Το χρονικο μιας παλιας και πονεμενης ιστοριας

Έφτασε η ώρα της κρίσης και για την αναθεώρηση της λίστας των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (Β.Α.Ε), αφού εντός των ημερών ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κουτρουμάνης θα πάρει από την τρόικα το «πράσινο φως» ώστε να νομοθετήσει.

Ο αριθμός εργαζομένων που θα εξαιρεθούν από τα βαρέα και ανθυγιεινά φτάνει στους 120.000, ο αριθμός εκείνων που θα παραμείνουν στα βαρέα κινείται στους 420.000, ενώ 40.000 εργαζόμενοι θα ενταχθούν στη νέα λίστα με την οποία επιχειρείται η επίλυση μιας δεκαετούς εκκρεμότητας. Η έναρξη ισχύος της νέας λίστας των Β.Α.Ε. αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από σήμερα (πρώτη Σεπτεμβρίου), εκτός αν η τρόικα επιμείνει στην αρχική θέση της για αναδρομική εφαρμογή από την πρώτη Αυγούστου. Το νέο καθεστώς θα είναι ενιαίο σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ενώ ανάλογο καθεστώς αναμένεται να καθιερωθεί και για ορισμένες ειδικότητες του Ο.Γ.Α.

Αναφορικά με τη μείωση αποδοχών στους εξαιρούμενους από τα Β.Α.Ε. κλάδους, ο υπουργός Εργασίας έχει διευκρινίσει ότι οι συνέπειες αφορούν μόνο στα μειωμένα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και δεν σχετίζονται ούτε με την καταβολή επιδομάτων ούτε με το ποσό της σύνταξης. Ωστόσο, ο κ. Κουτρουμάνης εμμένει σε μια τακτική διαχωρισμού των εργαζομένων σε παλιούς και νέους, λέγοντας πως δεν κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Β.Α.Ε. εργαζόμενοι που ήδη εργάζονται υπό αυτό το καθεστώς και έχουν συμπληρώσει δώδεκα χρόνια μέχρι το 2015, ακόμη και αν το επάγγελμά τους εξαιρεθεί από τα Β.Α.Ε. Όμως, το επιχείρημα ότι οι παλιοί εργαζόμενοι δεν κινδυνεύουν από τη συρρίκνωση της λίστας των Β.Α.Ε., αποκρύπτει αυτό που στην πραγματικότητα πρόκειται να συμβεί. Κι αυτό γιατί οι εργοδότες θα έχουν κάθε δυνατότητα να απολύουν τους παλιούς εργαζόμενους, προσλαμβάνοντας στη θέση τους νέους, δίχως Β.Α.Ε. -και κατά συνέπεια φθηνότερους, εργαζόμενους- που θα κάνουν την ίδια ακριβώς δουλειά με λιγότερα δικαιώματα. Ποιος έχει αμφιβολία ότι η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική;

Οι γαργαλιστικές λεπτομέρειες της αρχής του κακού

Όσο για το πώς λαμβάνονταν οι αποφάσεις, ιδού πως το περιγράφουν οι ίδιοι (σελίδα 28): «Κάθε περίπτωση εξετάστηκε μεμονωμένα και αναλυτικά. Μετά από εισήγηση, ακολουθούσε εκτενής συζήτηση και τέλος μυστική ψηφοφορία μεταξύ των μελών της επιτροπής. Σε περίπτωση θετικής απόφασης για ένταξη στα Β.Α.Ε. ακολουθούσε ανάλογη διαδικασία και δεύτερη μυστική ψηφοφορία για τον προσδιορισμό της κλίμακας βαρύτητας από 1 έως 4». Όπως καταλαβαίνετε καμιά εισήγηση δε γινόταν, γιατί απλούστατα δεν είχαν υλικό για εισήγηση. Το ΕλΙνΥΑΕ (Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας) είχε απαντήσει ότι δε διαθέτει μελέτες που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αξιολόγηση σχετικά με το αν κάποιο επάγγελμα ή χώρος εργασίας μπορεί να χαρακτηριστεί Β.Α.Ε. Την πρόταση της Ελληνικής Εταιρίας Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος να συμμετάσχει και μέλος της στην Επιτροπή, την είχε απορρίψει η τότε κυβέρνηση. Χώρους εργασίας δεν είχαν επισκεφτεί. Εργάτες ή συνδικάτα δεν είχαν ακροαστεί. Άρα, κάποιος… γραβατωμένος έλεγε ότι αυτό το επάγγελμα πρέπει να βγει, οι άλλοι συμφωνούσαν ή διαφωνούσαν, ψήφιζαν, συμψήφιζαν κι έτσι πορεύονταν.

