« Εκπαιδευση στη μειονοτητα με ορους του 21ου και οχι του 19ου αιωνα»

Η μειονοτική εκπαίδευση θα βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της τοπικής κοινωνίας και της επιστημονικής κοινότητας μέσα από το επιστημονικό συνέδριο που ξεκινά σήμερα στην Κομοτηνή και διοργανώνεται από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το θέμα του συνεδρίου είναι « αναζητώντας νέους δρόμους στην εκπαίδευση, στην κοινωνία και στη Δημοκρατία»

Το συνέδριο ξεκινά στις 10 το πρωί στην αίθουσα εκδηλώσεων της Νομαρχίας Ροδόπης με τη συμμετοχή πλήθους σημαντικών προσωπικοτήτων από τον χώρο της εκπαίδευσης. Επικεφαλείς της προσπάθειας έχουν τεθεί κι πάλι οι κ.κ. Φραγκουδάκη και Δραγώνα που πρωταγωνίστησαν στην δημιουργία του λεγόμενου «προγράμματος Φραγκουδάκη» που από το 1997 εφαρμόζεται στην πρωτοβάθμια μειονοτική εκπαίδευση και φιλοδοξεί να βάλει ένα τέλος στην αμάθεια και την χρόνια μαθησιακή υστέρηση των παιδιών της μειονότητας στη Θράκη.

Στο επιστημονικό συνέδριο θα παρουσιαστούν οι πτυχές του νέου ευρωπαϊκού προγράμματος που θα υλοποιήσει η ομάδα της κ. Φραγκουδάκη και το οποίο επεκτείνεται, αυτή τη φορά και στη δευτεροβάθμια μειονοτική εκπαίδευση.

Να σημειωθεί ότι το απόγευμα αναμένεται να κηρύξει την επίσημη έναρξη των εργασιών του συνεδρίου ο Υπουργός Μακεδονίας-Θράκης, Γιώργος Πασχαλίδης.

Η κ. Φραγκουδάκη, μίλησε, χθες, αποκλειστικά στο Ραδιόφωνο του Παρατηρητή προβαίνοντας σε μια γενικότερη αποτίμηση των μέχρι τώρα προσπαθειών της για την αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος στη Θράκη.

ΠτΘ: Ποια είναι η εμπειρία σας από την μέχρι σήμερα εφαρμογή του προγράμματός σας στα δημοτικά σχολεία που φοιτούν παιδιά της μειονότητας;

Α.Φ.: Η εμπειρία μέχρι στιγμής ήταν θετική. Οι εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που δούλευαν στα μειονοτικά σχολεία είχαν από την πρώτη στιγμή εξηγήσει ότι τα υλικά που είχαν στα χέρια τους για να μάθουν ελληνικά ήταν ακατάλληλα. Τα βιβλία ήταν γραμμένα για να μάθουν γραφή και ανάγνωση παιδιά των οποίων μητρική γλώσσα ήταν η ελληνική.

Δημιουργήσαμε, λοιπόν βιβλία τα οποία από το 2000 έχει στείλει ο Οργανισμός σε όλα τα σχολεία και είναι βασισμένα στη μέθοδο εκμάθησης της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας. Αυτό είχε θεαματικά αποτελέσματα, τα παιδιά, πράγματι, κινητοποιήθηκαν, αποπειράθηκαν να μιλήσουν, έγραψαν και τα αποτελέσματα των γενεών τους, των μαθητών που είναι ακόμη στην Δ΄ και Ε΄ τάξη, που ξεκίνησαν με τα δικά μας τα πειραματικά, τότε, βιβλία, είναι σήμερα σε πολύ καλύτερο επίπεδο απ΄ ότι ήταν προηγουμένως.

ΠτΘ: Η αίσθηση αυτή προκύπτει από κάποια αξιολόγηση που έχει γίνει από τους ίδιους τους δασκάλους που εφάρμοσαν το πρόγραμμά σας;

Α.Φ.: Αυτό που σας λεω είναι και η γενική εντύπωση των περισσότερων δασκάλων που καλέσαμε στα μέσα Σεπτεμβρίου μαζικά για να μας πούνε τη γνώμη τους, για να τους ρωτήσουμε πως θα ξεκινήσει το καινούριο πρόγραμμα, τι νομίζουν ότι έχουν ανάγκη για την επιμόρφωση τους. Τους καλέσαμε και τους χωρίσαμε σε μικρές ομάδες των 15 ατόμων, για να μπορούμε να κάνουμε διάλογο, και σ’ αυτούς τους διάλογους μας είπαν οι περισσότεροι σαφέστατα ότι με τα βιβλία της γλώσσας πάνε πολύ καλύτερα τα παιδιά της μειονότητας στα σχολεία.

