Σε ισχυ ο μειωμενος ΦΠΑ σε νησια – Αναμεσα τους και η Σαμοθρακη

Από την Πρωτοχρονιά του 2026 εφαρμόζεται επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% σε νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, στη Σαμοθράκη (Π.Ε. Έβρου) και σε νησιά του νομού Δωδεκανήσου, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, με βάση την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ. Τις πρακτικές οδηγίες εφαρμογής δίνει η εγκύκλιος του Διοικητή της ΑΑΔΕ Ε.2113/2025.

Η ρύθμιση, η οποία τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, αφορά μειώσεις τόσο την πώληση αγαθών όσο και την παροχή υπηρεσιών, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του Κώδικα ΦΠΑ (άρθρο 26, παρ. 4 και 5), με εξαίρεση τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.

Στην πράξη, το «-30%» μεταφράζεται σε νέους συντελεστές ως εξής: 24% γίνεται 17%, 13% γίνεται 9%, 6% γίνεται 4% και 4% γίνεται 3%. Η ΑΑΔΕ υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή είναι περιοριστική: ισχύει αποκλειστικά για τα νησιά που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της εγκυκλίου.

Πώς εφαρμόζεται στις πωλήσεις αγαθών από τα νησιά

Για πωλήσεις αγαθών που γίνονται από νησί με μειωμένο ΦΠΑ, απαιτούνται σωρευτικά:

(α) τα αγαθά να βρίσκονται στο νησί τη στιγμή που γεννάται η φορολογική υποχρέωση, ανεξάρτητα από τον τόπο κατανάλωσης, και

(β) η παράδοση να γίνεται από υποκείμενο στον φόρο που έχει επαγγελματική εγκατάσταση στο νησί, ανεξάρτητα από την ιδιότητα και τον τόπο εγκατάστασης του αγοραστή ή τον προορισμό των αγαθών.

Ο μειωμένος συντελεστής εφαρμόζεται και στις παραδόσεις που ενεργούνται από υποκαταστήματα επιχειρήσεων που λειτουργούν στα νησιά αυτά μόνιμα και όχι ευκαιριακά, ανεξάρτητα αν η έδρα της επιχείρησης βρίσκεται στη λοιπή Ελλάδα. Η ύπαρξη υποκαταστήματος στα νησιά εξομοιώνεται με επαγγελματική εγκατάσταση της ίδιας της επιχείρησης στην περιοχή.

Χαρακτηριστικά, επιχειρηματίας με έδρα στην Αθήνα που παραδίδει από το υποκατάστημά του στη Λέσβο τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη ή σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στη Λάρισα, τιμολογεί με τον μειωμένο κατά 30% συντελεστή, καθώς η παράδοση πραγματοποιείται από νησί που υπάγεται στο καθεστώς.

Αντίθετα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής δεν εφαρμόζεται σε παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη στα νησιά μέσω υποκαταστήματός της στη λοιπή Ελλάδα. Για παράδειγμα, κάτοικος στη Λέσβο που παραδίδει από υποκατάστημά του στην Αθήνα τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη ή σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στη Λάρισα, δεν μπορεί να εφαρμόσει τη μείωση.

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση παραγγελιοδοχικής πώλησης, με τον παραγγέλλοντα εγκατεστημένο σε νησί που υπάγεται στο καθεστώς και τον παραγγελιοδόχο εγκατεστημένο στη λοιπή Ελλάδα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής εφαρμόζεται μόνο για παραδόσεις που πραγματοποιεί ο παραγγελιοδόχος προς υποκείμενα στον φόρο πρόσωπα ή προς μη υποκείμενα στον φόρο νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα στα νησιά αυτά. Αντίθετα, η εκκαθάριση που θα κάνει ο παραγγελιοδόχος της λοιπής Ελλάδας προς τον παραγγέλλοντα (που είναι εγκατεστημένος στα νησιά) υπάγεται στον μειωμένο συντελεστή.

Παραδόσεις αγαθών από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά

Για να εφαρμοστεί ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής σε παραδόσεις αγαθών από υποκείμενο στον φόρο εγκατεστημένο οπουδήποτε στην Ελλάδα προς τα νησιά, η παράδοση πρέπει να γίνεται σε:

(α) αγοραστή υποκείμενο στο φόρο με μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά,

(β) υποκείμενο με έδρα εκτός νησιών που διατηρεί υποκατάστημα στις περιοχές αυτές, εφόσον η αγορά προορίζεται για το συγκεκριμένο υποκατάστημα (εμπορεύσιμα ή πάγια), ή

(γ) μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο στα νησιά (ενδεικτικά δημόσια ή δημοτική υπηρεσία, οργανισμό).

Επομένως, με μειωμένο συντελεστή δικαιούνται να αγοράζουν οι υποκείμενοι στον φόρο που ασκούν μόνιμα οικονομική δραστηριότητα σε περιοχή όπου ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές και διαθέτουν σχετική βεβαίωση έναρξης εργασιών ή έναρξης υποκαταστήματος, ανεξάρτητα αν η δραστηριότητά τους είναι φορολογητέα ή απαλλασσόμενη.

Υπηρεσίες που εκτελούνται «υλικά» στα νησιά

Η παροχή υπηρεσιών από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους σε νησί που υπάγεται στο καθεστώς υπάγεται στους μειωμένους συντελεστές μόνο εφόσον οι υπηρεσίες εκτελούνται «υλικά» στα ίδια τα νησιά.

Δεν υπάγονται στους μειωμένους συντελεστές:

(α) υπηρεσίες που παρέχονται από υποκειμένους στον φόρο μη εγκατεστημένους σε νησί του καθεστώτος, ακόμη κι αν εκτελούνται υλικά σε νησί όπου ισχύει η μείωση, καθώς δεν πληρούται ο όρος της μόνιμης εγκατάστασης, και

(β) υπηρεσίες που παρέχονται από υποκειμένους εγκατεστημένους σε νησί του καθεστώτος, εφόσον δεν εκτελούνται υλικά σε νησί που υπάγεται στο καθεστώς, καθώς δεν πληρούται ο όρος της υλικής εκτέλεσης. Υπενθυμίζεται ότι με επαγγελματική εγκατάσταση εξομοιώνεται και η ύπαρξη εργοταξίου, για εκτελούμενα τεχνικά έργα σε νησιά όπου εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές.

Ενδεικτικά, μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο που παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Κάλυμνο, υπάγεται στη μείωση, δεδομένου ότι και η Κάρπαθος και η Κάλυμνος περιλαμβάνονται στα νησιά για τα οποία εφαρμόζονται οι μειωμένοι συντελεστές. Αντίθετα, μηχανικός εγκατεστημένος στη Ρόδο που παρέχει αντίστοιχες υπηρεσίες επίβλεψης στην Κάρπαθο δεν μπορεί να εφαρμόσει μειωμένο συντελεστή, καθώς δεν πληρούται ο όρος της μόνιμης εγκατάστασης σε νησί που υπάγεται στο καθεστώς. Επίσης, μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο που παρέχει αντίστοιχες υπηρεσίες στη Ρόδο υπάγεται στον κανονικό συντελεστή 24%, αφού δεν πληρούται ο όρος της υλικής εκτέλεσης σε νησί με μειωμένο ΦΠΑ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.