Σε αναπτυξιακη παγιδα η Ροδοπη
Ιδιαίτερα αρνητικά και άκρως ανησυχητικά για την περιοχή μας είναι τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση για την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δόθηκε στη δημοσιότητα με την ευκαιρία της εβδομάδας Δήμων και Περιφερειών που λαμβάνει χώρα στις Βρυξέλλες.
Σε αυτή δίνεται μια συνοπτική εικόνα των επιτακτικότερων προκλήσεων τις οποίες αντιμετωπίζουν οι δήμοι και οι περιφέρειες σε ολόκληρη την Ένωση, με μερικούς από τους στόχους να είναι η ενίσχυση της δημοκρατίας, η πράσινη μετάβαση, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, η ενίσχυση των κοινωνικών δομών και η αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων, καθώς και στην ανάπτυξη της περιφέρειας.
Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία για την περιοχή μας, και ιδιαίτερα τη Ροδόπη, αφορούν το κόστος της αύξησής της θερμοκρασίας κατά 2ο C μέχρι το 2050, που υπολογίζεται στο 2,5-3% του ΑΕΠ, όπως και στην ΠΕ Ξάνθης, ενώ σε Καβάλα και Έβρο θα ξεπεράσει το 3%, με τις επιπτώσεις στη Δράμα να είναι κάπως μικρότερες σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφερειακές ενότητες.
Όμως το πιο ανησυχητικό είναι πως η Ροδόπη, μαζί με την Ξάνθη, είναι από τις περιοχές με τον μεγαλύτερο κίνδυνο να μπουν σε «αναπτυξιακή παγίδα» έχοντας από τα χαμηλότερα σκορ στον δείκτη της ΕΕ, σε ελάχιστα καλύτερη κατάσταση βρίσκεται η Δράμα, ακολουθεί ο Έβρος ενώ στην καλύτερη κατάσταση όλων βρίσκεται η Καβάλα.
Χρειάζεται ανθρώπινο δυναμικό και προσαρμοσμένη προσέγγιση για την ανάπτυξη
Σύμφωνα με την προσέγγιση που χρησιμοποιείται, εκτός από τα τυπικά χαρακτηριστικά των περιοχών που βρίσκονται σε παγίδα ανάπτυξης, υπάρχουν αυτοενισχυόμενες δυναμικές που μπορούν να περιορίσουν την ικανότητα των περιοχών να καινοτομούν και να αναπτύσσουν νέους διαδρόμους ανάπτυξης.
Η έκθεση επικεντρώνεται στη δομική αδυναμία των περιοχών να αναπτύξουν νέες δραστηριότητες, επειδή οι δυνατότητες που υπάρχουν δεν τους επιτρέπουν να προχωρήσουν στις νέες και πιο σύνθετες δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αυξήσουν την ευημερία τους.
Και ενώ τα χαρακτηριστικά των περιοχών που βρίσκονται σε αυτή την «αναπτυξιακή παγίδα» διαφέρουν σημαντικά όσο αφορά το επίπεδο ανάπτυξής τους, ένα από τα κοινά χαρακτηριστικά τους είναι η περιορισμένη ικανότητα τους να εκπαιδεύσουν και να διατηρήσουν τους ανθρώπους αυτούς.
Ακόμα και οι λόγοι για τους οποίους βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση διαφέρουν μεταξύ των περιοχών, ανάλογα με το αρχικό επίπεδο ανάπτυξης, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, το μακροοικονομικό περιβάλλον, το παγκόσμιο οικονομικό πλαίσιο και τα δομικά χαρακτηριστικά της κάθε μίας.
Υπάρχουν παρόλα αυτά και αρκετά κοινά, ξεκινώντας από την ποιότητα των θεσμών, την ικανότητα καινοτομίας και τη έμφαση που υπάρχει στη μεταποίηση, καθώς και παράγοντες όπως τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, η τομεακή εξειδίκευση, η παραγωγικότητα και οι επενδυτικές δυναμικές.