ΠτΘ: Οι θεσμικοί φορείς της μειονότητας, οι σύλλογοι γονέων πως αντιμετώπισαν την εφαρμογή του προγράμματός σας;

Α.Φ.: Όλοι οι θεσμικοί εκπρόσωποι της μειονότητας μας λένε ότι οι γονείς έχουν ανταποκριθεί πολύ θετικά στα καινούρια βιβλία και είδαν τα παιδιά τους να προκόβουν και να γυρίζουν χαρούμενα από το σχολείο. Μερικοί, μάλιστα, γονείς, ήταν πολύ συγκινητικό ότι έστειλαν σε σχολεία και σε δικούς μας δασκάλους, που παρακολουθούσαν την επιμόρφωση, σημειώματα ευχαριστιών. Πέρα από αυτό, οι γονείς είναι θετικά διακείμενοι, γιατί αυτά βιβλία κάνουν μία προσπάθεια να σεβαστούν την ιδιαίτερη ταυτότητα αυτών των παιδιών.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι οι δάσκαλοι που δουλεύουν στα μειονοτικά σχολεία, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, έχουν τις γνώσεις, τα εφόδια και την επιστημονική κατάρτιση για να εφαρμόσουν πρωτοποριακά προγράμματα;

Α.Φ.: Όταν τα πράγματα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα δεν πάνε καλά, οι τελευταίοι για να πει κανείς ότι φταινε είναι οι δάσκαλοι. Οι δάσκαλοι στα μειονοτικά σχολεία δουλεύουν με δυσκολότατες συνθήκες. Και είχαν μόνοι τους εφεύρει μεθόδους και τεχνικές που ήτανε πρωτοπόρες στην Αγγλία και την Αμερική. Από την άλλη μεριά ένα ποσοστό των δασκάλων που δεν επιμορφώθηκε στο προηγούμενο πρόγραμμα, έχει μεγάλες δυσκολίες αυτή τη στιγμή, αλλά ξεκινήσαμε νέο πρόγραμμα επιμόρφωσης και αν το παρακολουθήσουν θα πάνε καλά γιατί αυτά τα καινούρια βιβλία, όπως για παράδειγμα η μέθοδος εκμάθησης της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας, κανένας εκπαιδευτικός δεν έχει σπουδάσει να τα διδάσκει. Δεν έχουμε κανέναν δάσκαλο ούτε φιλόλογο που να ξέρει να διδάσκει την ελληνική ως δεύτερη ξένη γλώσσα. Επομένως, αυτά είναι απαραίτητες γνώσεις για να μπορέσει ο δάσκαλος να αξιοποιήσει αυτά τα νέα βιβλία. Επίσης, τα βιβλία των νέων μαθημάτων που έχουν μπει από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο οδηγούν σε αυτό που λέγετε διαθεματική προσέγγιση. Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι για να καταλάβει το παιδί την ιστορία πρέπει να την συνδέσει με τη γεωγραφία, με το περιβάλλον, αρχίζοντας από το περιβάλλον στο οποίο ζει, το απέναντι βουνό ας πούμε, τη λίμνη, το δάσος και μετά την κεντρική πλατεία, τον ανδριάντα που υπάρχει και τι σημαίνει μες στην ιστορία. Αυτό είναι, ομολογουμένως, δύσκολο για τους δασκάλους οι οποίοι το συναντούν για πρώτη φορά στην ζωή τους.

ΠτΘ: Πάντως, παλαιότερα οι δάσκαλοι των σχολείων της μειονότητας δεν είχαν τη φήμη ότι αποτελούν και ό,τι καλύτερο υπάρχει στην εκπαιδευτική κοινότητα. Δεν ξέρω αν σήμερα έχουν αλλάξει τα πράγματα;

Α.Φ.: Οι γενιές αλλάζουν, έρχονται καινούριοι άνθρωποι που βλέπουν τον κόσμο με άλλα μάτια, ανάλογα με τις συνθήκες που κι αυτές εξελίσσονται. Δόξα τω Θεώ, η κοινωνία είναι σε κίνηση και η Θράκη είναι μία κοινωνία ανοιχτή στο μέλλον. Στα δικά μου τα μάτια η εξέλιξη, τα βήματα της προόδου που είχαν γίνει από τότε που πρωτοανεβήκαμε το 1996 μέχρι σήμερα είναι θεαματικά μεγαλύτερα από ότι βλέπει κανείς αλλού στην Ελλάδα. Μου μιλάτε τώρα για αμαρτίες και κακά του παρελθόντος.