Οι αποφάσεις της εν λόγω επιτροπής παίρνονταν με πολιτικά και όχι επιστημονικά κριτήρια. Το γενικό μέρος του πορίσματος ξεκινά με μια ξεκάθαρα πολιτική τοποθέτηση, η οποία δεν ταιριάζει σε επιστημονική επιτροπή: Σε τέσσερις ολόκληρες σελίδες υποστηρίζουν ότι τα Β.Α.Ε. δεν θεσπίστηκαν με επιστημονικά-ασφαλιστικά κριτήρια, αλλά ότι ήταν αποτέλεσμα συνδικαλιστικών τερτιπιών. Λες και μόλις καταργηθούν τα Β.Α.Ε., οι εργοδότες θα τρέξουν να ρίξουν λεφτά για να βελτιώσουν τις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας… Επίσης, χαρακτηρίζουν τα Β.Α.Ε. -που εδώ και δεκαετίες θεωρούνται ελάχιστη ασφαλιστική δικλείδα για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους- ως πηγή κοινωνικής αδικίας. Ως προς αυτό, θα περιοριστούμε να θυμίσουμε τι έγραφε προ μερικών ετών σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Εταιρία Ιατρικής Εργασίας και Περιβάλλοντος, δηλαδή το «καθ’ ύλην αρμόδιο» γι’ αυτά τα ζητήματα επιστημονικό όργανο: «Ο θεσμός των Β.Α.Ε. αποτελεί τη βασική, ελάχιστη ασφαλιστική συμβολή στον περιορισμό των συνεπειών του επαγγελματικού κινδύνου και της πρώιμης φθοράς της υγείας των εργαζομένων. Στην πραγματικότητα αυτό που συμβαίνει είναι η επιδείνωση των συνθηκών εργασίας και των όρων προστασίας της υγείας-ασφάλειας του συνόλου των εργαζομένων. Σ’ αυτές τις συνθήκες η προσπάθεια οποιουδήποτε αποχαρακτηρισμού των Β.Α.Ε., κρίνεται τουλάχιστον αυθαίρετη, ατεκμηρίωτη και κατά τούτο αντιεπιστημονική».

«Στον ίδιο χώρο, στο ίδιο επάγγελμα, στις ίδιες συνθήκες, ο παλιός θα ανήκει στα Β.Α.Ε., αλλά ο νέος όχι!»

Η επιτροπή Μπεχράκη καταφέρθηκε εμμέσως και εναντίον των προηγούμενων επιτροπών που δεν τόλμησαν να κάνουν ό,τι αυτή, γράφοντας: «Αποφασίσαμε να μην υπεκφύγουμε γιατί όχι μόνο η κυβέρνηση της χώρας, αλλά και η κοινωνία ολόκληρη αναμένει μία οργανωμένη επιστημονική πρόταση σε ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα». Τρεις παραγράφους πιο κάτω λένε ότι «επιστημονικά, το στοιχείο που θα ενίσχυε την ισχύ του παρόντος πορίσματος θα ήταν η ύπαρξη επιδημιολογικών δεδομένων σχετικά με τις επιπτώσεις των συνθηκών εργασίας στην υγεία των εργαζομένων στα Β.Α.Ε.», όμως τέτοια στοιχεία δεν υπάρχουν! Τόσο επιστημονικό ήταν το πόρισμά τους! Τέλος, δεν πρέπει να μείνει ασχολίαστος ένας κραυγαλέος παραλογισμός του πορίσματος, που αποκαλύπτει την πολιτική σκοπιμότητα των συντακτών του και απαντά και στις θέσεις Κουτρουμάνη περί παλιών και νέων εργαζομένων που αναφέραμε παραπάνω: Δεν μπορούν να βγάλουν ούτε έναν παλιό εργαζόμενο από οποιοδήποτε επάγγελμα που ανήκει στα Β.Α.Ε., διότι δεν έχουν επιστημονικά δεδομένα (επιδημιολογικές μελέτες) για να το στηρίξουν. Μπορούν όμως να βγάλουν τους νέους εργαζόμενους κι ας μην έχουν επιδημιολογικά δεδομένα. Το λένε καθαρά: «Είναι όμως εξίσου άστοχη και η χωρίς επιδημιολογικά στοιχεία άκριτη συνέχιση της προνομιακής μεταχείρισης νεοεισερχομένων στο χώρο εργασίας, που εντάσσονται σε Β.Α.Ε., τα οποία πολλές φορές προφανέστατα δεν είναι Β.Α.Ε.»! Δηλαδή στον ίδιο χώρο, στο ίδιο επάγγελμα, στις ίδιες συνθήκες, ο παλιός θα ανήκει στα Β.Α.Ε., αλλά ο νέος όχι! Κι αυτό το προτείνουν αυτοί που ενδιαφέρονται να άρουν την κοινωνική αδικία! Πώς ξέρουν ότι πλέον δεν είναι Β.Α.Ε., αφού δεν έχουν στοιχεία; Από που προκύπτει το «προφανέστατα»; Κι αφού «προφανέστατα δεν είναι Β.Α.Ε.», γιατί δεν βγάζουν και τους παλιούς;

