μου είπε

«γιατί γαμπρ’ τ’ είχι πάει σ’ Βουλγαρία. Φτες ήταν ήσυχοι ανθρώπ’. Γαμπρ’ τ’ ήταν τ’ς μπάμπου Βιλίκους σ’ Τσιουκαλάκα αδερφός. Ζούσι στου Μπουργκάζ (Πύργος Ορεστιάδας). Είχι τ’ν Καλούντου γυναίκα. Η γυναίκα σ’ Μουτσικά πέθανι απάν’ στου καράβ’ που σ’ πήειναν σ’ν εξορία. Εικί τ’ν παράχουσαν. Όταν γύρ’σαν γιάλλεις (οι άλλοι), έφεραν του χαμπέρ’».

Αυτές ήταν οι πληροφορίες από τον κύριο Σταύρο, οπότε έπρεπε να βρω ποιοι ήταν αυτοί η άνθρωποι. Άραγε, ήξερα κάποιο από τα παιδιά τους, ή τα εγγόνια τους; Αποδείχτηκε ότι γνώριζα πολύ καλά τη Φώτω και την Πετρούλα.

—Η Φώτω ήταν η γυναίκα του Κωνσταντή, με το όμορφο σπίτι και τον ωραίο κήπο. Τα κορίτσια τους, η Πετρούλα και η Γιαννούλα, έφυγαν νωρίς από το χωριό, η Πετρούλα για τη Γερμανία και η Γιαννούλα για την Αθήνα. Ο Κωνσταντής και η Φώτω έζησαν μέχρι το τέλος της ζωής τους στο χωριό. Τον Κωνσταντή, που είχε έρθει με τους γονείς του από το Κόζουλτζια, είπε ο κύριος Σταύρος, ότι δεν τον έδιναν την ελληνική ιθαγένεια, και η αστυνομία σταμάτησε να τον ενοχλεί όταν παντρεύτηκε πια τη Φώτω.

—Η Πέτρω σ’ Μουτσικά ήταν η άλλη η αδερφή, που και αυτήν τη γνώριζα πολύ καλά. Παντρεύτηκε τον Θεόδωρο από το Ουρούμκιοϊ και μετανάστευσαν στη Γερμανία.  Η θεία Πέτρω ποτέ δεν έβγαλε την πολύχρωμη μαντίλα από το κεφάλι της, δεμένη πάντα πίσω την είχε, και ήταν συνεχώς χαμογελαστή. Απέκτησε τρία παιδιά: τον Κωνσταντίνο, τη Σουλτάνα και τον Χρήστο. Γύρισαν συνταξιούχοι με τον άντρα της στο χωριό, όπου έζησαν μέχρι το τέλος της ζωής τους. Τα παιδιά και τα εγγόνια τους ζουν είτε στην Ελλάδα, σε άλλη περιοχή, είτε στη Γερμανία.

Κάποια στιγμή άκουσα για την Καλούντου και την Καραφύλλου.

—Η Καραφύλλου, είπανε, έφυγε με τον άντρα της αδερφής της και πήγε στη Βουλγαρία –άλλη μια πληροφορία που δεν μπορούσα να διασταυρώσω. Η Καραφύλλου ποτέ δεν παντρεύτηκε.

—Η Χρυσούλα, άκουγα, ότι ήταν παντρεμένη στη Φτελιά. Πρόσφατα, από μαρτυρία της κόρης της Καλούντους, Άννας, έμαθα ότι η Χρυσούλα ήταν παντρεμένη με τον Ματθαίο. Ο Ματθαίος ήταν γιος του μπαρμπα-Στάθη του Καυκάσιου. Την περίοδο της βουλγαρικής κατοχής ο Ματθαίος αρρώστησε, τον πήγαν σε νοσοκομείο της Βουλγαρίας κι εκεί άφησε την τελευταία του πνοή, όπου και τον έθαψαν. Η Χρυσούλα τότε πήρε μαζί τον γιο της και παντρεύτηκε στη Φτελιά. Εκεί απέκτησε άλλα τρία παιδιά.

—Η Καλούντου απέκτησε τρία κορίτσια. Είχα την τύχη να γνωρίσω τη μικρή της κόρη, με την οποία είμαστε συγγενείς. Ο παππούς της, ο πατέρας του πατέρα της, ήταν αδερφός της προγιαγιάς μου, Μηλιάς. Έτσι, άκουσα ολόκληρη την ιστορία του Χρήστου Φερερίδη. Ψάχνοντας να βρω κάποιο στοιχείο για τον παππού  μου, τον Γιουβάν’, που είχε φύγει στο αντάρτικο, βρήκα κάποια ονόματα που είχαν χάσει τη ζωή τους την περίοδο του εμφυλίου, από την πλευρά των ανταρτών. Μου έδωσαν, λοιπόν, και το όνομα της Γιαννούλας Φερίδου. Όμως, μου είπαν το εξής όνομα: Γιαννούλα Περιστερούδα, η οποία πέθανε στην εξορία, οπότε κατάλαβα ότι αναφερόταν στο ίδιο πρόσωπο.

Κανένα από τα κορίτσια του Χρήστου και της Γιαννούλας δεν ζει πια.  Όμως, εγγόνια και δισέγγονα ζουν, στη Φτελιά, στη Βουλγαρία, στη Γερμανία και σε κάποια άλλα μέρη της Ελλάδας. 

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.