Κανείς, απολύτως, από τους δασκάλους, τουλάχιστον, δεν ξέρω αν υπάρχουν μέσα στην κοινωνία άνθρωποι στενόμυαλοι, δεν πιστεύει ότι τα παιδιά της μειονότητας καλό είναι να μην μάθουν γράμματα. Όλοι πιστεύουν ότι τα γράμματα κάνουν τον άνθρωπο να έχει κριτική σκέψη, τον κάνουν αυτόνομο ώστε να μπορεί να κρίνει και αυτό είναι ένα πολύ καλό πράγμα για το μέλλον και της μειονότητας και ολόκληρης της Θράκης αλλά και όλης της Ελλάδας.

ΠτΘ: Ποιο, ακριβώς, θα είναι το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί το συνέδριο που ξεκινάει, σήμερα, στην Κομοτηνή;

Α.Φ.: Το συνέδριο αυτό καταρχήν, όπως βλέπετε και στο πρόγραμμα του είναι ένα επιστημονικό συνέδριο. Πάνω σε θέματα εκπαίδευσης και εκπαίδευσης μειονοτικών πληθυσμών, εκπαίδευσης δίγλωσσων πληθυσμών, αυτό είναι το γενικό θέμα. Και αν κοιτάξατε μία- μία και τις επιμέρους ανακοινώσεις, οι περισσότερες είναι πάνω σ’ αυτά τα συστήματα.

Ομάδες κοινωνικά αδικημένες και πως μπορούμε να σπάσουμε τα φράγματα που εμποδίζουν, άλλωστε, και τα παιδιά των λαϊκών κοινωνικών κατηγοριών. Άσχετα με άλλες ταυτότητες να μάθουν γράμματα και να προκόψουν, να πάνε στα λύκεια και στα Πανεπιστήμια. Συγχρόνως, παρουσιάζουμε τα περιεχόμενα του προγράμματος, όλα τα υλικά και τα βιβλία που θα φτιαχτούν για το γυμνάσιο, τα νέα συμπληρωματικά υλικά του σχολείου για την ελληνική γλώσσα, που είναι και πάλι μέθοδος εκμάθησης της ελληνικής. Θα προτείνουμε εναλλακτικό βιβλίο ιστορίας και όλα αυτά θα τα παρουσιάσουμε ως περιεχόμενο του προγράμματος για την διετία που έρχεται άλλα κάτω από ένα επιστημονικό πρίσμα. Απλώς μία δημόσια παρουσίαση, κάνουμε ένα επιστημονικό συνέδριο πάνω στο θέμα.

ΠτΘ: Αισθάνεστε ότι οι πρωτοβουλίες σας και τα βιβλία σας σχοινοβατούν πάνω σε πολύ δύσκολες ισορροπίες, καθώς προσπαθούν να συγκεράσουν τους δυο εθνικισμούς;

Α.Φ.: Θα ακολουθήσουμε το αναλυτικό πρόγραμμα. Αυτό κάνουμε, δεν κάνουμε άλλο αναλυτικό πρόγραμμα, ακολουθούμε το υπάρχων, το εγκεκριμένο. Η κ. Κουλούρη θα πει ότι όλα τα Βαλκάνια και μάλιστα οι Βαλκανικές χώρες μέσα από την πρόσφατη εμπειρία του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας έχουν επίμονα προσπαθήσει- και συνεχώς κάνουν τέτοιου είδους συναντήσεις διαβαλκανικές- για το πώς να γράψουμε ξανά την ιστορία του σχολείου έτσι ώστε τα παιδιά να μην μισούνε τον γείτονα τους.

Τα παιδιά, όμως, πρέπει να τα εμπιστεύεσαι, γιατί αυτό είναι και πρόβλημα όλης της Ευρώπης αυτή τη στιγμή. Όλη η Ευρώπη ψάχνει να ξαναγράψει την ιστορία. Η Ευρώπη του παρελθόντος είναι γεμάτη πολέμους, δάκρυα, αίμα, σφαγές. Θέλει, λοιπόν, η Ευρώπη να ξαναγράψει ως Ένωση, πλέον, την ιστορία της Ευρώπης χωρίς να αποκρύψει τίποτα, κανένα γεγονός διότι αυτό είναι πολύ κακό πράγμα και δεν πρέπει να λέμε ψέματα στα παιδιά αλλά να την ξαναγράψει έτσι ώστε να μην μισούν οι Άγγλοι τους Γερμανούς ή οι Γάλλοι τους Άγγλους. Και αυτό είναι ένα μεγάλο ευρωπαϊκό ζήτημα και υπάρχουν επιστημονικοί τρόποι προσέγγισης της ιστορίας έτσι ώστε και την αλήθεια να λέμε αλλά και να αποφορτίζεται το συναίσθημα