Α. Μπεμπεκίδης, «Θα χαθούν ακόμη περισσότερα»

Έτσι, χιλιάδες εργαζόμενοι εξαιρούνται από σήμερα από το καθεστώς των Β.Α.Ε., σε μία ακόμη αντεργατική «σφαλιάρα» των τελευταίων κυβερνήσεων.
«Δυστυχώς θα βγουν από τα βαρέα και ανθυγιεινά περισσότεροι από 120.000 εργαζόμενοι και οι συνέπειες θα είναι δύσκολες», σχολιάζει ο πρόεδρος του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Ξάνθης Άγγελος Μπεμπεκίδης, λέγοντας: «Ήδη έχουμε αρκετές μειώσεις μισθών και τώρα θα χαθούν ακόμη περισσότερα από όσους είναι στα Β.Α.Ε.. Και βέβαια θα ανεβούν τα όρια ηλικίας για συνταξιοδότησή τους…»

Ο πρόεδρος του Ε.Κ.Ξ. δεν παραλείπει να σημειώσει ότι «θα υπάρξουν και κάποια θετικά από την αναθεώρηση, όπως η ένταξη των νοσηλευτών που αποτελεί αίτημα αρκετών ετών», προσθέτοντας ωστόσο: «Σήμερα οι εργαζόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα είναι γύρω στις 550.000 ενώ παλιότερα ήταν πολύ περισσότεροι. Θα μπουν κάποια νέα επαγγέλματα, ωστόσο δεν μπορεί να βγαίνουν επαγγέλματα που ήταν περισσότερα από είκοσι χρόνια στα Β.Α.Ε.». Και καταλήγει λέγοντας: «Δυστυχώς η κυβέρνηση συνεχίζει την αντεργατική πολιτική της με όλα όσα έχουμε δει μέχρι σήμερα…».

Μια παλιά και πονεμένη ιστορία

Το γεγονός ότι τα… χαμπέρια για τα Β.Α.Ε. είθισται να έρχονται καλοκαίρι –όπως και για μια μακρά σειρά φλεγόντων ζητημάτων- είναι ίσως ενδεικτικό προθέσεων. Η προηγούμενη κίνηση επί του ζητήματος είχε γίνει το καλοκαίρι του 2009, ενώ καθίστανται πασίδηλες πλέον οι προθέσεις των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών, που δεν στοχεύουν παρά στη συρρίκνωση και άρση αιματηρών κοινωνικών κεκτημένων.

