Νεο νομοσχεδιο για το κληρονομικο δικαιο: Τι αλλαζει μετα απο 80 χρονια
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου, το οποίο παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και αναμένεται σύντομα να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Ο πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θράκης, κ. Χρήστος Τερζίδης, μίλησε για το περιεχόμενο και τη φιλοσοφία των αλλαγών, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για «μια προσπάθεια προσαρμογής στη σύγχρονη οικογενειακή πραγματικότητα».
Τέσσερις βασικοί άξονες μεταρρύθμισης
Όπως εξηγεί ο κ. Τερζίδης, ο Αστικός Κώδικας, που «έχει εισαχθεί από το 1945», λειτούργησε «ως ένα άψογο νομοθέτημα» όλες αυτές τις δεκαετίες. Ωστόσο, οι κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές επέβαλαν τροποποιήσεις.
Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή, υπό τον καθηγητή Γεωργιάδη, εργάστηκε επί ένα χρόνο και κατέληξε σε τέσσερις πυλώνες αλλαγών:
- Προσαρμογή στη νέα οικογενειακή πραγματικότητα
- Εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας
- Άρση της απαγόρευσης των κληρονομικών συμβάσεων
- Διαχωρισμός της κληρονομιάς από την ατομική περιουσία του κληρονόμου
Όπως σημείωσε ο κ. Τερζίδης, «οι νέες οικονομικές συνθήκες δημιούργησαν την ανάγκη για κάποια επαναπροσέγγιση των διατάξεων».
Διαχωρισμός της περιουσίας του κληρονόμου από την κληρονομιά
Ένα από τα συχνότερα προβλήματα των τελευταίων χρόνων αφορά περιπτώσεις που «αποβιώσας οφείλει πολύ μεγάλα ποσά, τα οποία υπερβαίνουν ακόμη και την κληρονομιά περιουσία».
Το νέο πλαίσιο προβλέπει τον διαχωρισμό της περιουσίας του κληρονόμου από την κληρονομιά. Έτσι, τα χρέη θα εξοφλούνται μόνο «με το ενεργητικό της περιουσίας της κληρονομίας», χωρίς ο κληρονόμος να ευθύνεται με προσωπικά του περιουσιακά στοιχεία. «Θεωρώ ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση», σχολίασε ο κ. Τερζίδης.
Κληρονομικές συμβάσεις: Ένα νέο εργαλείο
Σημαντική τομή αποτελεί η εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων, που ισχύουν ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Όπως εξήγησε ο κ. Τερζίδης, «πρόκειται για συμβάσεις που υπογράφονται ενώπιον συμβολαιογράφου από τον διαθέτη όσο είναι εν ζωή και την οικογένειά του και με τις οποίες ορίζεται πώς θα γίνει η διανομή της περιουσίας του διαθέτη, όταν αυτός φύγει από τη ζωή. Αυτές λοιπόν οι κληρονομικές συμβάσεις θα εφαρμοστούν μετά το θάνατο και οι κληρονόμοι οφείλουν να τις αποδεχτούν. Έτσι θα μπορεί να γίνει η διανομή της κληρονομιάς, της περιουσίας, ακόμη και καθ’ υπέρβαση της νόμιμης μοίρας ή θα μπορεί ο διαθέτης να θέτει κάποιους όρους. Στους κληρονόμους θα μπορεί να συμψηφίσει προγενέστερες γονικές παροχές. Μπορεί ακόμη και να καταλήγει να συμφωνήσουν ότι κάποιους από τους κληρονόμους δεν θα πάρει καθόλου μερίδιο. Και πλέον αυτές οι κληρονομικές συμβάσεις θα είναι υποχρεωτικές για όλους όσους τις συνυπέγραψαν. Ωστόσο θα μπορεί εάν θίγεται με αυτές η νόμιμη μοίρα, να διεκδικήσει ο θιγόμενος την νόμιμη μοίρα».
Σε αυτό το σημείο ο κ. Τερζίδης κατέθεσε τον προβληματισμό του σχετικά με την πιθανότητα τροποποίησης μιας τέτοιας σύμβασης όταν οι οικογενειακές ή οικονομικές συνθήκες αλλάξουν και ενδεχομένως να χρειαστεί ο διαθέτης να συντάξει μία διαθήκη που θα είναι αντίθετη σε περιεχόμενο με αυτή την κληρονομική σύμβαση. Ωστόσο αυτό μένει να αποσαφηνιστεί, όταν το νομοσχέδιο τεθεί σε διαβούλευση.
Τροποποιήσεις στα ποσοστά κληρονομιάς και στη νόμιμη μοίρα
Μια ακόμη αλλαγή στην οποία στάθηκε ο κ. Τερζίδης είναι το ποσοστό της εξ αδιαθέτου κληρονομιάς που λαμβάνει ο/η σύζυγος όταν συντρέχει με ένα τέκνο με το μερίδιο να διαμορφώνεται πλέον στο 1/3 αντί για 25%. Επίσης, μια άλλη καινοτομία είναι ότι τώρα η νόμιμη μοίρα διεκδικείται από την κληρονομιά περιουσία. Τι θα πει αυτό; Όπως εξηγεί ο κ. Τερζίδης «όταν κάποιος έχει να παίρνει ένα μερίδιο της κληρονομιάς λόγω νόμιμης μοίρας, διότι με την διαθήκη έχει αδικηθεί, θα μπορεί να διεκδικήσει χρηματική αποζημίωση».
Νέες ρυθμίσεις για σύμφωνο συμβίωσης και ελεύθερη συμβίωση
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η αναγνώριση δικαιωμάτων στον σύντροφο χωρίς σύμφωνο συμβίωσης, όταν δεν υπάρχουν άλλοι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι. Ο σύντροφος θα μπορεί να κληρονομήσει στην 5η τάξη αντί του Δημοσίου πάντα όμως υπό αυστηρές προϋποθέσεις. «Θα πρέπει αυτό να αποδειχθεί με κάποιο τρόπο. Πρέπει λοιπόν εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο να υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο προκειμένου να περιέλθει η κληρονομιά σε αυτόν» σημείωσε ο κ. Τερζίδης.
Όπως επεσήμανε κλείνοντας ο κ. Τερζίδης, το νομοσχέδιο θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για περίπου έναν μήνα, ενώ η οριστική ψήφιση αναμένεται μέσα στο 2026.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
