Το επίθετο «πολυσχιδής» είναι το απόλυτα αρμόζον δίπλα στη λέξη «προσωπικότητα» προκειμένου ν’ αναφερθεί κάποιος με ασφάλεια – και όχι με υπερβολή – στον οδοντίατρο στο επάγγελμα και ποιητή στη ψυχή Δημήτρη Αντωνιάδη, που ζει στην Αισίμη Έβρου και εργάζεται στην Αλεξανδρούπολη. Αφορμή για τη συνάντησή μας ήταν η απόκτηση του δεύτερου βραβείου που του απονεμήθηκε κατά τους τελευταίους Ποιητικούς Αγώνες στη μνήμη του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού, που πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη στους Δελφούς…

Ο Δημήτρης Αντωνιάδης μ΄ ό,τι ασχολείται, το διαπερνά η τέχνη. Με τη μαγειρική του… διονυσιάζεται κανείς, αφού οι αόρατες χημείες στα συστατικά των υλικών, πετυχαίνει με τελειότητα να συντονίζονται για να φτάσουν σ’ ένα αποτέλεσμα που οι αισθήσεις κορυφώνονται… Στο υπέροχο σπίτι του στην κορυφή του λόφου στην Αισίμη Έβρου, η αύρα της θαλπωρής ευλογεί τα πάντα. Δεινός μυκητολόγος, άριστος επιστήμονας, συστηματικός ταξιδευτής… μα πάνω απ’ όλα ποιητής. που αναζητά να δίνει στην καθημερινή του ζωή άλλες διαστάσεις . αυτές τού παράξενου, του άπιαστου. «Γιατί η ζωή μας έχει πολλές παραξενιές», στοχάζεται, «διαστάσεις που επειδή συνήθως τις περνάμε τόσο γρήγορα, δεν τις καταγράφουμε… Όπως λέει και ένας σύγχρονος φυσικός, “εμείς τρέχουμε, δεν τρέχει ο χρόνος”»…

Α

ς αράξουμε, λοιπόν, για λίγο. Η συζήτηση μαζί του είναι απολαυστική…

Οι φίλοι σας λένε ότι ένα από τα στοιχεία που σας χαρακτηρίζει σαν άνθρωπο είναι η τελειομανία σας. Και αυτό είναι βέβαια ολοφάνερο στην ποίησή σας – που διακρίνεται για μια ιδιαίτερη ευρυθμία στις λέξεις της – στη γευστικά ισορροπημένη πανδαισία των φαγητών, που λατρεύετε να μαγειρεύετε και, φυσικά, στο υπέροχο σπίτι σας, η κάθε γωνιά του οποίου έχει τη σφραγίδα της ιδιαίτερης προσωπικότητάς σας. Πιστεύετε, λοιπόν, ότι η τελειότητα είναι συστατικό στοιχείο της προόδου ή συχνά μάς δένει δουλικά στο άρμα της.

Σε οποιαδήποτε ανθρώπινη διαδικασία αν βάζαμε λίγη τελειομανία, η ζωή μας θα ήταν σαφέστατα πολύ καλύτερη. Όχι βέβαια τελειομανία για την τελειομανία… Αυτό θα ήταν πνευματική αρρώστια… Πιστεύω όμως πως ό,τι κι αν κάνεις, και το πιο απλό πράγμα ακόμη, πρέπει να το κάνεις σωστά… Είτε αυτό είναι επαγγελματική ασχολία, είτε πνευματική αναζήτηση, είτε καλλιτεχνική δημιουργία, πρέπει να έχει ένα επίπεδο τελειότητας. Ή τουλάχιστον να το αναζητάς.

Τι είναι αυτό ακριβώς που θέλετε να μοιραστείτε γράφοντας;

Κυρίως τις κατακτήσεις μου και να βρω γέφυρες επικοινωνίας σ’ ένα υπεραισθητικό επίπεδο. Ο λόγος έχει μια δύναμη. Οι ελληνίδες λέξεις έχουν μια δύναμη. Την ίδια δύναμη για την οποία κάνει λόγο ο Ιησούς, ότι “αν έχουμε πίστη μπορούμε να κάνουμε ένα βουνό να μετακινηθεί”. Αυτό γίνεται με τη δύναμη του λόγου.

