Οι ευκαιριες των ΑμΕΑ σε απασχοληση και εκπαιδευση

Ελάχιστοι θα γνωρίζουν ότι το 2003 έχει επισήμως ανακηρυχθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έτος ΑμΕΑ – εκτός, ίσως, από τα 50 εκατομμύρια των κατοίκων της διευρυμένης Ε.Ε. που ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία. Παρουσιάζουμε σήμερα τις επιλογές για απασχόληση και επαγγελματική κατάρτιση που παρέχει η Πολιτεία στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Δράσεις του ΟΑΕΔ

Σημείο αναφοράς σχεδόν για κάθε τι που σχετίζεται με τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την επαγγελματική κατάρτιση και την απασχόληση των ΑμΕΑ είναι ο ΟΑΕΔ. Η πρόληψη και καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού αποτελεί βασικό άξονα παρέμβασης του Οργανισμού, με σκοπό την ένταξη στην αγορά εργασίας όχι μόνο των ΑμΕΑ, αλλά και άλλων απειλούμενων κοινωνικών ομάδων. Ο Οργανισμός προσπαθεί να παρέμβει στους τομείς του επαγγελματικού προσανατολισμού, της κατάρτισης – εκπαίδευσης και της απασχόλησης των ΑμΕΑ με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός εθνικού σχεδίου ενίσχυσης και ενσωμάτωσής τους. Ο σχεδιασμός, η κατάρτιση, ο συντονισμός των προγραμμάτων και των μέτρων στήριξης, καθώς και η παρακολούθησή τους, ανήκουν στην αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων, που λειτουργεί σε επίπεδο Διοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται προγράμματα:

• Επαγγελματικού Προσανατολισμού.

• Προκατάρτισης.

• Κατάρτισης σε ειδικότητες που έχουν ζήτηση στην αγορά εργασίας.

• Ενθάρρυνσης της ενσωμάτωσης του ατόμων στα κοινά προγράμματα του ΟΑΕΔ.

• Απασχόλησης – Νέων Θέσεων Εργασίας, Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών, ΜΜΕ ή Συνεταιρισμών.

• Διάχυσης της πληροφόρησης, ευαισθητοποίησης και ενεργοποίησης των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού συνόλου.

• Συνεργασίας με άλλους φορείς για τη συμπληρωματικότητα των ενεργειών, ώστε να διασφαλίζονται ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.

Η υλοποίηση των παραπάνω προγραμμάτων και μέτρων στήριξης εφαρμόζεται και προωθείται από τις κατά τόπους υπηρεσίες του ΟΑΕΔ και ειδικότερα:

• Τις έξι ειδικές Υπηρεσίες Απασχόλησης Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Λάρισας, Βόλου, Πάτρας και Ηρακλείου Κρήτης και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας από τις κατά τόπους Υπηρεσίες και Γραφεία Απασχόλησης του Οργανισμού.

• Τις τρεις Εκπαιδευτικές Μονάδες Κατάρτισης για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες που λειτουργούν σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λάρισα.

Προγράμματα απασχόλησης

Η μέριμνα της Πολιτείας για την απασχόληση των ατόμων ειδικών κατηγοριών, μεταξύ των οποίων και των ΑμΕΑ, επικεντρώνεται και σχεδόν εξαντλείται σε μια σειρά προγραμμάτων που, στη συντριπτική τους πλειονότητα, επιχορηγούν επιχειρήσεις προκειμένου να προβούν σε προσλήψεις. Τα προγράμματα αυτά, που επαναλαμβάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια, είναι τα ακόλουθα:

* Προγράμματα Ετεροαπασχόλησης – Νέων Θέσεων Εργασίας: Πρόκειται για τέσσερα προγράμματα που διαρθρώνονται ως εξής:

• Τριετές πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρόσληψη και απασχόληση ατόμων με πλήρως ωράριο (36 μήνες με επιδότηση και 10 μήνες χωρίς επιδότηση)

• Τριετές πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρόσληψη με καθεστώς μερικής απασχόλησης ατόμων που έχουν περιορισμένες δυνατότητες πλήρους απασχόλησης (και για απασχόληση, που αφορά στο ήμισυ των ωρών κανονικής απασχόλησης, δηλαδή 36 μήνες με επιδότηση και 10 μήνες χωρίς επιδότηση).

• Πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων «Σύμβασης Ορισμένου Χρόνου», για επιχειρήσεις που λειτουργούν σε εποχική βάση και για Δημοτικές Επιχειρήσεις (το ελάχιστο χρονικό διάστημα απασχόλησης είναι 5 μήνες).

• Πρόγραμμα επιχορήγησης εργοδοτών «Ορισμένου Χρόνου», μερικής απασχόλησης, για ΑμΕΑ με νοητική υστέρηση (εννεάμηνης διάρκειας).

Σε όλα τα παραπάνω προγράμματα και για την καλύτερη προσαρμογή των ΑμΕΑ στον εργασιακό χώρο προβλέπεται «περίοδος προετοιμασίας και προσαρμογής κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργοδότης επιχορηγείται με επιπλέον ποσό, προκειμένου να εκπαιδεύσει τον προσληφθέντα στο αντικείμενο της απασχόλησης και να τον βοηθήσει να προσαρμοσθεί στο εργασιακό περιβάλλον.