Όταν οι άνθρωποι δεν έχουν κράτος και διεκδικούν να το φτιάξουνε, περνούνε τα καριοφίλια και βγαίνουν στα βουνά και αν ζούσαμε τότε όλοι αυτό θα κάναμε. Όταν ζουν, όμως, στις αρχές του 21ου αιώνα και έχουν οριστικά χαραγμένα σύνορα και είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τότε παλεύουν να μην γίνουν πόλεμοι, να υπάρξει ειρήνη και να έχουνε καλές σχέσεις με όλους τους γείτονες στο εμπόριο και στις μορφωτικές ανταλλαγές. Επομένως θα κατανοήσουμε τις νέες αξίες της ευρωπαϊκής εποχής μας τις οποίες δεν μπορούμε να καλλιεργήσουμε με τις αρχές και τις αξίες του 19ου αιώνα.

ΠτΘ: Η Ελλάδα προσαρμόσθηκε εύκολα στην ευρωπαϊκή λογική ότι θα πρέπει να σέβεται τις μειονότητες και τους διαφορετικούς πολιτισμούς;

Α.Φ.: Είναι δύσκολο, από την άλλη μεριά είναι αλήθεια πάλι ότι οι Ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι πρόσφατοι. Αλλά ξέρετε αυτή η παράξενη χώρα που ζούμε με όλα της τα κουσούρια και όλα για τα οποία όλοι μας γκρινιάζουμε κάθε μέρα και βλασφημάμε, έχει μία τεράστια ικανότητα να προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες.

ΠτΘ: Το πρόγραμμά σας επεκτείνετε και στους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης;

Α.Φ.: Βέβαια, το πρόγραμμα αυτό καταρτίστηκε με βάση τις προδιαγραφές του υπουργείου παιδείας που έκανε την δημόσια προκήρυξη. Αυτή τη φορά υποβάλαμε πρόταση και μας αξιολόγησαν θετικά και πήραμε το πρόγραμμα. Δίνει έμφαση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στόχος είναι το ταχύτερο δυνατό τα ποσοστά των παιδιών της μειονότητας που αποκτούν απολυτήριο Γυμνασίου να εξισωθούν με τα εθνικά ποσοστά που είναι ψηλά, πολύ πάνω από το 90%.

ΠτΘ: Η Ε.Ε παρακολουθεί την εξέλιξη και την εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων, καθώς και τα πρακτικά τους αποτελέσματα;

Α.Φ.: Ναι, έχει την παρακολούθηση της Ε.Ε και μάλιστα με πολύ αυστηρούς όρους. Το ΕΠΕΑΕΚ 2 που είναι αυτό που ξεκινά τώρα, θα παρακολουθείται με πάρα πολύ μεγάλη αυστηρότητα και όχι μόνο οι οικονομικές του διαστάσεις και η διαχείριση, που έτσι και αλλιώς για μας την κάνει ένας ειδικός θεσμός του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπάρχουν επιθεωρητές και ελεγκτές για να αξιολογήσουν επιστημονικά, πολιτικά, σε όλα τα επίπεδα.

ΠτΘ: Το ελληνικό κράτος, έχει τελικά ενστερνιστεί την άποψη ότι η μειονοτική εκπαίδευση είναι εκπαιδευτικό ζήτημα και όχι ζήτημα εθνικής ασφαλείας;

Α.Φ.: Εγώ, όπως ξέρετε, έχω επαφή με το υπουργείο παιδείας, αυτοί είναι οι προϊστάμενοι μου. Εκεί υποβάλαμε την πρόταση, αυτοί μας την ενέκριναν, το υπουργείο παιδείας έχει κάνει, πάλι, μια ειδική υπηρεσία που διαχειρίζεται τα κονδύλια και θα τα στείλει στο Πανεπιστήμιο για να τρέξει αυτό το πρόγραμμα. Από όσο ξέρουμε, ναι, υπάρχει μία αντίληψη απ΄ όλες τις πλευρές δεν μόνο εννοώ τους συγκεκριμένους υπουργούς, είναι γενικότερη η άποψη μέσα στην κυβέρνηση, ότι το θέμα της εκπαίδευσης αφορά το αρμόδιο υπουργείο και τα θέματα της εκπαίδευσης οποιασδήποτε ομάδας ελλήνων πολιτών αφορούν πάλι το υπουργείο και δεν είναι εξωτερικά ζητήματα. Αυτή η αντίληψη κυριαρχεί σήμερα.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Α.Φ.: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.