Το ένα κοινό χαρακτηριστικό που απαντάται σε όλες τις «αναπτυξιακά παγιδευμένες» περιοχές, είναι η έλλειψη ανθρώπινου κεφαλαίου. Από την άλλη, η ύπαρξη των κατάλληλων συνθηκών και ευκαιριών για επενδύσεις, η προσέλκυση και διατήρηση ανθρώπων με τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό των περιοχών που κατάφεραν να μην πέσουν σε παγίδα ανάπτυξης για μεγάλο χρονικό διάστημα και μπορεί να μειώσει την πιθανότητα παγίδευσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση μια ανθρωποκεντρική, προσαρμοσμένη στις τοπικές ανάγκες προσέγγιση, ευθυγραμμισμένη με τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά της περιοχής, μπορεί να μειώσει την πιθανότητα μιας παρατεταμένης περιόδου στασιμότητας.
Η έκθεση προτείνει τον σχεδιασμό ενός φιλόδοξου και προσαρμοσμένου στις τοπικές ανάγκες προϋπολογισμού της ΕΕ, που υποστηρίζει τις τοπικές επενδύσεις, εστιάζοντας τα μελλοντικά χρηματοδοτικά εργαλεία σε βιομηχανικές και καινοτόμες πολιτικές που επικεντρώνονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Μάλιστα μιλά για την εύρεση νέων πηγών εσόδων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με στόχο τη μείωση της εξάρτησής του από εθνικές συνεισφορές και την ευθυγράμμιση της χρηματοδότησής του με τις διατάξεις της Συνθήκης.
Στα 203 δις ευρώ το κόστος της κλιματικής αλλαγής μέχρι το 2050
Όσο για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αυτές επιβάλλουν πρόσθετα κόστη στην οικονομία της ΕΕ. Συγκεκριμένα μια παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2°C έως το 2050 – το πιο πιθανό σενάριο με βάση τις τρέχουσες παγκόσμιες δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου – συνεπάγεται ένα εκτιμώμενο πρόσθετο κόστος 203 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2050 (0,44% του συνολικού ΑΕΠ).
Η μεγαλύτερη οικονομική επίπτωση προκύπτει από την ενέργεια που απαιτείται για κλιματισμό στα κτίρια και τις απώλειες στην παραγωγικότητα της εργασίας λόγω υπερβολικά υψηλών θερμοκρασιών, που έρχονται να προστεθούν στις ήδη σημαντικές επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων που ήδη είναι εμφανείς.
Παρόλα αυτά οι επιπτώσεις και το κόστος τους διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περιοχή. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιοχών (76 %), τα πρόσθετα οικονομικά κόστη το 2050 εκτιμάται ότι θα παραμείνουν κάτω από το 1 % του περιφερειακού ΑΕΠ.
Αντιθέτως, 42 από τις 1.152 περιοχές εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσουν πρόσθετα κόστη άνω του 2 % του περιφερειακού ΑΕΠ, 28 περιοχές κόστη άνω του 3 %, 17 περιοχές κόστη άνω του 4 %, 11 περιοχές κόστη άνω του 5 % και έξι περιοχές κόστη άνω του 6 %. Σε αρκετές από αυτές τις περιοχές, τα υψηλά κόστη προέρχονται κυρίως από την μεγάλη αύξηση στις ζημιές στις παράκτιες περιοχές.
Για να μετριαστούν αυτές οι επιπτώσεις, προτείνεται από την έκθεση μεταξύ άλλων η υποστήριξη της ανάπτυξης και της μετάβασης των τοπικών και περιφερειακών οικονομιών, ώστε να μειωθεί η ασύμμετρη επίδραση της κλιματικής αλλαγής και οι ανισότητες μεταξύ των περιφερειών και των πόλεων της ΕΕ, με χρηματοδότησή τους για την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης και προστασίας του περιβάλλοντος.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