* Πρόγραμμα Αυτοαπασχόλησης – Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών: Μέσω του προγράμματος αυτού, ο ΟΑΕΔ χρηματοδοτεί ΑμΕΑ προκειμένου να δημιουργήσουν μικρή επιχείρηση. Εκτός από τη δημιουργία θέσεων εργασίας, το πρόγραμμα στοχεύει παράλληλα και στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων του ατόμου, με βάση τις εξατομικευμένες ανάγκες, δεξιότητα και προτιμήσεις του.

* Πρόγραμμα Εργονομικής Διευθέτησης: Για την καλύτερη προσαρμογή και διευκόλυνση των ΑμΕΑ που προσλαμβάνονται σε επιχειρήσεις μέσω του προγράμματος Νέων Θέσεων Εργασίας ή εντάσσονται στο πρόγραμμα Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών (αυτοαπασχόλησης), επιδοτείται η εργονομική διευθέτηση του εργασιακού χώρου, σύμφωνα με τις προσωπικές ανάγκες του εργαζομένου. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρηματοδότηση έως 90% του συνολικού κόστους, για κάθε ειδική ρύθμιση που κρίνεται απαραίτητη.

Τοποθέτηση σε μόνιμη θέση

Μια άλλη δυνατότητα απασχόλησης που προσφέρεται στα ΑμΕΑ είναι η τοποθέτησή τους σε θέση εργασίας του ιδιωτικού ή δημόσιου τομέα μέσω του Ν.2643/98, έπειτα από σχετικές προσκλήσεις που εκδίδουν οι κατά τόπους Πρωτοβάθμιας Επιτροπές του άρθρου 9 του ΟΑΕΔ, όπως αποκαλούνται. Θέση με βάση τις διατάξεις του συγκεκριμένου νόμου μπορούν να διεκδικήσουν τα άτομα με ποσοστά αναπηρίας 50%, τουλάχιστον, που έχουν περιορισμένες δυνατότητες για επαγγελματική απασχόληση εξαιτίας οποιαδήποτε χρόνιας σωματικής ή πνευματικής ή ψυχικής πάθησης ή βλάβης, εφόσον είναι γραμμένα στα μητρώα ανέργων αναπήρων του ΟΑΕΔ. Επίσης, όσοι έχουν τέκνο, αδελφό ή σύζυγο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, εξαιτίας βαριών ψυχικών και σωματικών προβλημάτων, για τα οποία διαπιστώνεται από τις αρμόδιες υγειονομικές επιτροπές του νόμου η ισόβια ανικανότητα του αναπήρου για εργασία. Κατ’ εξαίρεση, όταν τα άτομα πάσχουν από νοητική υστέρηση ή αυτισμό για την παροχή της προστασίας απαιτείται ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, εφόσον διαπιστωθεί η ανικανότητα ισοβίως για εργασία. Η επιλογή των υποψηφίων – για τον συνήθως περιορισμένο αριθμό θέσεων – γίνεται με σύστημα μοριοδότησης και βάσει κριτηρίων όπως η ηλικία, το ποσοστό αναπηρίας, η οικογενειακή και οικονομική κατάσταση κ.λπ. Σε μερικές περιπτώσεις και για τη διεκδίκηση θέσης κυρίως στον δημόσιο τομέα, ως προϋπόθεση τίθεται η ύπαρξη τυπικών προσόντων, όπως τίτλοι σπουδών και ξένης γλώσσας. Σε κάθε περίπτωση, οι όροι και προϋποθέσεις πρόσληψης, καθώς και οι θέσεις, περιγράφονται αναλυτικά στις προσκλήσεις, οι οποίες καθορίζουν και χρονικό διάστημα 45 ημερών για την υποβολή των αιτήσεων. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του ίδιου νόμου προβλέπεται η τοποθέτηση σε τακτικές θέσεις τηλεφωνητών του δημόσιου τομέα ατόμων με προβλήματα όρασης, μέσω πρόσκλησης που εκδίδει ο ΟΑΕΔ.

Η εκπαίδευση και η επαγγελματική κατάρτιση

Ελάχιστες και υποτυπώδεις είναι οι ευκαιρίες για εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση που προσφέρει σήμερα στα ΑμΕΑ το εκπαιδευτικό σύστημα. Λαμπρή εξαίρεση αποτελεί το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ), που από πέρυσι καθιέρωσε έξι προγράμματα προπτυχιακών σπουδών με τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, αποκλειστικά για ΑμΕΑ. Τα προγράμματα αυτά, που αναμένεται να επαναπροκηρυχθούν και το επόμενο εκπαιδευτικό έτος, αφορούσαν στα ακόλουθα αντικείμενα σπουδών: • Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό (20 θέσεις) • Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό (18 θέσεις) • Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός (4 θέσεις) • Σπουδές στις Φυσικές Επιστήμες (15 θέσεις) • Πληροφορική (22 θέσεις) • Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών (22 θέσεις). Οι σπουδές εξ αποστάσεως προβάλλουν ως ιδανική μαθησιακή μέθοδος για τα ΑμΕΑ, αφού τους δίνεται η δυνατότητα να παρακολουθήσουν ακόμα και εξεζητημένα αντικείμενα σπουδών, όπως η αρχιτεκτονική και η ζωγραφική, και να αποκτήσουν ακόμα και αναγνωρισμένο τίτλο σπουδών.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.