Μόνο με τον ελληνικό λόγο, πιστεύετε;

Θα έλεγα ότι είναι ο μόνος λόγος που έχει τέτοια μαγική δύναμη.

Ο δικός σας λόγος ολοφάνερα αποπέμπει έναν αρχαιοεληνικό σεβασμό. Έχετε γαλουχηθεί μ’ αυτόν ή γενικότερα πιστεύετε ότι μας αρέσει σαν Έλληνες να ναρκισσευόμαστε για τους αρχαίους μας προγόνους;

Για μένα δεν είναι κάτι καινούργιο ο σεβασμός ή η λατρεία για την αρχαιοελληνική μας παράδοση. Από πολύ μικρός, παράλληλα με την επιστημονική μου κατάρτιση, διάβασα πολύ αρχαία ελληνική γραμματεία, ασχολήθηκα με αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και φιλοσόφους και έχω προχωρήσει στα θέματα αποκωδικοποίησης της αρχαίας ελληνικής γλώσσας.

Αποκωδικοποίησης;

Υπάρχει ένας κώδικας που υπαγορεύει τα νοήματα που ενέχουν οι ελληνίδες λέξεις. Κάθε ελληνίδα λέξη απαρτίζεται από συλλαβές. Η κάθε συλλαβή υποδηλώνει κάποια βασικά στοιχεία. Δηλαδή, για μια δεδομένη λέξη ελληνική, και αν ακόμη αγνοούμε το ακριβές της νόημα, μπορούμε να οδηγηθούμε σ΄ αυτό διασπώντας την στις συλλαβές που την απαρτίζουν, γνωρίζοντας a priori τους κωδικούς των διαφόρων συλλαβών. Αυτό είναι πρωτόγνωρο, εντελώς πρωτότυπο και αφορά μόνο στην ελληνική γλώσσα. Σ’ όλες τις άλλες γλώσσες, οι λέξεις είναι προσυμπεφωνημένα νοήματα. Στα αγγλικά για παράδειγμα, μια δεδομένη λέξη σημαίνει αυτό που έχουμε συμφωνήσει όλοι να σημαίνει. Αντίθετα, στην ελληνική γλώσσα μια δεδομένη λέξη ενέχει το νόημα του πράγματος που περιγράφει. Διότι, οι αρχαίοι μας πρόγονοι είχαν μια εμπειρική σύνδεση των λέξεων με τα πράγματα. Τα πράγματα, δηλαδή, δεν ήταν ανεξάρτητα από τις λέξεις. Λέξεις και πράγματα, λέξεις και ιδέες ήταν το ίδιο. Και μπόρεσαν να κωδικοποιήσουν έτσι τα φωνήματα τα οποία απαρτίζουν μια λέξη, ώστε με τα φωνήματα αυτά να υπαγορεύεται και το νόημα της δεδομένης λέξης. Αυτή είναι και η δύναμη που έχει η ελληνική γλώσσα και αυτό που γοητεύει.

Γιατί «ελληνίδα» λέξη και όχι «ελληνική»;

Με τον όρο «ελληνίδα» η λέξη γίνεται μια οντότητα. Ο όρος «ελληνικός» είναι απλώς ένα επίθετο.

Υπάρχουν άλλοι ποιητές που κινούνται στον ίδιο με εσάς ποιητικό χώρο;

Δεν το γνωρίζω… Θα’ λεγα όμως ότι ένας ποιητής, ο οποίος χωρίς να είναι αρχαιολάτρης, εντριφεί σοβαρά στην ελληνικά γλώσσα, είναι ο Χριστιανόπουλος. Και παρ’ όλο που αυτός κατατάσσει τον εαυτό του στους νεορθόδοξους, ωστόσο οι καταβολές του είναι καθαρά αρχαιοελληνικές.