Όλα ξεκίνησαν από τη διαβόητη «επιτροπή Μπεχράκη» και –όπως εξηγούμε παρακάτω- με εντελώς αντιεπιστημονικό τρόπο. Απολύτως ενδεικτικές είναι κάποιες από τις κατηγορίες εργατών που η επιτροπή εξαιρούσε από τα Β.Α.Ε.: εργάτες σε βιομηχανίες εκρηκτικών υλών και πυρίτιδας, εργάτες παραγωγής φωταερίου και εμφιάλωσης υγραερίων, εργάτες σε βιομηχανίες κατασκευής πυρίμαχων και οξύμαχων υλικών, δηλαδή μερικές από τις πιο επικίνδυνες, βαριές και ανθυγιεινές εργασίες! Είναι δυνατόν να μιλάμε για Β.Α.Ε. και να αποπειράται να εξαιρεθεί όλη η κλίμακα της χημικής βιομηχανίας, το φωταέριο-υγραέριο, τα εργοστάσια παραγωγής novopan (με σκόνη και αναθυμιάσεις από βερνίκια και χρώματα) κι η καπνοβιομηχανία;

Πώς κατέληξε η επιτροπή στις απεντάξεις και στην κατηγοριοποίηση; Είχε μήπως στα χέρια της κάποια επιδημιολογικά δεδομένα σχετικά με την εξέλιξη της θνησιμότητας ή νοσηρότητας στους εργαζόμενους όλων αυτών των ειδικοτήτων και χώρων εργασίας; Η ίδια παραδέχεται πως δεν είχε απολύτως τίποτα, γιατί απλούστατα δεν υπάρχουν επιδημιολογικές μελέτες! Κάτι που επισημαίνει τόσο η ίδια όσο και οι προηγούμενες επιτροπές. Μήπως επισκέφτηκε χώρους εργασίας για να δει πώς έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες και να έχουν τα μέλη της κάποια προσωπική εμπειρία; Δεν επισκέφτηκε ούτε ένα χώρο εργασίας, τα μέλη της δεν βγήκαν ούτε μια φορά από τα γραφεία τους! Τότε πώς αποφάσισαν; Με τη μέθοδο του δέντρου και τη μέθοδο του ψηλού-κοντού. Όχι, δεν κάνουμε πλάκα. Είναι τόση η οργή, που δεν μας επιτρέπεται να κάνουμε πλάκα και προς επίρρωση σημειώνουμε: Στη σελίδα 25 της έκθεσης που είχε χαρακτηριστεί εμπιστευτική -γιατί άραγε, κρατικά μυστικά περιέχει;- αναφέρεται το εξής εξωφρενικό: ότι η κατανομή σε κατηγορίες γίνεται με βάση την κωδωνοειδή καμπύλη του Gauss για τα δάση. Κάποια δέντρα είναι ψηλά, κάποια χαμηλά κι ανάμεσα στα άκρα υπάρχουν διαβαθμίσεις! Κι αυτό το πράγμα είχαν το θράσος να αποκληθεί «με επιστημονικούς όρους»!… Επειδή αυτό ίσως δεν αρκεί, προσέθεσαν ακόμη «έναν ισχυρό επιστημονικό λόγο» (έτσι ακριβώς αναγράφηκε από την επιτροπή): «Εάν κληθεί κάποιος να ξεχωρίσει από ένα πλήθος τους κοντούς από τους ψηλούς ανθρώπους, χωρίς όμως να διαθέτει ένα μέτρο για να μετρήσει το ύψος του καθενός, το μόνο που μπορεί να εφαρμόσει είναι η σχετική μεταξύ τους συγκριτική κατάταξη. Αυτό ακριβώς έκανε και η επιτροπή στην παρούσα κρίση: κατέταξε τις παραμένουσες στα Β.Α.Ε. ομάδες αρχίζοντας από την κλίμακα 1 (ελαφρότερη) μέχρι την κλίμακα 4 (βαρύτερη)»!.. Τι να πεις κανείς; Με κοινό αίσθημα εύκολα χωρίζεις τους ψηλούς, τους μέτριους και τους κοντούς. Με ποια εμπειρία όμως διαβαθμίζεις βαρύτητα κι ανθυγιεινότητα επαγγελμάτων, όταν δεν έχεις καν επισκεφτεί ένα χώρο εργασίας, δεν ξέρεις σε τι συνθήκες εργάζονται αυτοί οι άνθρωποι και τι έχει αλλάξει από τότε που εντάχθηκαν στα Β.Α.Ε. μέχρι σήμερα; Μιλάμε δηλαδή για το βασίλειο της απόλυτης αυθαιρεσίας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.