Πόσο εύκολα ή όχι γράφετε ένα ποίημα;

Εφόσον έχω την έμπνευση… Θα ανατρέξω λίγο στο «φαινόμενο Butler Yeats» – το οποίο συνδέεται με τον ομώνυμο Ιρλανδό νομπελίστα – ο οποίος κυριολεκτικά έκανε μια μαγική διαδικασία επίκλησης κάποιου «δαιμόνιου», με την έννοια που έδινε ο Σωκράτης και το οποίο «δαιμόνιο» του έδινε την έμπνευση να γράψει. Εγώ, χωρίς να κάνω ακριβώς το ίδιο, δηλαδή μια επίκληση, ωστόσο πιστεύω ότι την ώρα που αυτοσυγκεντρώνομαι και σκύβω μέσα μου, μπορεί μια δεδομένη λέξη και μόνο μια λέξη, να λειτουργήσει σαν την άκρη του νήματος. πιάνοντας αυτή τη λέξη θα οδηγηθώ στο λαβύρινθο των συλλογισμών μου, στους διαδρόμους της εσωτερικής αναζήτησης και σκέψης και θα προσπαθήσω να μορφοποιήσω νοήματα, εμπειρίες, διαβάσματα, ούτως ώστε να βγει ένας λόγος σύντομος, νευρώδης, περιεκτικός και συγχρόνως βαθύτατα ψυχοθεραπευτικός. Πιστεύω, δηλαδή, ότι η ποίηση και η ανάγκη να διαβάζουμε ή να γράφουμε ποίηση, είναι μια καθαρά θεραπευτική διαδικασία.

Θα θέλατε να βιοπορίζεσθε αποκλειστικά μέσω της ποίησής σας; Όχι βέβαια. Θεωρώ ότι η ποίηση δεν μπορεί να λειτουργεί βιοποριστικά. Είναι μια πνευματική και ψυχική διεργασία, η οποία ευτελίζεται όταν λειτουργεί ως βιοπορισμός. Αρνούμαι να πέσω σ’ αυτήν τη λογική… Αν κάποτε αξιωθώ να μην έχω βιοτική μέριμνα και να μπορώ να γράφω και μόνο να γράφω, τότε ευχαρίστως θα το ‘κανα… Αλλά όχι να ζω.

Ποια πιστεύετε ότι είναι τα τάλαντά σας;

Η υπομονή και η ταπεινότητα.

Πιστεύετε στο ταλέντο;

Πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι έχουμε ταλέντα. Απλώς διαφέρουμε στις ευκαιρίες ή στις δυνατότητες αξιοποίησής τους. Από κει και πέρα, η ταπεινότητα, η υπομονή, η εντρύφηση είναι δρόμοι οι οποίοι τελικά, αν υπάρχει κάποιο ταλέντο, θα το αναδείξουν.

Προς το παρόν δεν έχετε εκδόσει τα ποιήματά σας και άρα ένας μικρός αριθμός επιλεγμένων, θα λέγαμε, αναγνωστών τα έχει διαβάσει. Νιώθετε την ανάγκη για κοινοποίηση του έργου σας σ’ ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό;

Η αρχική μου διάθεση να γράψω ήταν καθαρά μια προσωπική διαδικασία και θα ‘λεγα ότι στην αρχή δεν είχα κάποια ψυχική ανάγκη να κοινολογήσω τα ποιήματά μου. Πιο πολύ ήταν μια ψυχοθεραπευτική, προσωπική διαδικασία. Παρατήρησα όμως με τα χρόνια ότι όταν κοινολογούσα τα δημιουργήματά μου σε κάποιους φίλους, μεγιστοποιούνταν το ψυχοθεραπευτικό αποτέλεσμα της ποίησης. Έτσι, και υπό αυτό το πρίσμα, αποφάσισα να διευρύνω τον κύκλο των αναγνωστών – ακροατών μου. Αν, λοιπόν, καταφέρω κάποια στιγμή να κάνω μια έκδοση, ακόμη καλύτερα.

Αν ήταν στο χέρι σας να βελτιώσετε τον κόσμο όσο αφορά σ΄ ένα πράγμα, ποιο θα ήταν αυτό;

Νομίζω ότι αυτό που θα βελτίωνε τους ανθρώπους θα ήταν το να είναι περισσότερο κατευνασμένοι. το να αποφεύγεται σ’ όλα τα επίπεδα η υπερφίαλη διάθεση. Οι άνθρωποι σήμερα έχουν μια υπερθετική στάση ζωής. Πιστεύω ότι, όταν φύγεις από το υπερθετικό και πας στο συγκριτικό βαθμό τη ζωή σου, ο κόσμος τότε μπορεί να γίνει λίγο καλύτερος… Όταν με ρωτάνε “τι κάνεις”, δεν λέω «καλά», αλλά «καλύτερα». Πιστεύω ότι ο συγκριτικός βαθμός στη ζωή μας – και όχι ο υπερθετικός – μάς δίνει περισσότερες δυνατότητες επικοινωνίας και συγχρόνως κάνει και τους γύρω μας λίγο καλύτερους ανθρώπους… Η μαγειρική, για παράδειγμα, σημειολογικά, έχει μέσα της πολύ τη χαρά της δημιουργίας και ακόμη πιο πολύ τη χαρά της ζωής. Ως τέτοια λοιπόν, εμένα με κατευνάζει. Ο κατευνασμός είναι η πεμπτουσία της ωριμότητας.

Φτάνει η ατομική προσπάθεια για να αλλάξει ο κόσμος;

Θα σας πω την απάντηση που μου έδωσε ένας πολύ σημαντικός άνθρωπος στη ζωή μου: «Είναι ματαιοπονία να προσπαθούμε όταν κάνει κρύο έξω να καίμε δημόσια σόμπες για να ζεστάνουμε μια πόλη ή μια χώρα. Το πιο πρόσφορο είναι να φορέσουμε ένα παλτό». Άρα, όταν κάνει κρύο φοράμε χοντρά ρούχα, δεν ζεσταίνουμε το χώρο μέσα στον οποίο ζούμε. Κατά τον ίδιο τρόπο πιστεύω και γω ότι δεν είναι δυνατόν ν’ αλλάξουμε τον κόσμο με ουτοπικά μέσα. Νομίζω ότι ο καθένας μπορεί να φορέσει το παλτό του και να αισθάνεται ζεστά. Βελτιώνοντας ο καθένας τον εαυτό του, τη στάση ζωής του, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις να γίνει ο ίδιος πρώτα πρώτα καλύτερος, δημιουργεί μια σύνθεση συνιστωσών έτσι ώστε η συνισταμένη τους να οδηγεί σ’ έναν καλύτερο κόσμο. Όμως η συνισταμένη αυτή περνάει πρώτα πρώτα μέσα από τη δική μας αυτοβελτίωση.

Ευχαριστούμε πολύ, κ. Αντωνιάδη.

Σας ευχαριστώ πολύ και εγώ.

Βάγια Παπαδοπούλου

Curriculum Vitae

Ο Δημήτρης Αντωνιάδης γεννήθηκε στην Έδεσσα το 1952 όπου και ζει μέχρι τα 17 του. Περνάει στην Οδοντιατρική Σχολή του Α.Π.Θ. και στα φοιτητικά του χρόνια εργάζεται ως βοηθός – υπότροφος του ΙΚΥ – στο Αντικαρκινικό Ινστιτούτο του Θεαγένειου στο οποίο και παραμένει συνολικά δεκατέσσερα χρόνια. Συνεχίζει για μεταπτυχιακές σπουδές στην Αμερική, στην Αγγλία, στη Γερμανία, στη Σουηδία, στη Γαλλία και στο Βέλγιο παρακολουθώντας διάφορα workshops. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα ολοκληρώνει τις διδακτορικές του σπουδές στον τομέα της βιοχημείας, της καρκινογένεσης και της μοριακής βιολογίας. Μετά από εικοσιεννέα χρόνια στη Θεσσαλονίκη και μια καριέρα που βρίσκεται στην κορύφωσή της, αποφασίζει να μετακομίσει στην Αλεξανδρούπολη. «Επαγγελματικά είχα φτάσει σ’ ένα πικ το οποίο όμως δεν μου έδινε ιδιαίτερη μεγάλη χαρά», μας λέει. «Αποφάσισα, λοιπόν, ότι υπάρχουν και άλλα πράγματα στη ζωή, σημαντικότερα, που γέμιζαν την καρδιά και όχι την τσέπη, όπως η σχέση με τη φύση» καταλήγει. Στους Ποιητικούς Αγώνες που διοργανώνει η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών και γίνονται τα τελευταία δεκαεννέα χρόνια στους Δελφούς, στη μνήμη του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού, λαμβάνει μέρος τα τελευταία πέντε χρόνια με βραβεία, επαίνους ή διακρίσεις. Στους φετινούς Ποιητικούς Αγώνες διακρίθηκε με το δεύτερο βραβείο για το ποίημά του «Παραίτηση» και στους αντίστοιχους περσινούς κέρδισε και πάλι το δεύτερο βραβείο με το ποίημά του «Το Χάος».



Σαραντάμερο

Πυριφλεγέθων

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.